Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Afrika'daki projelere yönelik yatırım ve taahhütleri, 2019-2023 döneminde 110 milyar doları aştı. Bu tutarın yaklaşık 70 milyar dolarlık bölümünün yenilenebilir enerji ve yeşil ekonomi sektörlerine ayrıldığı bildirildi.
BAE Dışişleri Bakanlığı Devlet Bakanı Şeyh Şahbut bin Nahyan Al Nahyan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun ortak öncelikler konusunda uluslararası iş birliğini güçlendirmek açısından önemli bir platform olduğunu belirtti. New York'ta bir araya gelen liderler açısından asıl sınavın ise bu iş birliğini somut sonuçlara dönüştürmek olduğunu söyledi.
Afrika'nın büyüyen pazarları, gelişen sanayi sektörleri, genç nüfusu ve altyapı alanındaki hedeflerinin yüzyılın öne çıkan küresel fırsatları arasında bulunduğunu belirten Şahbut bin Nahyan, Afrika'nın kendi geleceğine ilişkin bir vizyona sahip olduğunu ve BAE'nin bu vizyonun hayata geçirilmesinde uzun vadeli bir ortak olmayı hedeflediğini ifade etti.
Afrika-BAE ilişkilerinin derinleştirilmesi
BAE ile Afrika arasındaki bağların güçlendirilmesinin pazarların birbirine bağlanması, bölgesel sanayilerin kurulması, altyapının genişletilmesi, ticaret engellerinin azaltılması ve şirketlerin küresel pazarlarda rekabet edebilmesi açısından yeni fırsatlar yaratabileceği belirtildi.
Şahbut bin Nahyan, Afrika'nın BAE'nin ekonomisini çeşitlendirme çabalarında giderek daha önemli bir rol üstlendiğini söyledi. BAE'nin dokuz Afrika ülkesiyle kapsamlı ekonomik ortaklık anlaşmaları imzaladığını belirten Şahbut, ticaret ve yatırım akışlarının büyümesiyle iş birliğinin altyapı, enerji, lojistik, inovasyon, hizmetler ve pazarlara erişim alanlarına yayıldığını kaydetti.
Afrika ekonomilerinin büyük pazarlar, geniş insan kaynağı, hızlı kentleşme ve hızla büyüyen tüketici piyasaları sunduğunu belirten Şahbut, BAE'nin ise sermaye, bağlantı ağları, uygulama kapasitesi ve küresel ticaret ile yatırım ağlarına erişim imkanı sağladığını ifade etti.
Proje ve yatırım ağı genişliyor
BAE'de 200'den fazla milletten insanın yaşadığı ve çalıştığı, bunlar arasında çok sayıda Afrikalının bulunduğu belirtildi. Bunun ülkenin küresel ekonomiye açık ve çeşitlendirilmiş yapısına katkı sağladığı, aynı zamanda BAE'yi yetenek, inovasyon ve girişimcilik açısından cazip bir merkez haline getirdiği ifade edildi.
Afrika'nın farklı bölgelerindeki projeler de bu yaklaşımın bir parçası olarak gösterildi.
Senegal'de DP World, liman kapasitesini ve ticaret altyapısını geliştirmek amacıyla Ndayane Limanı ve Dakar Konteyner Terminali'ne yatırım yapıyor.
Togo'da AMEA Power, yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimini artırmak amacıyla Şeyh Muhammed bin Zayed Güneş Enerjisi Santrali'ni geliştirdi.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde Global South Utilities, 50 megavat kapasiteye sahip ve batarya depolama sistemiyle donatılmış Sakaï Güneş Enerjisi Projesi'ni geliştirdi. Projenin elektrik üretim kapasitesini artırması ve güvenilir, temiz enerjiye erişimi genişletmesi hedefleniyor.
Komorlar Birliği'nde ise BAE tarafından finanse edilen güneş enerjisi santralleri, ülkenin üç ana adasında yaklaşık 20 megavatlık güneş enerjisi kapasitesini batarya depolama sistemleri ve elektrik iletim altyapısıyla bir araya getiriyor. Projelerin enerji güvenliğini güçlendirmesi ve daha güvenilir elektrik arzı sağlaması amaçlanıyor.
Kenya'da DP World ile GulfCap Africa, 222 hektarlık Mombasa Sanayi Kompleksi'ni geliştiriyor. Özel ekonomik bölge olarak tasarlanan kompleksin yatırım çekmesi, yerel üretimi geliştirmesi ve bölgesel ve küresel pazarlarla bağlantıları güçlendirmesi hedefleniyor.
Angola ve Kongo Cumhuriyeti'nde Abu Dhabi Ports Group, liman ve lojistik altyapısına yatırım yaparak ticaret kapasitesini artırmayı ve Afrika ekonomilerini küresel pazarlara bağlamayı amaçlıyor.
Zambiya'da ise IRH'nin Mopani Bakır Madenleri'ne yatırımı, üretimin yeniden artırılmasını, istihdamın korunmasını ve yerel ekonomide katma değerin yükseltilmesini hedefliyor. Zambiya hükümetinin şirkette önemli bir mülkiyet payını koruduğu belirtildi.
Bu projelerin; altyapı, enerji, ticaret, lojistik, gıda güvenliği ve sanayi kapasitesinin geliştirilmesine odaklanan daha geniş kapsamlı BAE yatırımlarının parçası olduğu ifade edildi.
Yatırımların odağında temiz enerji
BAE, Afrika'daki yatırımlarını yalnızca finansal getiriler üzerinden değerlendirmediğini, aynı zamanda daha verimli altyapı, sürdürülebilir enerji, yeni istihdam, güçlü yerel sanayiler, beceri geliştirme ve teknoloji transferi gibi uzun vadeli sonuçlara da odaklandığını belirtti.
Temiz enerji alanındaki ortaklıklar bu yaklaşımın örnekleri arasında gösterildi. Bunlar arasında 10 milyar dolarlık Masdar temiz enerji programı ve 2035 yılına kadar 100 milyon kişiye temiz elektrik erişimi sağlamayı hedefleyen Etihad 7 girişimi yer alıyor.
BAE ayrıca Kasım 2025'te dijital dönüşümü desteklemek amacıyla 1 milyar dolarlık “Kalkınma için Yapay Zeka” girişimini açıkladı.
Afrika yatırımlarında 110 milyar dolarlık hacim
BAE'nin Afrika'daki yatırım ve proje taahhütlerinin 2019-2023 döneminde 110 milyar doları aştığı, bunun yaklaşık 70 milyar dolarının yenilenebilir enerji ve yeşil ekonomi sektörlerine yöneldiği belirtildi.
BAE ile Sahra Altı Afrika arasındaki petrol dışı ticaretin ise 2025'te 126 milyar doların üzerine çıktığı ve bir önceki yıla göre yüzde 45 arttığı açıklandı. Aynı dönemde 30 binden fazla Afrikalı şirketin BAE'de faaliyet göstermeye başladığı bildirildi.
BAE'nin genişleyen Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşmaları (CEPA) ağıyla bu ivmeyi sürdürmeyi, ticaret engellerini azaltmayı ve pazarlara erişimi genişletmeyi hedeflediği belirtildi.
Afrika'ya 1 milyar doların üzerinde yardım
BAE'nin Afrika'ya yönelik uzun vadeli yaklaşımının kalkınma yardımlarını da kapsadığı ifade edildi. BAE, 2023-2024 döneminde Afrika'ya 1 milyar doların üzerinde dış yardım sağladı.
BAE ayrıca 2024'te, küresel su kıtlığı sorununa yenilikçi çözümler ve teknolojiler yoluyla yanıt vermeyi amaçlayan Muhammed bin Zayed Su Girişimi'ni başlattı.
Abu Dabi'nin Aralık 2026'da Senegal ile birlikte ev sahipliği yapacağı 2026 Birleşmiş Milletler Su Konferansı'nın, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın 6'ncı hedefi olan temiz su ve sanitasyona ilişkin çalışmaları hızlandırması ve Afrikalı ortaklarla kalkınma alanındaki iş birliğini genişletmesi bekleniyor.
Enerji, su, gıda ve ticaret birbirine bağlı
Şahbut bin Nahyan, enerji, su, gıda, ticaret ve insani ihtiyaçların birbirine yakından bağlı olduğunu belirtti. Hürmüz Boğazı'ndaki istikrarsızlığın yol açtığı son gelişmelerin krizlerin etkilerinin ekonomiler arasında ne kadar hızlı yayılabildiğini gösterdiğini söyledi.
Afrika ekonomilerinde tarımın toplam istihdamın yaklaşık yarısını oluşturduğuna dikkat çekilen değerlendirmede, bu tür şokların gıda, yakıt ve gübre fiyatlarını hızla yükseltebileceği ve çiftçiler, şirketler ve haneler üzerinde ek ekonomik baskı oluşturabileceği belirtildi.
Bu nedenle Afrika'nın önceliklerinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki küresel tartışmaların merkezinde yer alması gerektiği ifade edildi. Gıda güvenliği, enerjiye erişim, su kaynaklarının dayanıklılığı, ticaretin istikrarı, altyapı ve kalkınma finansmanı ortak küresel sorunlar olarak sıralandı.
Şahbut bin Nahyan, BAE'nin Genel Kurul toplantıları sırasında Afrikalı ortaklarıyla birlikte ortak öncelikleri belirlemek ve her iki taraf için de fayda sağlayacak pratik çözümler geliştirmek üzere çalışacağını söyledi.
BAE'nin Afrika hükümetleri ve şirketleriyle ortak öncelikleri ele almayı ve gelecek nesiller için sürdürülebilir büyüme ile refaha katkı sağlayacak pratik çözümler geliştirmeyi sürdüreceği belirtildi.
