Etiyopya’nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde gerilim yeniden tırmanıyor. Tigray yönetiminden üst düzey bir yetkili, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi’nin (TPLF) federal hükümete karşı “kapsamlı bir savaş” yürüttüğünü açıkladı.
Fransız Haber Ajansı’na (AFP) konuşan TPLF Başkan Yardımcısı Amanuel Assefa, “Şu anda kapsamlı bir savaş halindeyiz. Her yerde çatışmalar yaşanıyor” dedi. Assefa, Tigray güçlerinin yerel silahlı gruplarla birlikte Amhara ve Afar bölgelerinde de çatışmalara devam ettiğini söyledi.
Etiyopya Federal Ordusu ise ülkenin kuzeyindeki Amhara bölgesinde yaşanan çatışmalar ve bir saldırı sonucunda 272 silahlı kişinin öldürüldüğünü açıkladı.
Yeni savaş endişesi
Hükümet güçleri ile TPLF arasındaki çatışmaların yeniden başlaması, 2020-2022 yılları arasında yaşanan Tigray Savaşı’nın sona ermesinden yaklaşık dört yıl sonra yeni ve geniş çaplı bir savaş çıkabileceği endişelerini artırdı.
Afrika Birliği'nin tahminlerine göre önceki savaşta en az 600 bin kişi hayatını kaybetmişti.
Tigray makamları çarşamba günü bölgedeki üç havalimanının kontrolünü ele geçirdiklerini duyurdu. Bunun ardından bölgeye hizmet veren Etiyopya’nın ulusal havayolu şirketinin Tigray’e gidiş-dönüş seferleri askıya alındı.
Bölgede faaliyet gösteren insani yardım kaynaklarından biri de perşembe günü AFP’ye yaptığı açıklamada, Tigray sınırına yakın Yalo köyünün TPLF güçlerinin kontrolü ele geçirme girişimi sırasında ağır silahlarla bombalandığını söyledi. Saldırıda yaralananların ve yerlerinden edilen sivillerin olduğu bildirildi.
Hedef Addis Ababa mı?
Etiyopya Devlet Başkanı Taye Atske Selassie, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarında yaptığı konuşmada “yıkım ve kaos güçleri” olarak nitelendirdiği unsurları ve “düşman unsurların içişlerine müdahalesini” eleştirdi.
Tigray güçlerinin Afar ve Amhara bölgelerine doğru genişleme planı, 2020-2022 savaşında uygulanan stratejiyle benzerlik taşıyor. TPLF, önceki savaş sırasında hükümet güçlerinin ikmal hatlarını kesmeye çalışmış ve nihai hedef olarak başkent Addis Ababa’nın kontrolünü hedeflemişti.
Çatışmaların yeniden genişlemesi, Etiyopya’daki krizin komşu ülkelere de yayılabileceği yönündeki endişeleri artırıyor.
Hükümeti devirmek için ittifak
Etiyopya’nın farklı bölgelerinde faaliyet gösteren 7 muhalif silahlı grup, federal hükümeti devirmeyi amaçlayan bir ittifak kurduklarını açıklamıştı.
İttifakta TPLF’nin yanı sıra Amhara bölgesindeki Fano güçleri ve Oromo Kurtuluş Ordusu’nun da bulunduğu bildirildi.
Bu ittifak, 2020-2022 savaşındaki dengelerden önemli bir farklılığa işaret ediyor. Önceki savaşta Fano ve Eritre, TPLF’ye karşı federal hükümetin yanında yer almıştı.
Etiyopya hükümeti son gelişmelerle ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Tigray’de çatışmalar yeniden başladı
TPLF, 1991 yılında iktidarı ele geçirmiş ve yaklaşık 30 yıl boyunca Etiyopya siyasetinde belirleyici güç olmuştu. Abiy Ahmed’in 2018’de başbakan olmasıyla TPLF’nin merkezi yönetimdeki etkisi azalmış, bu süreç sonunda 2020’de Tigray Savaşı başlamıştı.
Pretoria Barış Anlaşması, 2022 yılında savaşı sona erdirirken bölgede kırılgan bir ateşkes dönemi başlamıştı. Ancak anlaşmanın tüm hükümlerinin uygulanmadığı ve çatışmaların 2025 sonlarında yeniden alevlendiği belirtiliyor.
Etiyopya federal hükümetinin Tigray’e İHA saldırıları düzenlediği ve bölgenin sınırlarına asker yığdığı aktarılıyor.
İnsan hakları örgütleri ise TPLF’yi bu yıl yeniden çatışmaya hazırlanmak amacıyla zorunlu asker toplama kampanyaları yürütmekle suçladı.
Tigray bölgesinde halen yaklaşık 1 milyon kişinin yerinden edilmiş durumda olduğu belirtiliyor.
