Lut´a da hüküm ve ilim verdik. Onu, halkı iğrenç işler yapan bir ülkeden kurtardık. Doğrusu onlar kötü bir kavim idiler, fasıktılar. Biz Lut´u rahmetimize garkettik. Şüphesiz o, salihlerdendi. Enbiya 74/75
"Hükm" kelimesi çok geniş bir anlama sahiptir. Yargı, hikmet, doğruyu yanlıştan ayıran ölçü ve Allah'tan gelen yetki anlamlarına gelir. "İlim", ise vahyolunan gerçek bilgi anlamındadır.
Lût (a.s) İbrahim (a.s) in yeğenidir. İbrahim (a.s) in kavmiyle verdiği onurlu mücâdelesinden ve sonunda ateşe atılmasından sonra yeğeni Lût (a.s)’la beraber ülkesinden hicret etmiş. İbrahim (a.s) Filistin bölgesine, yâni Beyt-i Makdis civarına, Lût (a.s) da Ürdün’e, Sodam ve Gomore kentlerinin bulunduğu bölgeye yerleşmiştir. Kudüs’le Amman arasında bir bölgedir burası.
Lût peygamberin hikâyesi daha önce ayrıntılı olarak anlatılmıştı. Burada ise bir işaretle yetinilmektedir. Amcası İbrahim’le birlikte Irak’tan Şam’a göçetmiş, Sodom şehrine yerleşmişti. Bu şehrin halkı iğrenç şeyler yapıyorlardı. Açıkça, utanmadan, saklamadan erkeklerle sapık ilişkiye girerlerdi. Bu yüzden yüce Allah, halkı ile birlikte bu şehri yok etmiştir:
“Onlar gerçekten çirkin davranışları, huy edinmiş kötü bir toplumdu.”
Yüce Allah, karısı hariç Hz. Lût’u ve bütün ailesini kurtarmıştı.
“Lût’u rahmetimizin kapsamına aldık. O gerçekten salih kullarımızdan biri idi.”
Sanki Allah’ın rahmeti, bir sığınaktır, bir korunaktır ve Allah dilediğini buraya almaktadır. Artık o, güvenliktedir, bol nimet içindedir, Allah’ın rahmetine kavuşmuştur.
FİZİLALİL KUR’AN
Zemahşerî Enbiyâ Sûresi 74. âyetini açıklarken öne çıkan temel tahlil ve yorumlar şunlardır:
1. Nimetin Vurgulanması: Allah’ın Hz. Lût’a önce hikmet ve ilim verip ardından onu o helâk edilen beldeden kurtardığını belirtmesi, bir peygamberin maruz kaldığı ağır imtihana ve ulaştığı ilâhî korumaya dikkat çeker.
"Kavme-i Sevm" Nitelenmesi: Şehir halkının "kötü ve fasık bir kavim" olarak tanımlanması, günahı alenen işlemeyi alışkanlık hâline getirmelerinin ve uyarılara kulak tıkamalarının neticesidir.
2- Enbiyâ sûresi 75. Ayetinde geçen: "Rahmetimize Aldık" İfadesinin Anlamı
Zemahşerî, Allah'ın Hz. Lût'u rahmetine dâhil etmesini birkaç temel noktayla açıklar:
Peygamberlik (Nübüvvet) ve Lütuf: Rahmet ifadesinin öncelikli anlamlarından biri Hz. Lût'a verilen peygamberlik görevi, ilim ve hikmettir.
Dünyevi Kurtuluş: Sodom halkının üzerine inen helak azabından Hz. Lût'un ve inananlarının korunup kurtarılması, Cenâb-ı Hakk'ın ona hususi bir rahmetidir.
Cennet ve Ahiret Nimetleri: Ebedî saadet anlamına gelir. Zemahşerî, buradaki rahmetin "rahmet ehlinin derecelerine ulaştırmak" veya bizzat "Cennet" anlamına geldiğini belirtir.
EL KEŞŞAF TEFSİRİ
