ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın Amerikan barış teklifine verdiği yanıtı hızla reddetmesi sonrası petrol fiyatları pazartesi günü yükseldi. Piyasalar, yaklaşık 10 haftadır devam eden çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin felç halde kalması ihtimali nedeniyle baskı altında kaldı.

İran, pazar günü açıkladığı yanıtta savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesini, özellikle de Hizbullah ile İsrail arasında Lübnan’da devam eden çatışmaların durdurulmasını istedi.

İran devlet televizyonuna göre Tahran yönetimi ayrıca savaş nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmesini talep etti ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının tanınması gerektiğini vurguladı.

Yarı resmi Tasnim haber ajansı ise İran’ın ABD’den deniz ablukasını sona erdirmesini, yeni saldırılar düzenlenmeyeceğine dair garanti vermesini, yaptırımları kaldırmasını ve İran petrol satışlarına yönelik kısıtlamaları sonlandırmasını istediğini aktardı.

Trump ise saatler içinde sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran’ın teklifini reddetti.

ABD Başkanı, “Hoşuma gitmedi. TAMAMEN KABUL EDİLEMEZ” ifadelerini kullanan Trump, ayrıntı vermedi.

ABD yönetimi daha önce çatışmaların sona erdirilmesini, ardından İran’ın nükleer programı gibi daha tartışmalı konuların müzakere edilmesini önermişti.

Müzakerelerde ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapalı kalmaya devam etmesi sonrası petrol fiyatları pazartesi günü varil başına 4 doların üzerinde yükseldi.

Savaş başlamadan önce dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Boğaz, savaşın en kritik baskı noktalarından biri haline geldi.

Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva, “Petrol piyasası Washington ve Tahran’dan gelen her açıklama, ret veya tehditle sert dalgalanan jeopolitik manşet piyasasına dönüştü” dedi.

Bölgedeki gerilime rağmen son günlerde üç petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği bildirildi. Gemi takip verilerine göre tankerlerin İran saldırılarından kaçınmak için takip sistemlerini kapattığı belirtildi.

Öte yandan savaşın ABD kamuoyunda da giderek daha fazla tepki çektiği ifade ediliyor. Artan petrol fiyatlarının akaryakıt maliyetlerini yükseltmesi, Kongre seçimleri öncesinde Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.

ABD’nin müttefiklerinden de beklediği desteği alamadığı belirtiliyor. NATO ülkeleri, kapsamlı bir barış anlaşması ve uluslararası yetki olmadan Hürmüz Boğazı’na askeri gemi göndermeye sıcak bakmıyor.

Trump’ın çarşamba günü Çin'e gitmesi beklenirken, İran meselesinin Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapılacak görüşmelerin ana gündem maddelerinden biri olacağı ifade edildi.

Trump’ın Çin’den Tahran üzerindeki nüfuzunu kullanarak İran’ı anlaşmaya zorlamasını istediği belirtiliyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise savaşın sona ermediğini belirterek İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarından vazgeçmesi, nükleer tesislerin sökülmesi ve İran destekli grupların etkisiz hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

Netanyahu, CBS televizyonuna verdiği röportajda zenginleştirilmiş uranyumun diplomatik yollarla kaldırılmasının en iyi seçenek olduğunu ancak güç kullanımını da dışlamadığını ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise sosyal medya paylaşımında İran’ın “düşmana boyun eğmeyeceğini” ve ulusal çıkarlarını “güçlü şekilde savunacağını” söyledi.

Son günlerde bölgede gerilim yeniden yükselirken, Birleşik Arap Emirlikleri İran’dan geldiği belirtilen iki insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. Katar ise Abu Dabi’den gelen bir yük gemisine yönelik drone saldırısını kınadı. Kuveyt de hava sahasına giren insansız hava araçlarına müdahale edildiğini duyurdu.

Kaynak: Mepa News