Karam Nama / MEMO
Donald Trump’a, bir zamanlar İrlandalı bir arkadaşımın duyduğu gibi hayranlık duymuyorum. Yine de gazeteciliğin kendine özgü bir mantığı vardır. Bazı kamuoyunda öne çıkan isimler, onları görmezden gelme lüksünü size kesinlikle tanımazlar. Manşetlerde yerlerini korurlar, kamuoyundaki tartışmaları domine ederler ve gündelik sohbetlerde sürekli gündeme gelirler. Tam da hikâyelerinin sona erdiğini düşündüğünüz anda, yeni bir bölüm kendini zorla manşete taşır.
Geçen hafta, Cumhuriyetçiler ara seçimlerde ağır bir yenilgiye uğradı. Partinin Kongre’deki konumu zayıfladı. Savunma Bakanı Pete Hegseth de dâhil olmak üzere, yönetimdeki kilit isimler etrafında sorular dolaşmaya başladı. Trump bile İran’la savaşın Cumhuriyetçilerin kayıplarına katkıda bulunduğunu kabul etti.
Yine de değişmeyen bir şey vardı. Mikrofon hâlâ onun önünde.
Washington’da seçim yenilgisinin ardından genellikle içe dönük bir değerlendirme dönemi başlar. Sesler yumuşar. Medyanın ilgisi azalır. Bir zamanlar televizyon ekranlarını domine eden politikacılar, yavaş yavaş gazetecilerin değil tarihçilerin konusu haline gelir. Birçok başkan bu tanıdık yolu izlemiştir.
Trump ise on yılın büyük bir bölümünü bu geleneğe karşı gelerek geçirmiştir.
Seçimlerin hemen ardından, Başkan Yardımcısı JD Vance, birçok Cumhuriyetçinin ruh halini yansıtan gibi görünen sert bir değerlendirmede bulundu: “Kaybetmemizin sebebi savaş.”
Trump ise farklı bir tepki sergiledi. İran’la yaşanan çatışmanın partinin yenilgisinde rol oynadığını kabul etse de, doğru kararı verdiğini ve aynı şeyi tekrar yapacağını vurguladı.
İşte Trump fenomeninin özü budur. O, yenilgiyi bir değerlendirme anı olarak görmez. Onu, bir sonraki performansa kadar süren bir ara olarak değerlendirir.
Siyasete adım attığı andan itibaren Trump, endişe verici sağlık uyarılarıyla kaplı sigara paketlerinden birine benziyordu. Herkes riskleri görebiliyor. Herkes tehlikelerin farkında. Yine de milyonlarca kişi bakmaya devam ediyor.
Bu nedenle asıl mesele hiçbir zaman Trump’ın seçimi kazanıp kazanmadığı değildi. Daha önemli soru her zaman, onun Amerika’nın kamusal alanını işgal etmeye devam edip edemeyeceği oldu. Basını durmaksızın dürüst olmayan ve yozlaşmış olarak eleştiren bu adam, basının kendisinin bile haber yapmaktan vazgeçemediği bir figür olmaya devam ediyor.
Seçimden sonra hem Amerikan hem de İngiliz medyasında göze çarpan şey, dikkatin Kongre’deki kazananlardan ve kaybedenlerden hızla uzaklaşıp daha büyük bir soruya dönmesiydi: Trump’a şimdi ne olacak?
Sanki seçim, ülke çapında yüzlerce adayın yer almasına rağmen, bir kez daha tek bir adamla ilgili bir referandum haline gelmişti. Cumhuriyetçi Parti içindeki etkisi. Muhafazakar seçmenler üzerindeki hakimiyeti. Ulusal gündemi şekillendirme kapasitesi.
Bu, dikkate değer bir siyasi başarıdır.
Siyasetçiler koltuklarını kaybedebilirler. Seçimleri kaybedebilirler. Hatta görevlerinden bile ayrılabilirler. Ancak çok daha zor olan şey, önemini yitirmektir. Trump bunu yaşamadı.
Onu anlamaya yönelik bitmek bilmeyen kitap akışını bir düşünün. Gazeteci Michael Bender’ın kaleme aldığı en son kitap, 2020 seçimlerinin ardından yaşananları ve Trump’ın anketlere, kurumlara ve seçim sonuçlarına yönelik süregelen şüphelerini yeniden ele alıyor.
Bana gelince, bir haber kaynağı olarak Trump ile bağlantımı hiçbir zaman tamamen kaybetmedim. Web sitesi, açıklamalar, şikâyetler, vaatler ve uyarılar akışını aralıksız sürdürüyor. Tutumları, yurtdışında gerginliğin tırmanması çağrıları ile itidal çağrıları arasında gidip geliyor. Hem fiziksel hem de dijital dünyada yayılmış olan destekçileri, her mesajı olağanüstü bir verimlilikle yaygınlaştırıyor.
İşte bu nedenle birçok gözlemci, yıllar önce Trump’ın sosyal medyadan yasaklanmasının önemini yanlış değerlendirdi.
Ortadan kaybolan şey platformdu. Ses ise kaldı.
Hatta bazı açılardan daha da özgürleşti. Bir zamanlar sesini duyuran platformların kurallarıyla sınırlanmadan.
İşte bu yüzden “Cumhuriyetçiler kaybettikten sonra Trump’a ne oldu?” sorusu, nihayetinde yanlış bir sorudur.
Daha ilginç olan soru şudur: Trump hâlâ merkezinde yer alırken Amerikan siyasetine ne oldu?
Artık o, eski bir başkan, parti lideri ya da siyasi adaydan çok daha fazlasıdır. Kendini sürdürebilen bir medya haberi haline gelmiştir. Sürekli kendini yenileyen bir haber. İster öfkeli ister zafer dolu olsun. İster iktidarda ister muhalefette olsun.
Belki de daha da açıklayıcı olan şey, Trump’a duyulan korkunun kendi partisi içinde hâlâ canlı olmasıdır. Seçim yenilgisine ve Cumhuriyetçilerin rotasını değiştirmesi yönündeki artan çağrılara rağmen, pek çok kişi onu hâlâ partinin gerçek ağırlık merkezi olarak görüyor.
Bu, çağdaş Amerikan siyasetindeki en ilginç paradoks olabilir.
Bir siyasetçi, sandıkta zayıf çıkarken hem destekçilerinin hem de muhaliflerinin zihninde son derece güçlü kalabilir.
Geçmişte, yenilgiye uğrayan başkanlar kamuoyunun gözünden yavaş yavaş kaybolurdu. Trump ise tam tersini yapmaya kararlı görünüyor. Seçimi kaybettiği halde manşetleri hâlâ domine ediyor. Partisi Kongre’yi kaybetti ve tartışmalar onun geleceğine yöneldi. Rakipleri kendileri hakkında konuşmaya çalıştıklarında bile, çoğu zaman kendilerini onun hakkında konuşurken buluyorlar.
İşte bu yüzden, bu son yenilginin Trump’ın ağzının önündeki mikrofonu elinden alması pek olası görünmüyor.
Cumhuriyetçiler seçimi kaybetti. Trump ise konuşmaya devam ediyor.
Ve Amerikalılar – ister hayranlıktan, ister korkudan, ister meraktan, ister yorgunluktan olsun – dinlemeye devam ediyor. Dinlemeyi bırakacakları gün belki bir gün gelebilir. Ama şimdilik öyle bir durum söz konusu değil.
* Karam Nama, İngiliz-Iraklı bir gazeteci ve yazardır. Londra merkezli Al-Arab gazetesinde genel yayın yönetmenliği görevini üstlenmiştir. “Unlicensed Weapon: Donald Trump, a Media Power Without Responsibility” ve “The Sick Market: Journalism in the Digital Age” dâhil olmak üzere altı kitap yazmıştır. Son kitabı ise “The False Promise: Don’t Ask AI for What You Don’t Deserve”dir.
