İşaret
TEMMUZ Sayı: 36 - Ekim 2019

Dilencilik yapan yaşlı göçmenin söyledikleri hala kulaklarımdaydı.

“İşaretleri gör!”

Önünden umursamazca geçen takım elbiseli baylar ve dekolte giyimli bayanların aksine solgun ve yamalı elbiseleriyle, çok katlı, süslü bir binanın köşesinde iki büklüm durmuş, kendisine kayıtsız kalan insanlara yine kayıtsızca bakarken… Ve ben birkaç bozukluğu aceleyle avucuna tutuştururken, parmaklarımız arasında ufacık bir temas içimi ürpertmiş ve nasıl da insanın ruhuna dokunan, içini titreten bir tonda konuşmuştu. Neredeyse çevremdekilerin küçümseyen bakışlarına rağmen acıyıp verdiğim para için pişman olacaktım. O kocaman, kratere benzeyen göz çukurlarındaki Kuzey Afrika’nın sam yeli, çöl kumu, çürümüşlük kokan kapkara gözlerini bana dikmiş ve kendinden beklenmeyecek düzgün bir İtalyancayla fısıldamıştı.

“İşaretleri gör!”

Kafenin insana huzur vermesi beklenen klasik müziği o fısıltıyı kulaklarımdan, şatafatlı dekoru o kapkara gözleri hayalimden silememişti. Sanki yaşlı dilenci bir yerlerde gizleniyor, beni takip ediyor ve her an karşıma çıkmak için fırsat kolluyormuş gibi tedirgindim. Ondan korktuğum için değil… Kalbime kadar ulaşıp orada gizlenen ruhuma dokunan o soğuk ürpertiyi tekrar yaşamamak için.

Masamı çevreleyen kalabalık arkadaş topluluğunun amaçsız sohbetine, abartılı mimiklerle süslenip anlatılan saçma hikâyelerine, havada uçuşan kahkahalarla bulandırılmış seviyesiz esprilerine takılmayı denedim bir süre. Ama nafile… Sürekli kulaklarımı tırmalayan ve zaman geçtikçe tınısını kaybedip tıslamaya dönüşen o iki sözcüğü unutamıyordum.

“İşaretleri gör!”

Hâlbuki bu buluşmayı günler öncesinden ne hayaller ile beklemiştim. Üniversiteden eski sınıf arkadaşlarımla birlikte unutulmaz okul günlerini anacaktık. Mesaimi bir an önce bitirmek için sanki saatler ile kavga etmiştim. Hatta bir gün önce rahatsızlık haberi gelen ve benim hayatımda ayrı bir önemi olan anneannemin ziyaretine bile gitmemiştim. Ya şimdi… Başka zamandan, bambaşka bir âlemden hayatımıza sokuşturulmuş bir meczubun iki sözcüğü ile günüm mahvolmuştu.

“İşaretleri gör!”

Bu manasız ses her defasında beynimin bilinçaltı köşelerinde dolaşıp geri geliyor ve dünyadan koparıyordu beni. Önümde soğumak üzere olan kahvemi koca bir yudumda bitirip dikkatimi çevreme vermeye çalıştım. Ama ne şatafatlı caddede dolaşan insan kalabalığının homurtuları ne de lüks araçlarla dolu trafiğin sinirli korna sesleri bir işe yarayabildi. Sanki bedenim modern Avrupa hayatında ama ruhum egzotik Afrika çöllerindeydi. Artık benden umudunu kesen masadakiler de kendi gruplaşmalarını yapmışlar, sohbetlerine katılmayan -daha doğrusu katılamayan- benimle ilgilenmiyorlardı. Grubun asosyal, görünmez, silik, bir köşede unutulmuş kızı oluvermiştim bir anda.

“İşaretleri gör!”

Kendine göre acayip bir ülkeye düşmüş olmanın şaşkınlığını yaşayan zavallı bir ihtiyarın ciddiye alınmaya bile değmeyecek bir sözü müydü? Hangi işareti görmeliydim? Madem her şeyi bildiğini sanıyordu daha açık konuşamaz mıydı? Veya en azından görmem gereken yeri gösteremez miydi? Bu entrikanın, bu gizliliğin sebebi neydi? Ve niye ben? Her önüne gelene aynı sözcükleri söylemiyordu sonuçta. Ülkelerinde yaşamayı becerememiş göçmenler İtalya’nın her yerindeydiler. Derme çatma gemilere tıka basa doluşup, Akdeniz’in sıcak ama ölümcül kollarına atlayarak ülkeme geliyorlardı. Bu yetmezmiş gibi memleketlerinin gizemli atmosferini de yanlarında getiriyorlardı.

Kafamın içinde uçuşan, konacak yer bulamayıp zihnimi karmakarışık eden düşüncelerden kurtulmalıydım. İhtiyar dilenci bir deliydi ve büyük ihtimalle İtalyanca “Teşekkür ederim” sözcüğünü yanlış öğrenmişti.

“Tina…”

Adımı söyleyen bu kadın sesi de nereden gelmişti? Arkamdan mı? Bir refleks ile dönüp bakmış ama kimseyi görememiştim. Belki başka birine seslenilmişti. Sonuçta oldukça yaygın bir isme sahiptim. Ayrıca kalabalık arkadaş grubumdan da hiç kimse bana dönüp bakmıyordu. Onlardan biri seslenmiş olamazdı. İhtiyarın ürpertici sesi hafızamda hala tazeyken bu sahipsiz seste nereden çıkmıştı?

“Tina… Gazeteye bak.”

Aynı ses… Aşina olduğum, tanıdık, geçmişimden kopup gelmiş, huzur veren bir ses… Bu sefer sesin sahibini aramak için çevreme bakmadım. Hemen yanımda boş masanın üzerindeki gazeteye gitti elim. Belki de bu ses ihtiyar göçmeni aklımdan çıkarabilmem için yapmam gerekeni bana ilham eden beynimin savunma mekanizmasıydı. Evet, biraz gazete okumalı ve dikkatimi oraya vermeliydim.

Gazetenin sayfalarını çevirerek dikkatimi çeken haberlere yoğunlaşmaya başlamıştım. Sanırım faydası da olmuştu. Artık daha az düşünüyordum kafamın içindeki garip sesleri.

Ta ki o ilanı görene kadar…

İç sayfalarda bir ölüm ilanına takılmıştı gözüm. İlanı verenlerin isimleri yazılmıştı ve hiç biri tanıdık değildi. Ama ölenin adı ve soyadı… Anneannemin ismiydi… Hasta yatağında yatan anneannemin… Beni çok seven, ama belki de son anlarında yanında olmadığım, anneannemin…

Buz gibi soğuk bir titremeden sonra vücudum kaskatı kesilmişti. Gözlerim ilana takılı kalmış, sadece ismi görüyor, geriye kalan tüm yazılar, gazete, masa, kafe, arkadaşlarım, şehir, dünya kayboluyordu. Sadece bir isim benzerliği mi, yoksa bir işaret mi? İşaret… “İşaretleri gör!”

Masadan aniden nasıl kalktım… Arkadaşlarımın şaşkın bakışlarına aldırmadan kafeden nasıl çıktım… Birkaç veda sözcüğü ve mazeret beyanında bile bulunmadan…

Arabama bindiğimde hala ellerim titriyordu. Bu halde anneannemin yaşadığı yere olan yaklaşık bir saatlik yolu gidemezdim. Kafamı geriye atıp gözlerimi kapadım. Beynimdeki tüm sesler, sıkıntılar, düşünceler sanki görevlerini yerine getirmiş gibi yavaş yavaş kaybolmaya başlamışlardı.

Anneannemin evine geldiğimde alışılmışın dışında bir kalabalık vardı. İşareti doğrular gibi… Karnımda beklenen ama kabul edilmek istenmeyen durumun iç yangısı alevlenmeye başlamıştı. Zorlama adımlarla eve girip birkaç akrabamın hüzünlü bakışları arasında yatak odasına gittim. Aralarında annemin de olduğu bir grup insan yatağında hareketsizce uzanan anneannemin başındaydı. Yanına oturdum, elini tuttum. Buz gibiydi. Gözlerini zorlukla hafiften açıp bana baktı. Yaşlı, buruşuk dudaklarının arasından sızan küçücük bir tebessüm eşliğinde elimi sanki hafifçe sıktı. Sonra elleri gevşedi ve gözleri yavaşça kapandı. Bir daha da açılmadı.

Beni cenazenin olduğu odadan güçlükle çıkardılar. Elastik bir heykel gibi donakalmıştım. Ağlayamıyordum. Evin kuytu bir köşesine şuursuzca büzüldüm. İhtiyar dilenciyi düşündüm, adımı söyleyen sesi, gazete haberini… Adeta elle tutulur, gözle görülür gerçek âlemden soyutlanmış, etrafımı bir sis perdesi gibi saran metafizik âlemin içinde kaybolmuştum. Bugün yaşadıklarımın hepsi anneannemi son bir defa görebilmem için miydi? Yoksa onun son dileğinin kabulü mü? Belki de artık unutmak üzere olduğum maneviyatımı hatırlatmak için ruhuma indirilen bir balyoz darbesiydi. Bu soruların cevaplarını bilmiyordum. Hatta cevap aramıyor, bilmek istemiyordum. Şimdilik…

Yaşlarını tüketmiş hüzün yüklü gözleriyle annem geldi yanıma. Üzüntülüydü. Ama onunki yaşamını borçlu olduğu ve artık yaşlanıp görevini tamamlamış, en yakın akrabasını kaybetmiş olmanın yalın üzüntüsüydü. Bana sarıldı. Buraya niye geldiğimi, nasıl geldiğimi kısa cümlelerle sordu. Yanıt alamadı. Ne olduğunu anlayamadığı tepetaklak halim onu korkutuyor, teselli etmek istiyordu.

“Biliyor musun” dedi. “Son anlarında seni sayıkladı. Anlamsızca, garip şeyler söyledi”

Enteresan bir şekilde rahatladığımı hissettim. Kafamı omzuna iyice yaslayıp, onun sıcaklığını hissetmeye çalıştım.

“Ne dedi?”

“Önemli değil. Anlamsızcaydı. Beyin fonksiyonları bitmek üzereydi. Ne dediğini bilmiyordu.”

“Anne… Ne dedi?”

Annem durdu. Söylemek istemiyordu. Anneannemin son anlarında ağzından çıkanlar bu kadar abes miydi? Sonra derin bir nefes aldı. Sanırım bilmemin hakkım olduğunu düşünüyordu.

“Tina”, dedi. “Gazeteye bak…”

İçimde bastırdığım hıçkırık volkanı bir anda patlayıp, gözyaşı lavları sel gibi akarken, annemin boynuna güçlükle sarılabildim.

Erol Yıldırım Arşivi