Ankara'daki görüşmelere ve imza törenine İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi de katıldı.
Putin'in bir günlük Ankara ziyareti sırasında imzalanan protokollerin en önemlisi Rus doğal gazını uluslararası pazarlara taşıyacak ve Türkiye'nin Karadeniz'deki karasularından geçecek olan Güney Akım Doğal Gaz Projesi'ni kapsıyor.
Moskova, Güney Akım porejsinin Avrupa'ya doğal gaz tedariki için yeni bir güzergâh teşkil etmesini umuyor.
Ayrıca, yine Türkiye üzerinden geçecek Nabucco projesinin kendisine alternatif oluşturmasının önüne geçmek için bu projeye büyük önem veriyor.
Türkiye, geçtiğimiz ay dört Avrupa Birliği ülkesiyle birlikte, Orta Asya ve Hazar doğal gazını Avrupa'ya taşıyacak olan ve Rusya'yı dışarıda bırakan Nabucco boru hattının anlaşmasına imza atmıştı.
Güney Akım Doğal Gaz Projesi'nin ortaklarından biri de, İtalyan enerji devi Eni. Bu nedenle Ankara'daki görüşmelere ve imza törenine İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi de katıldı.
İmza töreni ve ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, "Üç ayrı başlık altında iki ülke arasında iş birliğini geliştirmeye yönelik protokolleri imzaladık. İmzaladığımız gaz protokolü, Rusya'dan doğal gaz alımımıza imkân sağlayan ve süresi 2011 yılında son bulacak olan doğal gaz alım sözleşmesinin süresinin uzatılmasını öngörmektedir." dedi.
Erdoğan, aynı protokol çerçevesinde Güney Akım Boru Hattı'nın Türkiye'nin Karadeniz'deki karasularından geçmesi için gerekli araştırma çalışmalarını yapılmasına izin verildiğini de belirtti.
Nabucco'ya alternatif mi?
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Güney Akım projesinin Nabucco'ya alternatif gibi gösterilmemesi gerektiğini söyledi.
Bir gazetecinin sorusuna cevaben, Erdoğan, ''Güney Akım ve Nabucco'yu birbirinin alternatifi olarak, rakibi olarak takdim etmekten öte, bana göre, bir çeşitlilik olarak ifade etmek çok daha isabetli olur. Kaldı ki bunlar yarın zaten Avrupa'ya yetmeyecek ve bugünden alınan bir tedbirdir. Bunu böyle görmek lâzım." diye konuştu.
Putin ise, doğal gaz alanında Güney Akım ve Nabucco'nun birer rakip olduğunu, bunlar arasındaki rekabetin Samsun-Ceyhan ile Burgaz-Dedeağaç arasındaki rekabetten çok daha güçlü olduğunu belirtti.
Rusya Başbakanı, buna karşın Güney Akım'ın yapılacak olmasının Nabucco'nun önünü tamamıyla kesmediğini savundu ve tüketicilerin ihtiyaçlarına göre her iki projenin de ileride gerçekleştirilebileceğini söyledi.
"Güney Akım Rusya'nın önceliğidir." diyen Putin, "Hazar Denizi'nde ve Rusya'da artan petrol üretim miktarına bakarsanız şunu anlayacaksınız ki, üretim hacmi genel olarak bu iki projeye de yeterlidir ve genel olarak ne kadar fazla altyapı projesi varsa o kadar iyidir. Çünkü bu, enerji ve arz güvenliği ile istikrarı sağlar." şeklinde konuştu.
Diğer anlaşmalar
İki ülke arasında varılan bir diğer anlaşma da, Rusya'nın Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi'ne enerji vermesini öngörüyor.
Başbakan Erdoğan, Samsun-Ceyhan projesine Rusya'nın katılımını çok önemsediğini belirterek, bugün bu anlaşmanın da yapılmasının kendisini ayrıca mutlu ettiğini söyledi.
Böylece bu hatta Türkiye, İtalya ve Rusya Federasyonu'nun birlikte olacağını kaydeden Erdoğan, ''Bundan dolayı Türk boğazları üzerindeki yükü de ciddi manada bu proje hafifletmiş olacaktır.'' dedi.
Erdoğan ve Putin'in bugün imza koyduğu diğer önemli anlaşmalar da, nükleer enerji santrali inşaasında iki ülke arasında iş birliğini içeriyor.
Bu anlaşmaların, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ile Rus karşıtı RUSATOM arasında nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımı ve nükleer kazaların erken bildirimi ile nükleer tesisler hakkında olduğu belirtildi.
Erdoğan enerji alanındaki iş birliğinin gelecekte, gerçekleştirilecek projelerle daha da ileri götürülmesini öngördüklerini de söyledi.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin 40 milyar dolara ulaştığını, bu rakamın Türkiye'yi Rusya'nın en büyük beşinci ticari ortağı haline getirdiğini belirten Başbakan Erdoğan, hükümetlerarası iş birliğini sürdürmek üzere 2010'dan itibaren liderlerin yılda bir kez buluşmalarını kararlaştırdıklarını da söyledi.
(BBC)
