Amerikan Çekilmesinin Erken Kutlamaları

ABD güçlerinin önceki gün tamamlanan Irak'ın belli başlı şehirlerinden çekilmesi, Nuri el Maliki hükümeti ve onu destekleyen koalisyon açısından çekilmeden doğacak güvenlik boşluğunu doldurma ve Iraklılara gönül rahatlığı sağlama gücüne dair hayatî bir sınav oluşturuyor.

Hükümetin bu sınavı geçme başarısı öncelikle ulusal uzlaşıyı sağlama gücünün boyutuna ve son haftalarda dozu artan şiddet eylemleriyle mücadele edebilecek güçlere sahip olmasına endeksli. Maliki hükümeti ulusal uzlaşıyı sağlamada başarısız oldu, Irak'ın bütün vatandaşlarının etrafında toplanacağı ve güveneceği yetkin güvenlik güçleri oluşturmakta aciz kaldı. Bu güçlerin sayısının yarım milyona ulaşmadığı doğru, ancak bağlılıklarını garanti altına almak için çoğunluğunun aynı mezhepten olduğu, mezhebî veya ideolojik koruma altında bulunduğu da bir gerçek. Bu durum, Maliki'nin Sünni Sahva güçlerinin Amerikan baskılarına rağmen güvenlik organlarına alınmasına karşı çıkmasına bir açıklık getiriyor. Irak güvenlik güçlerinin ve ulusal muhafızlarının operasyon ve meslekî yeterlilik boyutuna dair kesin hükümler vermenin zamanı geçti. Zira bu güçler görevini teslim aldı ve Amerikan güçleri abasının altından çıktı. Yani henüz denenmiş değil ancak ortada bu güçlere katılanların büyük oranının katılma sebebinin şahsî olduğunu ifade eden göstergeler var.

Her halükarda ABD güçlerinin şehirlerden çekilmesi, Irak'ın bağrına saplanmış işgalden kurtulması yolunda önemli bir adımdır. Fakat kutlamayı, sevinç gösterilerini ve 30 Haziran'ı resmî tatil olarak görmeyi gerektirmemekte. Amerikan güçleri hâlâ Irak'ta ve dışarıdan bağlantı kurmak için şehirlerin merkezinden çıktı. Bununla birlikte Irak güvenlik organlarının şartları kontrol altına almakta aciz kaldığı zamanlarda geri dönmeye hazır. Bu yüzden bu kutlamaların zamanı geçti ve halihazırdaki ABD yönetimi, niyetleri doğruysa ve bu bağlamdaki taahhütlerini yerine getirirse, 1,5 yıl sonraki gerçek ve tam çekilme gününe kadar ertelenmesi gerekli.

İroni, Irak Başbakanı Nuri el Maliki'nin bu çekilme adımında ilk takdiri kendisine vermesi ve esasında işgalin rahminden çıkmış hükümetinin ve siyasî çalışmanın en büyük başarısı olarak görmesi. Ortada bu çekilmeye yönelik takdir edilecek bir şey varsa o da Iraklı direnişçilerin, Irak'ın saygınlığını ve ulusal egemenliğini geçen altı yıl boyunca savunarak düşen şehitlerin sayesindedir. Halihazırdaki ABD yönetimi Irak'taki güçlerini halkına egemenliği yeniden vermek için değil, Irak'ta kalmasının oldukça maliyetli siyasî bir intihar olduğunu anlaması sonucu maddî ve can kaybını azaltmak için çekiyor. Zira işgal kendisine 800 milyar dolar, 4 bin asker ve 30 bin yaralıya mal oldu. Güvenlik ve istikrar getirmedi, Irak'ı bölgede ekonomik ve demokratik bir modele dönüştüremedi.

Bütün göstergeler, bu çekilmeyi kendi projesinin zaferi olarak gören Irak direnişinin işgal güçleri ve işbirlikçilerine yönelik saldırılarını sürdüreceği mesajı veriyor. Bir önceki gün direniş güçleriyle mücadelede 4 Amerikan askeri öldü. Direniş gruplarının, şehirlerin dışında da olsa işgalcilerin izini süreceklerini teyit eden açıklamaları oldu. Irak'ın gelecek günleri Maliki hükümeti ve Irak'taki Amerikan projesini kurtarma aracı olarak bu hükümete bel bağlayanlar açısından zor olabilir. Toprak üzerinde umut vaat eden işaretler olmadığını itiraf ediyoruz. Hükümet öncelikli konular olan vatandaşlarına su, elektrik ve sağlık gibi temel hizmetler sağlayamadı. Güvenlik ve istikrarı nasıl sağlayacak?!.

Londra'da Arapça yayımlanan El Kuds El Arabi gazetesi, başyazı 1 Temmuz 2009

ZAMAN