​​​​​​​Gülçin Kazan Döger / AA

Filistin topraklarında binlerce yıldır barışın, bereketin ve nesiller arası bağın simgesi olan zeytin ağaçları, bugün sistematik bir yıkım politikasının merkezinde yer alıyor.

Bölgeden gelen son veriler, sadece bir tarım ürününün değil, bir halkın kadim geçim kaynağının ve kültürel hafızasının "kökünden sökülmek" istendiğini gözler önüne seriyor.

İsrail’in yürüttüğü askeri operasyonlar ve yerleşimci faaliyetleri, zeytin ağaçlarını doğrudan hedef alarak Filistin ekonomisine ağır bir darbe vuruyor. Uzmanlar ve saha raporları, yıkımın boyutunun tarımsal bir kayıptan çok daha fazlası olduğunu vurguluyor.

Gazze Şeridi’ndeki yaklaşık 1,1 milyon zeytin ağacının neredeyse tamamı, yani yaklaşık bir milyonu, devam eden saldırılar sonucu yok edildi. Bu, bölgenin tarımsal geleceğinin tamamen silinmesi anlamına geliyor.

Batı Şeria’da ise Filistinli çiftçiler, sadece 2023 hasat sezonunda bin 323 ton zeytinyağı kaybı yaşayarak ağır bir ekonomik travma geçirdi.

Ekim 2023 sonrasındaki 15 aylık süreçte, çiftçilere yönelik 276 şiddet olayı kayıtlara geçti. Bu süre zarfında 52 binden fazla zeytin ağacı ya söküldü ya da ateşe verildi.

2025 yılı içerisinde Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde yaklaşık 27 bin zeytin ağacı daha çeşitli gerekçelerle veya doğrudan müdahalelerle yok edildi.

Zeytin ağaçlarının hedef alınması, sadece ağaçları ortadan kaldırmakla kalmıyor, aynı zamanda toprağın sahipliğini de tartışmalı hale getiriyor. 2024 yılının başında Batı Şeria’da son 30 yılın en büyük toprak gaspı operasyonu gerçekleştirildi.

İsrail, yeni yasa dışı yerleşim birimlerinin büyük bir kısmını, stratejik öneme sahip ve verimli topraklar olan zeytinliklerin üzerine kurdu. Bu hamle, Filistinli çiftçilerin topraklarıyla olan bağını fiziksel olarak koparmayı ve bölgedeki demografik yapıyı kalıcı olarak değiştirmeyi hedefleyen bir "toprak gaspı stratejisi" olarak değerlendiriliyor.

Zeytin ağacı, Filistinliler için sadece bir gıda kaynağı değil; dededen toruna miras kalan, kimliğin ayrılmaz bir parçası olan bir kültür mirası. Bir ağacın büyümesi onlarca yıl sürerken, bu ağaçların bir gecede sökülmesi veya yakılması, Filistinli ailelerin geleceğini de karartıyor.

Uluslararası gözlemciler, tarım alanlarının yok edilmesinin "savaş suçu" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Bugün Filistin'de zeytin hasadı, bir üretim faaliyetinden ziyade, var olma mücadelesinin en sancılı cephelerinden biri haline gelmiş durumda.