Yağmurlar ve umutsuzluk: Gazze’deki sel felaketi ve insani kriz

Yağmurlar ve umutsuzluk: Gazze’deki sel felaketi ve insani kriz

“Sadece birkaç günlük yağmurun, önümüzdeki ayların bize neler getireceğini bu kadar net bir şekilde göstermesi şok edici. Üstelik kış henüz tam anlamıyla başlamadı bile. En kötüsü gerçekten de daha önümüzde.”

Dr Binoy Kampmark / Middle East Monitor

Gazze ile ilgili bir yazının, kasvetli bir umutsuzluktan ziyade umut dolu bir tablo çizdiği bir zaman gelebilir. Ancak o zamanın gelmesine henüz epey var. Gazze Şeridi’ndeki insanlar, felaketle sonuçlanan bir savaşın yol açtığı, derme çatma ve aşırı kalabalık barınaklarda ve çadırlarda kalarak, güvencesiz koşullarda yaşamaya devam ediyorlar. Şu anda bile İsrail yetkilileri, zaten küçülmüş olan toprakları daha da daraltan “Sarı Hat”ı ilerletmeye devam ederken, Gazze halkının yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik çabalara karşı kayıtsız kalmaya devam ediyor.

6 Kasım’dan bu yana yağan şiddetli yağmurlar, yüzde 65’i çadırlarda ve ilkel barınaklarda yaşayan sakinlerin çilesini daha da artırdı. Neredeyse bir milyon kişi sel baskınına maruz kalan bölgelerde yaşıyor ve bunların 400.000’i Dünya Sağlık Örgütü tarafından “aşırı yüksek riskli” olarak değerlendirilen bölgelerde bulunuyor. Yerinden edilmiş Filistinlilerin barındığı on binlerce çadır sular altında kaldı.

Solunum yolu hastalıkları vakaları artıyor. “Rakamlar zaten baskıyı gösteriyor,” dedi İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki WHO temsilcisi Dr. Reinhilde Van De Weerdt, Kudüs’ten Cenevre’deki gazetecilere yaptığı açıklamada. “Akut solunum yolu enfeksiyonları, geçen yılın aynı dönemine göre 33.000 vaka daha fazla.”

Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi’ne (OCHA) göre, yağmurlar “beş merkezin tamamında yerinden edilmiş kişilerin barındığı alanlara, barınaklara ve insani yardım tesislerine zarar verdi ve hizmetlerin aksammasına neden oldu.” Yirmi dört saat içinde meydana gelen hasar, 26.000 haneyi etkileyen, iç karartıcı derecede büyük boyuttaydı. (Bu sayı o zamandan beri 46.000’e yükseldi.) Bu süre zarfında 6.000’den fazla aile barınağı yıkıldı, 17.400’ü ise hasar gördü. Hasar gören binalar çöktü ve yağmurlar, mevcut yapısal ve çevresel riskleri daha da artırdı. Buna, enkazın altına gömülmüş veya başka bölgelere sürüklenmiş, sakinlerin ve insani yardım personelinin hayatını tehlikeye atan açıkta kalan mühimmat sorunları da eklenebilir.

OCHA’nın 13 Kasım tarihli insani durum raporu da aynı derecede iç karartıcıdır.

3-9 Kasım tarihleri arasında İsrail’in hava saldırıları, ateş açma ve top ateşleri devam etti; bu saldırılarda 22 Filistinli hayatını kaybetti, 90 kişi yaralandı. Böylece, Ekim 2025’teki ateşkes anlaşmasından bu yana bildirilen toplam ölü sayısı 1.613’e, yaralı sayısı ise 5.833’e ulaştı.

Gazze’deki Sağlık Bakanlığı, kimlik bilgileri doğrulandıktan sonra 12 kişinin ölümünü geriye dönük olarak kayıtlara ekledi.

Yağmurların yol açtığı krizle başa çıkmak için insani yardım malzemelerinde artış olması gerekirken, tam tersi bir durum yaşandı. 2-8 Kasım tarihleri arasında, Gazze’ye girmesi planlanan 262 BM ve ortak kamyonun 228’i Kerem Şalom’un İsrail tarafında boşaltıldı; bunların 128’i Aşdod’dan, 25’i Mısır’dan, 44’ü İsrail’den, 12’si Batı Şeria’dan ve 18’i Ürdün’dendi. OCHA, boşaltılan kamyon sayısının bir önceki haftaya göre %42’lik bir düşüş gösterdiğini bildirdi. Bu düşüş, İsrail’in kaçakçılık endişelerini gerekçe göstererek Mısır koridorunu askıya almasıyla açıklanıyor. 3-8 Kasım tarihleri arasında hiçbir kamyon boşaltılmadı. BM ajansının ifadesiyle, “fon kısıtlamaları nedeniyle ortakların kullanabileceği yardım hacminin azalması” da genel rakamların düşmesine neden oldu.

Yardımların koordinasyonundan sorumlu, en Orwellci kurumlardan biri olan COGAT (Bölgelerdeki Hükümet Faaliyetleri Koordinatörü), farklı bir gerçeklik üzerinde ısrar ediyor. Krizle mücadele ediliyor; yağmurlar başlamadan önce, uluslararası kuruluşlarla koordineli bir çaba kapsamında kötü sağlık koşulları iyileştiriliyordu. Barış Kurulu, BM kurumları ve STK’lar tarafından kışa hazırlık planı başlatıldığından bu yana, 93.000’den fazla çadır ve muşamba, battaniye ve kışlık giysiler taşıyan 8.600’den fazla kamyon Gazze’ye girmiştir.

Haaretz gazetesindeki şüpheciler, tıbbi malzeme, çadır ve tahrip olmuş altyapıyı onarmak için gerekli malzemelerdeki ciddi kıtlığa ek olarak, Gazze’ye yapılan gıda sevkiyatlarında giderek artan bir düşüşü ortaya koyan verileri elde ederek bu küstah iddiayı etkili bir şekilde çürütmüşlerdir. Ateşkes anlaşması kapsamında İsrail, her hafta Gazze’ye gıda, yakıt, hayati tıbbi ekipman ve malzemeler, barınma malzemeleri ve temel altyapıyı onarmak için gerekli ekipman dahil olmak üzere temel insani yardım ve ticari malları taşıyan 4.200 aracın geçişine izin vereceğini taahhüt etmişti. COGAT’ın ABD liderliğindeki Uluslararası Gazze Destek Merkezi’ne (IGSC) sağladığı kendi rakamları, Şerid’e girmesine izin verilen araçların aylık 18.200 adetlik taahhüt edilen sayının çok altında kaldığını gösteriyor: Mart’ta 4.700, Nisan’da 5.300 ve Mayıs’ta 9.600’ün üzerinde. Haziran ayında bu sayı 12.000’e yükseldi, ancak Temmuz ve Ağustos aylarında tekrar 10.000’e düştü. Eylül ayı 13.000 araçla en yüksek seviyeye ulaşırken, Ekim ayında sayının 6.500 araca dramatik bir şekilde düştüğü görüldü. (Görünüşe göre bu alışılmadık gerçekçilik sorunuyla köşeye sıkışan COGAT, kendi rakamlarını “yanlış” olarak nitelendirerek, İsrail’in insani yardım taahhütlerini yerine getirdiğini, hatta aştığını belirtti.)

COGAT’ın çarpıtılmış gerçeklik yorumu, sel felaketleri ve soğuk havanın başlamasıyla kötüleşen durumu yakından takip eden çeşitli dışişleri bakanlıklarını pek etkilemedi. Avrupa Birliği Konseyi, 14 Kasım tarihli açıklamasında, sel ve kış koşullarının “zaten bitkin düşmüş bir nüfusun yaşam koşullarını daha da kötüleştirdiğini, güvensiz koşulları ve insani acıyı şiddetlendirdiğini” belirterek endişesini dile getirdi. Konsey ayrıca, bir cerrah ve 13 yaşındaki bir çocuk da dâhil olmak üzere altı kişinin ölümüne yol açan, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) tarafından Nasır Hastanesi’ne düzenlenen ölümcül saldırıya da dikkat çekti. İsrail’e, “insani yardımın ve erken toparlanma desteğinin derhal, engelsiz bir şekilde ulaştırılmasına ve sürdürülebilir bir şekilde dağıtılmasına izin vermesi ve Gazze’deki tüm sınır geçişlerini yeniden açması” çağrısında bulunuldu.

Birkaç gün sonra, Avustralya, Kanada, İtalya ve Birleşik Krallık dışişleri bakanlarının ortak açıklamasında, “Gazze’de kışın etkisini göstermeye başlamasıyla birlikte sahadaki insani durumun vahim olduğu” uyarısında bulunuldu. 150.000 çadır ve diğer temel ihtiyaç malzemeleri “sınırda alıkonulmakta ve Gazze’ye girişleri engellenmektedir. Bu durum tamamen tersine çevrilebilir – ve kış tam anlamıyla başlamadan önce harekete geçmek için hâlâ zaman var.” İsrail’den “gecikmeleri derhal sonlandırması ve Gazze’nin her yerine acil, hızlı ve engelsiz insani yardım erişimine izin vermesi” istendi. Sınır geçişlerinin açılması ve çadırların girişine izin verilmesi gerekiyordu. “İnsani yardım operasyonları ve erken toparlanma için gerekli olan çift kullanımlı malzemelerin, çok geç olmadan ülkeye girişine izin verilmelidir.”

Van De Weerdt, duygusuzluk ve zalimliklerin de etkisiyle daha da kötüye gitmesi beklenen bir kriz karşısında içini kaplayan kötü bir önseziyle dolu. “Sadece birkaç günlük yağmurun, önümüzdeki ayların bize neler getireceğini bu kadar net bir şekilde göstermesi şok edici. Üstelik kış henüz tam anlamıyla başlamadı bile. En kötüsü gerçekten de daha önümüzde.”

COGAT, bu karamsar değerlendirmesinde saygıdeğer doktoru haklı çıkarabilir.

* Dr. Binoy Kampmark, Cambridge’deki Selwyn Koleji’nde Commonwealth bursiyeriydi. Şu anda RMIT Üniversitesi’nde ders vermektedir.

HABERE YORUM KAT
Önceki ve Sonraki Haberler
Bunlar da İlginizi Çekebilir