Afganistan İslam Emirliği yönetimi, İçişleri Bakanlığı bünyesinde yürürlüğe giren Polis Yasası'nın ülke genelinde uygulanması için yeni bir süreç başlattı. Bakanlık, bünyesindeki “polis” ibaresi bulunan birimlerin isimlerini “Şurta” olarak değiştirmeye başladı.
İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdulmetin Kani, yeni mali yıldan itibaren bakanlığa bağlı tüm çalışmaların Polis Yasası'na uygun şekilde yürütüleceğini açıkladı. Kani, yasanın uygulanmasını takip etmek üzere özel bir komisyon oluşturulduğunu ve birimlerin isimlerinin yanı sıra üniformalar ile bakanlığa ait araçların da yasaya uygun hale getirileceğini belirtti.
Kani, yasanın uygulanmasının zorunlu olduğunu vurgulayarak isim değişikliklerinin kademeli olarak başladığını ve süreci takip etmek üzere görevlendirilen bir komitenin çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.
Polis için geniş yetkiler ve sınırlamalar
Beş bölüm ve 53 maddeden oluşan Polis Yasası, güvenlik güçlerinin görev, yetki ve sorumluluklarının yanı sıra uyması gereken sınırlamaları düzenliyor.
Yasanın 24. maddesi polisin hangi koşullarda bir kişiyi gözaltına alabileceğini belirliyor. Buna göre bir kişi suç işlerken suçüstü yakalanması halinde gözaltına alınabiliyor.
Ayrıca güçlü delillere dayanan bilgiler, güvenilir bir kişinin beyanı veya iki tanığın ifadeleriyle kişinin bir suçun faili olduğunun tespit edilmesi ve kaçma ya da kaybolma ihtimalinin bulunması halinde de gözaltı uygulanabiliyor.
Yasanın 27. maddesi ise bir şüphelinin suç soruşturması amacıyla gözetim altında tutulabileceği süreyi en fazla 10 gün olarak belirliyor. Soruşturmanın daha uzun sürmesi gerektiği durumlarda sürenin uzatılması için ilgili mahkemeden izin alınması gerekiyor.
Arama yetkileri düzenlendi
Yasanın 28 ila 30. maddelerinde kişi, eşya ve konut aramalarına ilişkin hükümler yer alıyor.
28. maddeye göre polis, yasa kapsamında gözaltına alınan veya gözetim altına alınan kişileri arayabiliyor. Ayrıca durdurulan bir kişi hakkında şüphe bulunması, kişinin kimlik belgesi sunamaması veya sunmak istememesi ya da kişinin suçta kullanılan araçlar, yasadışı nesneler veya mallar taşıdığına dair gerekçelerin ya da güçlü şüphelerin bulunması halinde de arama yapılabiliyor.
Yasanın 37 ve 39. maddeleri ise polisin askeri teçhizat kullanma yetkisine ilişkin hükümler içeriyor.
Gösteriler yasaklandı
Polis Yasası'nın en dikkat çekici hükümlerinden biri ise 50. maddede yer alıyor.
Söz konusu madde, Afganistan'ın tamamında her türlü gösteriyi yasaklıyor.
Yasanın son bölümünde polis ve diğer kişiler için çeşitli yasak ve sınırlamalar da düzenleniyor.
Hukuk uzmanı Halil Ahmed Nedim, yasanın bazı polis mensuplarının yargı süreci olmaksızın insanlara yönelik keyfi uygulamalarının önüne geçebileceğini savundu.
Nedim, düzensizliğin önlenmesinin olumlu olduğunu ve yasada bazı reformların da getirildiğinin görüldüğünü belirtti.
Yasa temmuz ayında yürürlüğe girdi
53 maddeden oluşan Polis Yasası, Afganistan İslam Emirliği liderinin onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlandı ve 20 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi.
İçişleri Bakanlığı, yeni mali yıldan itibaren bakanlığın tüm faaliyetlerinin yasada belirlenen çerçeveye göre yürütüleceğini belirtiyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte polis teşkilatının kurumsal yapısından operasyonel yetkilere, arama ve gözaltı süreçlerinden güvenlik güçlerinin kullanabileceği araç ve teçhizata kadar birçok alan yasal bir çerçeveye bağlanmış olacak.
Kaynak: Mepa News
