Ertuğrul Cingil / Fokusplus

Trump’ın Karanlık Savaşında Musk'ın Rolü

Amerika’nın soykırımcı İsrail’in tahrikleriyle başlattığı ve tüm şiddetiyle devam eden İran’a yönelik saldırılar, tarihe ilk yapay zeka savaşı olarak geçecek gibi görünüyor. Tüm Orta Doğu’yu içine alan, karşılıklı tehditler ve belirsizliklerle ivmelenen İran’a yönelik saldırılar aslında geleceğin savaş modelinin çerçevesini de yansıtıyor. Daha başlangıç evresinde olan bu yıkıcı model; dev veri havuzunu işleyen algoritmalar, yapay zeka destekli hedeflemeler, dronlar, füzeler, otonom silah sistemlerinden oluşuyor. Bu çok katmanlı yapı birleştiğinde ortaya çıkan algoritmaların yönettiği savaşlar oluyor. Ama bütün bu sistemleri birbirine bağlayan ise dünyanın yakın yörüngesinde dönen binlerce uydudur. 

Bu yeni nesil savaşların yalnızca askerlerin ve siyasetçilerin yürüttüğü bir operasyon olmadığı giderek daha açık hale geliyor. Yeni dönemin savaş mimarisinde artık başta yapay zeka şirketleri olmak üzere savunma ve veri ekosistemini yöneten teknoloji milyarderleri de işin merkezinde bulunuyor. Özellikle Elon Musk ve onun kurduğu SpaceX’e bağlı olarak faaliyet gösteren Starlink şirketi, ABD’nin askeri stratejisinde sessiz ama belirleyici bir rol üstleniyor. Gazze’de yaşanan çok boyutlu soykırımda Starlink uydularını katliamcı İsrail’in hizmetine sunan Musk, Ukrayna Rusya savaşında da sahadaki denklemi etkileyen en önemli stratejik aktör olarak öne çıkıyor. Musk’ın uydularının merkezinde yer aldığı son İran savaşında ise Pentagon, teknoloji şirketleri ve siyaset üçgeni hiç olmadığı kadar iç içe geçmiş durumda. 

Kirli savaşın dijital ordusu  

ABD Savunma Bakanlığı, SpaceX’i artık yalnızca bir uzay mekiği fırlatma şirketi olarak değil, askeri iletişim altyapısının temel unsurlarından biri olarak görüyor. Pentagon’un beklentisi; savaş bölgelerinde kesintisiz iletişim, drone sürülerinin koordinasyonu, gerçek zamanlı istihbarat aktarımı ve elektronik harp operasyonlarıdır. Bütün bu süreçlerin merkezinde ise uydu veri akışı bulunuyor. Artık devletler askeri güç üretirken kritik teknolojik altyapıyı özel teknoloji şirketler üstleniyor. 

İran savaşında Peter Thiel’in sahibi olduğu Palantir Technologies, Gotham yapay zeka sistemiyle hedefleri belirlerken; Dario Amodei’ye ait Anthropic’in Claude yapay zeka modeli istihbarat analizine destek sağlıyor. Milyarlarca istihbarat verisini toplayan bu sistemler, saha raporlarını analiz ederek hedef belirleme süreçlerini hızlandırıyor. Böylece insan analistlerin haftalarca sürebilecek çalışması artık dakikalar içinde tamamlanıyor. Üstelik bu sistemler yalnızca analiz yapmakla kalmayıp gerçek zamanlı operasyon simülasyonu, komuta senaryoları ve mühimmat seçenekleri hazırlayabiliyor. Yani ilk kez saldırı kararı insan refleksinden daha hızlı şekilde algoritmalar tarafından verilebiliyor. 

Google’dan Microsoft’a, Amazon’dan Anduril Industries’e kadar birçok firmanın farklı sistemlerinin kullanıldığı savaşta Pentagon tarafından bazı şirketlerle ortak geliştirilen Project Maven de hedef tespitinde aktif rol üstleniyor. Kanlı saldırıların diğer kritik ayağı ise soykırımcı İsrail tarafından geliştirilen yapay zeka sistemleri oluşturuyor. İsrail Savunma Kuvvetleri, Habsora ve Lavender isimli iki ölümcül yapay zeka destekli sistemi aktif şekilde kullanıyor. 

Habsora lojistik hedefleri analiz ederek binlerce askeri noktayı belirlerken, Lavender mobil telefon ağlarından trafik kameralarına kadar tüm verileri inceleyerek hedefleri kısa sürede tespit ediyor. İran’ın dini lideri Ali Hamaney ile birlikte savunma alanındaki 48 önemli isime yönelik saldırıların arka planında tüm bu sistemlerin koordineli çalışması yatıyor. Savaşın başlangıç vuruşunu yapan bu ölümcül sistemler, otonom karar verme yetenekleriyle sorumluluk zincirini daha karmaşık hale getirirken insan müdahalesini de en aza indiriyor. 

Pentagonun Anthropic krizi 

Savaş sürecindeki bir başka ilginç gelişme ise Pentagon’un, Anthropic’in yapay zeka uygulaması Claude’yi askeri operasyonlarda “sınırsız kullanılmayı” talep etmesi nedeniyle çıkan kriz oldu. Anthropic, teknolojisinin kitlesel gözetleme ve tam otonom silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermeyi reddetti. Şirket, özellikle insan denetimi olmadan karar veren otonom silahların ciddi etik ve güvenlik riskleri taşıdığını açıkladı. Bu gerilim üzerine ABD Başkanı Donald Trump, tüm federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımını derhal durdurma talimatı verdi.  

Krizin ardından OpenAI şirketi devreye girdi. Şirketin CEO’su Sam Altman, Pentagon ile yapay zeka modellerinin askeri ağlara entegre edilmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Dikkat çekici olan ise bu görüşmelerden saatler sonra ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısının başlamasıydı. Böylece savaş sürerken yapay zeka şirketlerinin rolü küresel gündemin merkezine oturdu.

Sonuçta yaklaşık 200 milyon dolarlık sözleşmesi tehlikeye giren Anthropic, Pentagon’un kendisini “ABD tedarik zinciri için risk” olarak sınıflandırıp devlet ihalelerinden dışlamasına karşı dava açtı. Şirket, bu kararın anayasal ifade özgürlüğü ve adil yargılanma haklarını ihlal ettiğini savunuyor. 

Savaşın omurgası Starshield uyduları 

Krizler yaşansa da savaşta etkisini gider artıran yapay zeka sistemlerinin ortak iletişim zeminini ise Starlink’in uydularıyla sağladığı veri ağı oluşturuyor. Bu stratejik önem Starlink’i yalnızca bir iletişim sistemi olmaktan çıkarıp jeopolitik bir güç aracına dönüştürüyor. Bu noktada Starlink firmasının askeri versiyonu olan Starshield, 480 özel askeri uydusu ile İran üzerinde adeta bir veri kubbesi oluşturdu. 

Savaşın sinir sistemi haline gelen Starshield uydu ağı; daha hızlı veri aktarımı, geniş kapsama alanı ve elektronik harp desteği ile yüksek etkinlik gösterebiliyor. Bu uydu sistemi sağladığı veri akışıyla İran hava savunma sistemlerinin, radar ağlarının ve iletişim kanallarının büyük ölçüde devre dışı bırakılmasında rol alıyor. Faaliyetlerini büyük ölçüde gizlilik içinde yürüten Starshield artık modern savaşın dijital omurgası haline gelmiş durumda. Askeri iletişim, uzaydan keşif, gözetleme, veri aktarımı ve hedef koordinasyonu için geliştirilen Starshield; Pentagon’un yanı sıra CIA ve uzay tabanlı istihbarat çalışması yürüten Ulusal Keşif Ofisi’ne (NRO) de hizmet veriyor. 

Pentagon’un Musk’a açtığı hazine 

Bugün dünya yörüngesine baktığınızda karşınıza çıkan manzara, insanlık tarihinin hiçbir döneminde görülmemiş bir güç yoğunlaşmasına işaret ediyor. Musk’ın en kritik projesi olan Starlink yalnızca ticari bir internet sistemi değil; aynı zamanda günümüz savaşlarının dijital altyapısı ve Pentagon’un en önemli teknoloji yüklenicilerinden biri durumunda. Bu stratejik güç, Musk’ın şirketlerine kamu kaynaklarından akan milyarlarca dolarlık finansmanı da beraberinde getirdi. 

ABD ordusunun uydu interneti kullanım anlaşmaları, fırlatma sözleşmeleri ve Uzay Kuvvetleri programları kapsamında SpaceX’e aktarılan kaynak 10 milyar doları aşıyor. Buna ek olarak NASA ile yapılan ay programı anlaşmalarından federal iletişim ve altyapı programlarına kadar şirketin aldığı toplam kamu kaynaklarının 20 milyar doları aştığı belirtiliyor. Artık Musk yalnızca bir girişimci değil; aynı zamanda Amerikan devletinin en büyük yüksek teknoloji ortaklarından biri.  

Starlink’in geniş bant internet hizmeti için alçak dünya yörüngesinde aktif olarak çalışan 9 bin 920 uydusu bulunuyor. Musk bu sayıyı ilk aşamada 15 bine, uzun vadede ise 30–40 bine çıkarmayı hedefliyor. Şu anda uzaydaki tüm uydu varlığının yaklaşık yüzde 70’ini elinde tutan Musk, 100’den fazla ülkeye sağladığı internet imkanıyla insanlık tarihindeki en büyük uydu ağını tek başına kontrol ediyor. 

Çarpışan iki ego ve çıkar ortaklığı  

Böylesine önemli stratejik bir gücü elinde tutan teknoloji milyarderi Elone Musk’la ABD Başkanı Trump arasında sert polemiklere sahne olan ilişkiler “çıkardan ortaklığa, kavgadan tekrar yakınlaşmaya” dönüşüm hikayesi olarak tanımlanabilir. Çalkantılı geçen ilk dönemlerin ardından bu iki güçlü figür, 2024 seçimlerinde kader birliği yaptı. Musk, Trump’ın seçim kampanyasına milyonlarca dolar bağışta bulunurken seçim meydanlarında da aktif şekilde yer aldı. 

Donald Trump’ın aile çevresine girecek kadar yakın bir ilişki kuran Musk, seçimlerin ardından Trump’ın yönetim ekibine girerek Hükümet Verimliliği Bakanlığı’nın (DOGE) başına getirildi. Ancak Trump’ın 500 milyar dolarlık harcama tasarısının bütçe açığını artıracağını savunan Musk, bu tasarıyı “iğrenç” olarak nitelendirdi ve geçen yıl mayıs ayında görevinden ayrıldı. Karşılıklı suçlamalar kısa sürede söz düellosuna dönüşürken Musk’ın, Trump’ın pedofili Jeffrey Epstein skandalıyla bağlantılı olduğu suçlamasını gündeme getirmesi gerilimi zirveye taşıdı. 

Buna karşılık Trump da Musk’ı “aklını kaçırmış zavallı adam” olarak nitelendirerek şirketlerine verilen devlet desteklerinin kesilebileceğini ima etti. Bu sert tartışmalara rağmen son dönemde iki isim arasındaki tonun yeniden yumuşadığı görülüyor. Çünkü bu ilişkide kişisel dostluktan çok karşılıklı stratejik bağımlılık bulunuyor. 

Savaşın dijital lordları ve algoritmaların karanlık çağı  

Starlink’in rolü yalnızca savaş sırasında değil, sonrasında da etkili olmaya devam edecek. Çünkü günümüzde askeri hedeflerin yanı sıra elektronik sistemler, internet ve iletişim altyapıları da savaşın hedefleri arasında yer alıyor. Bu durum devletlerin iletişim üzerindeki kontrolünü zayıflatırken Starlink gibi sistemlere küresel propaganda ve nüfuz alanı açıyor. Bugünün savaşları artık yalnızca devletler arasında yaşanmıyor. Uzay teknolojileri, yapay zeka, algoritmalar ve uydu sistemleri savaşın kaderini belirleyen yeni unsurlar haline geliyor. 

Pentagon’un planları, İsrail’in karanlık güvenlik stratejileri ve Washington’daki siyasi hesaplar uzaydan yönetilen dijital savaş mimarisiyle kesişiyor. Böylece devletlerin askeri altyapısı özel şirketlere bağımlı hale gelirken uzay tabanlı sistemler üzerindeki demokratik denetim de zayıflıyor. Bu nedenle Musk ve benzeri teknoloji şirketlerinin sahipleri artık yalnızca dünyanın en zengin insanları değil, savaşın karanlık lordları durumunda. Ürettikleri teknoloji, bilimsel gelişmelerin yanı sıra kirli savaşın yeni nesil dijital silahları haline geliyor.  

Yapay zeka ve uydu sistemlerinin savaşlarda sınırsız biçimde kullanılmasına uluslararası hukuki sınırlar konulamazsa insanlığın kendi neslini yok etme yolunda karanlık bir geleceğe yürüdüğü ortadadır. Artan sivil kayıplarından yanan şehir alt yapılarına, hedef alınan okullardan hastanelere, petrol tesislerinden yükselen siyah dumanlardan uluslararası ekonomideki türbülansa kadar İran savaşında yaşananlar algoritmaların karanlık çağının başladığının en acı göstergesi.