Shahd Alnaouq’ın WANN’da yayınlanan yazısını Barış Hoyraz, Haksöz Haber için tercüme etti.
Her zaman sabırsız bir hayal gücüne sahip oldum. Herhangi bir yolun sonuna ulaşmadan çok önce, zihnim doğrudan varış noktasına uçar.
2022 yılında annemle birlikte Gazze İslam Üniversitesi’ne kayıt yaptırmaya gittiğimde, kendimi çoktan mezuniyet kepini takacağım günü hayal ederken buldum. Kendimi, bir tarafında adımın, diğer tarafında ise bölümüm olan İngiliz Edebiyatı ve Çeviri’nin yazılı olduğu, üniversitenin altın kuşağıyla süslenmiş siyah cüppem içinde görebiliyordum. Mezuniyetim bir zafer olacaktı: uykusuz gecelerden doğan bir kutlama, dizginlenemez bir sevinç anı ve aileme vereceğim bir gurur armağanı.
Oysa gerçeklik yüzüme çarptı ve beni zar zor taşıyabileceğim bir yükün altında bıraktı. Sanki 48 kilogramlık bedenimin üzerine beton bir gökdelen çökmüş gibi hissettim.
Ailemin korumak için mücadele ettiği bir eğitim
Eğitimin her şeyden üstün tutulduğu bir ailede büyüdüm. Annem coğrafya okumuştu, ancak çocukluğum boyunca, lisans eğitimini tamamlayamamış olmaktan duyduğu pişmanlıktan sık sık bahsederdi. “Asla benim hatamı tekrarlamayın,” derdi bana. “Eğitim sadece karakterinizi şekillendirmekle kalmaz. O bir kalkan gibidir. Hayatınızın tamamını koruyan bir ışıktır.”
Babam, kitaplarımızı ve okul malzemelerimizi temin etmek için tüm zamanını ve emeğini harcardı; komşularımız, öğrenmeye bu kadar değer veren ebeveynlere sahip olduğumuz için ne kadar şanslı olduğumuzu söylerdi.
Yıllar boyunca binlerce kelime öğrendim ve ezberledim; bu kelimeler artık toprağımızdaki zeytin ağaçları kadar içime kök salmış durumda. Bugün o kelimeleri kullanarak hikâyemi anlatıyor ve dünyaya acımızı anlatıyorum.
Bir hayale doğru dört yıl
Üniversitedeki ilk yılım boyunca, her gün Deyr El-Belah ile Gazze Şehri arasında gidip geldim. İki saatlik molamda üniversite kütüphanesinde otururken de, evde, 13 yaşında İsrail güçleri tarafından tutuklanan ve neredeyse on yıl sonra serbest bırakılan Filistinli Ahmed Manasra’nın fotoğrafının yanına Filistinli şehitlerin fotoğraflarını iğnelediğim sade masamda otururken de, derslerime olan bağlılığım hiç sarsılmadı. Tutuklandığı sırada gözlerindeki o unutulmaz korku, bana yasadışı gözaltı ve çocuklara yönelik rutin şiddet yüzünden yitirilmiş bir yaşam yolunu anlattı.
Ardından, hayatta kalmak için hayal edilemez olanla yüzleşmek zorunda kaldığım üç yıllık bir soykırım dönemi başladı. Her anın son anımız olabileceği korkusuyla yaşadığımız için, dersler ve sınavlarla ilgili tüm konuşmaların yerini korkunç haberler aldı. Kuzenlerim, 29 yaşındaki Amer ve 24 yaşındaki Ahmed, Selahaddin Caddesi’nde yanından geçerken bir evin bombalanması sonucu öldürüldüğünde, bu dehşet dayanılmaz hale geldi.
Shahd’ın kuzenleri, 29 yaşındaki Amer ve 24 yaşındaki Ahmed, İsrail’in bombaladığı bu evin önünden geçerken hayatını kaybetti. (Fotoğraf: Shahd Alnaouq)
Patlama sesleri eşliğinde bir sınav
14 Ağustos 2024’te, ikinci sınıf Dilbilgisi II dersimin ara sınavına giriyordum. Ödünç aldığım bir telefonla, komşumuzun yönlendiricisinden gelen zayıf sinyali yakalamak için evimizin yakınına oturdum.
Sınav sırasında, devasa bir patlama yeri yerinden sarstı. Evimizin yakınına şarapnel yağdı. Düşünecek zaman yoktu. İçgüdülerim devreye girdi: Sığınacak bir yer aradım ve sınav kâğıdımı iki dakika boyunca dokunmadan bıraktım; sonra geri dönüp bitirmem gerektiğini hatırladım.
Hava saldırısı, evimizin hemen yanındaki El-Aksa Şehitleri Hastanesi arazisi içindeki çadırları vurdu. O saatin geri kalanında, sirenlerin gürültüsü ve yaralıların çığlıkları arasında sınav sorularını zar zor anlayabildim.
Ama yine de başardım.
Korku ve açlık içinde ders çalışmak
İkinci yılımda, Han Yunus’ta amcalarımın ve dedelerimin ait olduğu beş ev yıkıldı ve hemen yanımızdaki hastane defalarca bombalandı. Evimizin hemen yanındaki ev bombalandı; beş komşumuz hayatını kaybetti ve cesetlerinin enkazdan çıkarılmasını izledim.
İki teyzemin eşleri öldürüldü ve anne tarafındaki akrabalarımız güneyden kaçarak bize sığındı. Altı aileden 30’dan fazla kişi, 190 metrekare olan evimize sıkışıp kaldı; nefes alacak yer kalmamıştı. Ders çalışmak için sakin bir an bulmakta zorlanıyordum. Korku hepimizin üzerinde ağır bir yük oluşturuyordu ve her gece kendime, bu günlük şiddet kâbusundan ne zaman uyanacağımızı soruyordum.
Son sınıfta koşullar daha da dayanılmaz hale geldi. Toplu bir açlık çektik. Konsantrasyonum tamamen bozuldu. Gazze’deki pazarlar, paranın tüm değerini yitirdiği hayalet kasabalara dönüştü. İnsanlar, İsrail güçleri tarafından kuşlar gibi hedef alınan yardım kamyonlarının önünde sıraya girerek hayatlarını tehlikeye atıyorlardı.
Evimizde kıtlık hepimizi vurdu: Engelli kız kardeşim Enes, 67 kilodan 53 kiloya düştü, babam 30 kilo verdi ve benim kilom da 50’den 42’ye indi. Bazen tam iki hafta boyunca tek bir parça ekmek bile tatmadan geçirdiğimiz dönemler oldu. Çoğunlukla mercimek çorbasıyla hayatta kaldık.
Shahd’ın ailesinin hayatta kalma tarifleri kapsamında hazırlanan bir tencere dolusu yemek. (Fotoğraf: Shahd Alnaouq)
Yine de hayal gücüm, mezuniyet gününü kutlama umudunu bırakmak istemedi.
Bir gece saat 01.00’da, WhatsApp üzerinden bir öğrenci işleri görevlisine mesaj attım ve 2026 mezunları için resmi bir mezuniyet töreni düzenlenme ihtimalinin olup olmadığını sordum. “Neredeyse imkânsız ama umut asla ölmez. Umudunu kaybetme, derslerine odaklan ve töreni bir kenara bırak,” diye cevapladı.
Son sınav
Uzun zamandır beklenen gün geldi: 25 Haziran 2026. Bu, üniversitedeki son sınavımdı.
Sınav, Nuseyrat Mülteci Kampı’ndaki mütevazı bir düğün salonunda yüz yüze yapıldı. Soykırımdan önce yoğun bir ulaşım merkezi olan şehir merkezine yürüyerek gitmek zorunda kaldım. Artık orada sadece eşek veya atların çektiği arabalar ve derme çatma römorklar vardı. Bir araç bulana kadar, hava saldırıları ve sınavları kaçırma ihtimalinden endişe duyarak kavurucu güneşin altında bekledim.
Bir zamanlar düğün kutlamalarına ev sahipliği yapan o aşırı kalabalık salonda son sınavımı bitirdiğimde, akademik mücadelenin nihayet sona erdiği için rahatlamış bir şekilde dizlerimin üzerine çöküp dua etmek istedim. Ama başımı kaldırdığımda ilk gördüğüm şey, yakınımdaki beş evden oluşan bir sıraydı. Her biri bombalanarak yerle bir edilmişti.
Birkaç sınıf arkadaşım yanıma geldi; sesleri sessizliği bozdu. “Bitti!”
Birkaç hatıra fotoğrafı çekmek için bir araya geldik. Yüzlerimiz çökük ve solgun görünüyordu; en azından üniversite mücadelemiz sona erdiği için yüzümüzde hafif bir rahatlama gülümsemesi vardı.
Shahd (ortada), final sınavının ardından arkadaşlarıyla birlikte. (Fotoğraf: Tasneem Siam)
Soykırımın öldüremeyeceği yanım
Eve döndüm ve notlarımın açıklanması için uzun bir bekleyişe başladım. Her bir notumun yüksek olduğunu öğrendiğimde rahat bir nefes aldım. Devam eden askeri operasyonlar, zeytin ağaçları, palmiye ağaçları ve portakal bahçeleri dâhil çevremizdeki her izi yok ederken, akademik yeteneğimin ayakta kaldığını görmek beni sessizce şaşkına çevirdi.
Yine de zihnim hızla çalışıyordu; bu da zekâmın hâlâ hayatta olduğunu gösteriyordu. Öğrenme ve başarıya ulaşma yeteneğim hâlâ oradaydı.
Son notumu beklerken kendime sürekli şunu soruyordum: “Neden mutlu değilsin, Shahd? Bu senin hayatının hayaliydi.”
Son notum, tüm öğrenciler arasında en yüksek puandı. Öğretmenim bana, benimle gurur duyduğunu belirten bir mesaj gönderdi. 150 öğrenciden ikinci en yüksek puanı almıştım. Bir an için bu bana bir mucize gibi geldi.
Ama sevinç içimde hapsolmuştu. Aklımla kalbim arasında sessiz bir mücadele yaşıyordum. Aklım bana bunun beklediğim gün olduğunu hatırlatıp duruyordu, ama kalbim acı bir gerçekle cevap veriyordu: Sürekli endişeye, ani tahliyelere ve kayıplara alışmıştım.
Hiç gerçekleşmeyen bir kutlamayı beklerken
Üniversitenin küçük bir tören düzenleyip düzenlemeyeceğini merak ettim. Belki de en azından geçici barınaklarda, çadırların altında ya da sokakta küçük bir buluşma düzenlemeyi düşünebilirlerdi.
Hiçbir haber gelmedi.
Sonra karnımın derinliklerinde acı bir farkındalık uyandı: Hiçbir tören olmayacaktı, bu yeni mezunlar için resmi bir kutlama yapılmayacaktı.
Kendi mezuniyet günümü düzenlemek
İçimdeki bir ses, o anın iz bırakmadan geçip gitmesine izin vermiyordu.
Mobil fotoğrafçılıkta yetenekli olan ve iki palmiye ağacı, birkaç zeytin ağacı ve bombalamadan kurtulmuş biraz çim bulunan küçük bir açık alanın yakınında yaşayan arkadaşım Sewar’la iletişime geçtim. Ayrıca bir mezuniyet kepi ve üzerine adım ile bölümümün işlendiği özel bir kuşak sipariş ettim. İthalat yasak olduğu için, bunları yeniden üretmeye başlayan kararlı insanları bulduğum için şanslıydım. Her şey mevcut sınırlı malzemelerden yapıldığı için kumaş eskisi kadar kaliteli değildi, ama bu tür eşyaları bulabildiğim için bile minnettardım. Kepim ve kuşağım elimde, bu özel anı sonsuza dek saklamak için fotoğraf çekmeye gittim.
Üniversite sahnesi yoktu. Marş yoktu. Kalabalık yoktu. Resmi fotoğrafçı yoktu. Sadece küçük bir açık alan, arkadaşımın telefon kamerası, sade bir çiçek buketi ve kendim yazdırdığım bir kart vardı:
“Shahd nihayet mezun oldu.”
* Shahd Alnaouq, Gazze’li bir şair ve yazardır. Haziran 2026’da Gazze İslam Üniversitesi’nden İngiliz Edebiyatı ana dalında ve Çeviri yan dalında mezun olmuştur. Soykırımdan önce Shahd, hem Arapça hem de İngilizce yazıyordu; dostluğun, ailenin ve sakin sabahların güzelliğini yansıtan şiirler ve kişisel günlükler kaleme alıyordu. Ayrıca Khamsat platformunda serbest yazar olarak çalışıyordu.
Soykırım başladığından beri yazıları farklı bir biçim aldı. Barış ve aidiyet temaları, soykırım, yerinden edilme, bombardıman, korku ve kayıp üzerine düşüncelere dönüştü. Yine de Shahd, hayatta olduğu sürece dünyanın sesini duyması için yazmaya devam etmesi gerektiğine inanıyor. Yazıları aracılığıyla, yıkım içinde yaşayan bir neslin yankılarını taşıyor ve acıyı susturulamayan kelimelere dönüştürüyor.
