Ramona Wadi / MEMO
Uluslararası toplumun “insani yardım” olarak yücelttiği şey ile Gazze’nin mahrum kaldığı şeyler arasındaki uçurum giderek büyüyor. Gazze’de yağan şiddetli yağmurlar, Deyr el-Belah’ta yerinden edilmiş Filistinlilerin kış fırtınalarına karşı hiçbir koruma sağlamayan çadırlarda yaşadığı bölgede heyelana neden oldu ve bir kadın ile dört çocuk hayatını kaybetti. İnsani yardım diplomasisinin yanı sıra İsrail’in yardımların girişine ve dağıtımına getirdiği kısıtlamalar sonucunda Filistinliler kış aylarında ek bir tehlikeyle karşı karşıya kalıyor; bu durum şüphesiz ki “yan hasar” olarak değerlendirilecektir.
Diplomatik açıklamalar gülünçlük sınırına yaklaşıyor. Avrupa Komisyonu Sözcüsü Eva Hrncirova, Brüksel’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Gazze’deki durumun farkındayız ve tabii ki, çadırda yaşıyorsanız ve çadır suyla doluysa, durum çok daha kötü hale gelir” dedi.
Dolayısıyla, AB’nin bu “farkındalığı” ışığında Hrncirova, İsrail’i Gazze’ye insani yardımın ulaşmasına izin vermeye çağırdı. Bu, AB’nin İsrail’in güvenlik söylemini ve Gazze’deki soykırımı destekledikten sonra yapabileceği en iyi şey: çadırlar hakkında genel bir değerlendirme yapmak.
Gazze ne yazık ki bu açıklamayı boşa çıkardı; zorla yerinden edilmiş Filistinliler bunun sonuçlarına katlanmak zorunda kalıyor. Filistinlilere Tıbbi Yardım Örgütü’nün Savunuculuk, Kampanyalar ve İletişim Direktörü Rohan Talbot, “Bu, özünde bir insani kriz değil, bir cezasızlık krizidir” diyerek, Gazze’ye uygulanan toplu cezalandırmanın yanı sıra Barış Kurulu’nun harekete geçmemesinin de Gazze’deki koşulların sürekli kötüleşmesine katkıda bulunduğunu belirtti.
Bununla birlikte, güncel durum, on yıllardır yalnızca propagandacılarının çıkarlarına hizmet eden insani yardım paradigmasından da etkilenmektedir. On yıllardır uluslararası toplum, İsrail’in sömürgeci girişimini korumak için milyarlarca dolarlık katkı sağladı; bu da İsrail’in Filistin toprakları üzerinde genişlemesine ve nihayetinde soykırım gerçekleştirmesine imkân tanıdı. Öte yandan, insani yardım, bağışçıların finansmanına ve alıcılar üzerinde ciddi olumsuz sonuçlar doğuran tarafsızlık hükümlerine bağımlı kalmaya devam etti.
Yardım alabilmek için Gazze’de zorla yerinden edilmiş Filistinliler apolitik ve bağımlı olarak nitelendirilirken, insani ihtiyaçları ise İsrail’in etnik temizlik ve toprak gaspı uygulamalarından ayrı bir şekilde ele alındı.
Bu arada yardım bağışçıları, İsrail’in daha fazla insan hakları ihlali ve savaş suçu işlemesine yardım etmekle meşguller; dolayısıyla bu söylemin bir rol oynamaması imkânsız hale geliyor.
Dolayısıyla Gazze’de tanık olduğumuz şey, bu paradigmayı ayakta tutan diplomasiyle uyumlu bir söylemin sonucudur; bu paradigmanın vaat ettiği şeyin kendisi değildir. İşte bu yüzden, Filistinliler daha da kötüleşen koşullar, hastalıklar ve ölümle karşı karşıya kalacaklarını bilmelerine rağmen, sözde farkındalık kisvesi altında saçma sapan yorumlar ortaya atılmaktadır; tüm bunlar, aynı zamanda “bekleme”den ibaret olan insani yardım paradigması adına yapılmaktadır. Soykırımın başka yollarla devam edeceğini bilerek, onun sona ermesini beklemek. Dünya liderlerinin ve İsrail’in insani yardım molaları, ateşkesler, şartlı yardım dağıtımı, Gazze’ye yardım girişi için sınır geçişlerinin açılması ve su basması durumunda hızla sular altında kalıp kolayca can kaybına yol açan dayanıksız barınaklar konusunda anlaşmasını beklemek. İnsani yardım paradigmasının toplamı ölümcül olsa da, uluslararası toplumun dikkate alacağı tek yaklaşım budur.
*Ramona Wadi, bağımsız araştırmacı, serbest gazeteci, kitap eleştirmeni ve blog yazarıdır. Yazıları, Filistin, Şili ve Latin Amerika ile ilgili çeşitli konuları kapsamaktadır.
