Ramzy Baroud / The Palestine Chronicle
ABD’deki kritik ara seçimlerin yapıldığı sabah, Başkan Donald Trump şok edici gibi görünen bir açıklama yaptı: “İsrail’e artık yardım yapılmayacak.”
Trump, Fox News’in Fox & Friends programında, “Bibi Netanyahu ile İsrail’e yılda 4 milyar dolar vereceğimiz konusunda bir anlaşma yapmıştık; ancak aylar önce bunu durduracağımıza dair bir anlaşma yaptık” dedi.
Ardından, birbiriyle çelişen gibi görünen iki iddiada bulundu: “İsrail’e ödeme yapmayacağız” ve “İhtiyaçları olursa İsrail’e yardım edeceğiz.”
Gerçekte, ABD’nin İsrail’e sağladığı finansmana karşı uzun süredir kampanya yürütenler arasında pek bir coşku yaşanmadı. Bu coşkusuzluk iki faktörle açıklanabilir: Çok az kişi Trump’ın vaatlerini ciddiye alıyor ve sözleri, felaketle sonuçlanacak gibi görünen seçim sonucunu önlemek için yapılan çaresiz bir girişim olarak algılandı.
Seçimler, sonuçta Cumhuriyetçi Parti tarihinin en utanç verici yenilgilerinden birine sahne oldu; Demokratlar hem Senato’yu hem de Temsilciler Meclisi’ni ele geçirdi ve ülke genelinde büyük kazanımlar elde etti.
Cumhuriyetçiler, İran’a karşı savaşın yenilgilerine katkıda bulunduğunu alışılmadık bir şekilde itiraf eden Trump’a hızla sırt çevirdi.
2028’de potansiyel bir başkan adayı olarak görülen Başkan Yardımcısı JD Vance ise daha açık sözlüydü. Vance, 4 Kasım’da attığı tweet’te “Kaybetmemizin nedeni savaş” diyerek Cumhuriyetçilere “İsrail ile ilişkilerimizi değiştirmemiz” çağrısında bulundu.
Vance, İsrail’i açıkça adından anması nedeniyle partisi içindeki bazı kişiler tarafından eleştirilse de, ABD’nin İsrail’e verdiği koşulsuz desteğin önemli bir siyasi yük haline geldiğinin en açık göstergesi Trump’ın kendisinden geldi.
İlk olarak, seçim günü yaptığı aceleye getirilmiş açıklama, seçmenlerin oylarını kullanmadan önce onları etkilemeye yönelik açık bir girişimdi. Trump bu girişiminde başarısız oldu, ancak bu yolla kendisi ve partisinin, İsrail’in siyasi çıkmazlarında önemli bir faktör haline geldiğini anladıklarını ortaya koydu.
Nitekim Trump, 4 milyar dolarlık ödemeyi “kötü bir tartışma konusu” olarak nitelendirerek, eleştirmenlerin bunu Cumhuriyetçilere karşı kullandıklarından şikâyet etti.
İkincisi, Trump’ın İran savaşının Cumhuriyetçilere zarar verdiğini kabul etmesi, Vance’in daha açık bir şekilde dile getirmeye hazırlandığı İsrail bağlantısını ortaya çıkardı.
İran’a karşı savaş Amerika’nın savaşı değildi. Bu, Netanyahu’nun Orta Doğu’ya hâkim olma yönündeki uzun soluklu çabasının bir parçası olarak yürütülen bir savaştı ve askeri, ekonomik ve siyasi bedelini Washington ödüyordu.
Bu, abartı sayılmaz. Netanyahu, İran’ı defalarca varoluşsal bir düşman olarak sunarken, aşırı sağcı müttefikleri ise Amerikan ordusunun müdahalesini açıkça kutladı.
İronik bir şekilde, Washington’un kendi 2026 Ulusal Savunma Stratejisi, ABD ana vatanını savunmayı ve Batı Yarımküre genelinde Amerikan çıkarlarını korumayı en önemli öncelikleri olarak belirlemişti. Yine de yönetim, Ortadoğu’da bir başka yıkıcı savaşa sürüklendi.
Ana akım medyanın dışında faaliyet gösteren bağımsız gazeteciler ve analistler sayesinde, Amerikalılar bu ilişkinin ülkelerinin ekonomisine, askeri konumuna ve uluslararası itibarına verdiği zararın giderek daha fazla farkına varmaya başladı.
Quinnipiac Üniversitesi’ne göre, kayıtlı Amerikan seçmenlerin yüzde 48’i artık ABD’nin İsrail’e fazla destek verdiğini düşünüyor; oysa Ocak 2017’de bu oran sadece yüzde 16 idi.
Bu artan farkındalık, ara seçimlerin ardından Kongre’de yaşanan sarsıcı değişimle birleşse de, somut ve geri dönüşü olmayan bir değişimi garanti etmek için hâlâ yeterli değil.
Yine de ara seçim sonuçları, Amerika’nın sonuçta umutsuz bir vaka olmadığına ve sıradan insanların, ülkelerinin dış politikasını şekillendiren güçlü çıkar gruplarına, büyük bağışçılara ve gizli gündemlere karşı çıkacak kadar bilgi ve kararlılığa sahip olduğuna dair büyük bir umut ışığı sunuyor.
Buradan çıkarılacak temel bir ders var: Amerikalılar artık boş vaatlerle yetinemezler. Ve bu da bizi Trump’ın açıklamasına geri getiriyor.
İsrail, ABD’nin dış yardımından bugüne kadar en fazla yararlanan ülke olmuştur; Dış İlişkiler Konseyi’nin tahminlerine göre, 1948’den bu yana sağlanan Amerikan yardımı, enflasyona göre ayarlandığında 300 milyar doları aşmıştır.
Ancak bu şaşırtıcı rakam, hikâyenin ancak yarısını anlatmaktadır. Washington, ilan edilen yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardımın ötesinde, İsrail’in savaşlarını finanse etmenin yollarını sürekli olarak bulmuştur.
Örneğin, Nisan 2024’te Başkan Joe Biden, olağan yıllık tahsisattan ayrı olarak İsrail’e 8,7 milyar dolarlık ek doğrudan askeri yardım sağlayan acil durum yasasını imzaladı. Bu paranın 3,5 milyar doları ek Yabancı Askeri Finansman, 5,2 milyar doları ise füze savunma programları için ayrılmıştı.
Bu olağanüstü finansman mekanizmaları, olağan yardımların siyasi açıdan tartışmalı hale geldiği durumlarda bile Washington’un İsrail ordusunu nasıl finanse etmeye devam edebileceğini göstermektedir.
Ve bu, resmin sadece bir parçasıdır.
Kongre, ABD-İsrail savunma teknolojisi işbirliğini genişletmeye yönelik önerileri değerlendiriyor; bu da daha fazla harcamanın Pentagon’un araştırma, geliştirme ve tedarik bütçelerine aktarılmasına yol açabilir.
Esasen İsrail, bu harcamaların geleneksel dış yardım olarak nitelendirilmemesi durumunda, milyarlarca dolarlık Amerikan askeri harcamalarından yararlanmaya devam edebilir.
Dolayısıyla Trump’ın sunduğu şey, bir tür göz boyama gibi görünüyor: Askeri ilişkiyi korurken ve hatta potansiyel olarak genişletirken, siyasi açıdan zarar verici olan “yardım” etiketini ortadan kaldırmak.
Demokratların kontrolündeki bir Kongre, bu girişimlerin bir kısmını engelleyebilir. Ancak pek çok Demokrat, İsrail’in kararlı destekçileri olmaya devam ediyor ve Amerikan-İsrail Kamu İşleri Komitesi (AIPAC), Kongre seçimlerini etkilemek için büyük harcamalar yapmaya devam edecek.
Doğru, bu lobi ile ilişki kurmak bazı adaylar için siyasi bir yük haline gelmiştir. Ancak AIPAC ve müttefiklerinin, etkilerini korumak için alternatif stratejiler, siyasi araçlar ve ittifaklar arayacakları beklenebilir.
Seçim sonuçları şüphesiz doğru yönde atılmış önemli bir adımdır, ancak Amerika’daki siyasi iç savaş daha yeni başlıyor: parti kurmaylarına karşı ilerici Demokratlar, hayal kırıklığına uğramış Cumhuriyetçiler’e karşı MAGA sadıkçıları, ana akım kurumlara karşı bağımsız medya ve benzeri.
Şimdilik iyi haber şu ki, nesiller boyu vicdanlı Amerikalıların yorulmak bilmeyen çabaları nihayet meyvesini veriyor. Büyük ölçüde onların çabaları sayesinde, milyonlarca Amerikalı, İsrail’in ülkelerinin dostu olmadığını ve bu uğursuz ilişkinin bir kez ve sonsuza dek sona ermesi gerektiğini fark etmeye başlıyor.
* Dr. Ramzy Baroud, gazeteci, yazar ve The Palestine Chronicle’ın genel yayın yönetmenidir. Sekiz kitabın yazarıdır. En son kitabı “Before the Flood”, Seven Stories Press tarafından yayımlanmıştır. Diğer kitapları arasında “Our Vision for Liberation”, “My Father was a Freedom Fighter” ve “The Last Earth” yer almaktadır. Baroud, İslam ve Küresel İlişkiler Merkezi’nde (CIGA) yerleşik olmayan kıdemli araştırma görevlisidir.

