Ari Paul’un fair.org’da yayınlanan yazısı, Haksöz Haber için tercüme edilmiştir.

Çok da uzun zaman önce değil, sağcılar büyük sosyal medya şirketlerinin sadece içerik denetimi açısından sola eğilimli olmakla kalmayıp, aslında doğrudan Demokrat yönetimin çıkarları doğrultusunda hareket ettiklerini iddia ediyorlardı. (Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi, 1/5/24)

Sağcı milyarder Elon Musk, Twitter'ı satın alıp sonunda X olarak yeniden markalaştırdığında, sağcılar onun popüler sitenin Demokrat gündeminin bir aracı olduğunu dünyaya göstereceğine inanıyordu. (New Yorker, 11/01/23) Bu hamle, Musk'ın 2025'te Başkan Donald Trump'ın federal istihdamdan sorumlu adamı olarak kısa süreli görevinden önce, sosyal ilerlemeye ve ekonomik popülizme karşı muhafazakar bir haçlı olarak profilini yükseltti. (Roosevelt Enstitüsü, 29/05/25)

Pekin merkezli ana şirketi tarafından zorla satılmadan önce TikTok, sahipliği nedeniyle hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından eleştirilmişti. Her iki taraf da bunun Çin hükümetine Amerikalıları gözetleme yeteneği vermekle kalmayıp, aynı zamanda siyasi söylemi Washington'ın çıkarlarından uzaklaştırma olanağı sağladığını iddia ediyordu. (FAIR.org, 11/13/23 , 5/8/24 , 1/3/25)

Meta'nın kurucusu Mark Zuckerberg, şirketinin Biden yönetimiyle paralel hareket ettiği fikrinden hızla uzaklaşmaya çalıştı. Politico (26/08/2024) şöyle bildirdi:

Mark Zuckerberg, Meta'nın Biden yönetiminin baskısına boyun eğerek içerik sansürlemesini yaptığı için pişman olduğunu belirterek, bir mektupta bu müdahalenin “yanlış” olduğunu ve “tekrar yaşanması halinde karşı koyacağını” söyledi.

Zuckerberg, podcast yayıncısı Joe Rogan'a (Joe Rogan Experience, 10/01/2025) Biden yönetiminin "ekibimizdeki adamları arayıp onlara bağırıp küfür ettiğini ve doğru şeyleri kaldırmazsak sonuçlarıyla tehdit ettiğini" söyledi. Meta'nın ve özellikle Facebook'un "bu tür taleplere uymada çok ileri gittiğini" iddia etti ve kendisinin ve şirketteki diğerlerinin bu fikre yanlış bir şekilde kapıldığını kabul etti. (Axios, 10/01/2025)

Meta 'rejimle iş birliği içinde'

Bu iddiaları olduğu gibi kabul ederseniz, 2026'da daha tarafsız ve hükümet kontrolünden daha az etkilenen bir sosyal medya beklerdiniz. Bunun yerine, şu anda Trump yönetiminin ulusal polis devletinin çıkarlarına doğrudan hizmet eden bir sosyal medya oligarşisiyle karşı karşıyayız.

X, uzun zaman önce özgürce hareket eden bir sosyal medya sitesinden 24 saatlik çevrimiçi bir MAGA mitingine dönüştü. (Guardian , 1/4/25; NBC News, 2/16/25) Ancak diğer platformları da içeren yeni gelişmeler var. Meta'nın tüm sosyal medya siteleri - Facebook , Instagram ve Threads - İç Güvenlik ajanlarının isimlerini listeleyen bir web sitesi olan ICE List'e erişimi engelliyor. (Wired, 1/27/26 )

Politico (27/01/2026) web sitesinin kurucusu Dominick Skinner'ın, "Meta'nın kişisel bilgileri içeren web sitelerine bağlantı yayınlamama politikasını sorguladığını" bildirdi. Politico, Skinner'ın ayrıca "Meta'nın platformlarının, bireylerin telefon numaralarını ve aile üyelerini paylaşan Beyaz Sayfalar gibi kişi bulma web sitelerini yayınlamakta hiçbir sorun yaşamadığını" da eklediğini belirtti.

Skinner, Daily Beast'e (27/01/2026) şunları söyledi:

Mark Zuckerberg'in rejimle iş birliği içinde olduğuna inanıyorum. Başkanlık yemin töreninde Trump'ın arkasında oturuyordu. Algoritmaları insanları sağcı takipçilere dönüştürmek için kullanıldı.

"Meta, Trump Balo Salonu'na bağışta bulundu," diye belirtti. - bu durum Amazon, Microsoft ve Google gibi diğer teknoloji firmaları için de geçerli. (Fortune , 26/10/2025)

TikTok artık sansür uygulamakta özgür mü?

TikTok anlaşması artık kesinleşti; Çinli eski ana şirketi ByteDance, ağın yaklaşık beşte birine sahip olurken, büyük bir kısmı teknoloji devi Oracle , Silver Lake ve Abu Dabi yatırım şirketi MGX'in kontrolünde bulunuyor (Reuters , 23/01/2026). Satış, Çin'in ABD medya pazarına sızmasına karşı bir zafer olarak kutlandı, ancak Washington Post'un yayın kurulu (23/01/2026) bunun yeterli olmadığını düşündü:

ByteDance, TikTok'un çok rağbet gören algoritmasının mülkiyetini elinde tutacak ve bunu yan kuruluşa lisanslayacak. Açıklamada, algoritmanın önerilerinin Oracle'ın ABD bulut sisteminde saklanacağı, ancak iki şirketin "küresel ürün birlikte çalışabilirliğini" koruyacağı ve ByteDance'in e-ticaret ve pazarlama üzerindeki kontrolünü sürdüreceği vurgulanıyor. Bu, Kongre'nin amaçladığından çok daha az bir ayrılık gibi görünüyor.

FAIR (14/03/2024 , 27/09/2024 , 03/01/2025), ABD hükümetinin TikTok'u zorla satma girişimine uzun zamandır şüpheyle yaklaşıyordu; çünkü bu girişim genellikle veri madenciliğiyle ilgili şüpheli iddialara dayanıyordu ve McCarthyist korku tellallığıyla doluydu. Daha da kötüsü, Oracle'ın kurucu ortağı, bir başka sağcı teknoloji milyarderi olan Larry Ellison'dır. (FAIR.org, 19/09/2025; All Things Considered, 06/10/2025), bu da TikTok satışını Musk'ın Twitter'ı ele geçirmesine ürkütücü bir şekilde benzetiyor.

Anlaşma kesinleştikten hemen sonra, AP'nin (27/01/2026) bildirdiğine göre, "kullanıcılar şirketin, Başkan Donald Trump'ı, ICE'yi veya Jeffrey Epstein'ı eleştiren videolar da dâhil olmak üzere videoları 'sansürlediği' yönünde endişelerini dile getirdiler.", "Şikâyetler, Kaliforniya Valisi Gavin Newsom'un TikTok'un Trump'ı eleştiren içerikleri sansürleyerek eyalet yasasını ihlal edip etmediğini araştırmak üzere bir soruşturma başlatacağını duyurması için yeterli oldu ."

Bildirildiğine göre, sansür sadece ICE ve Epstein ile sınırlı değildi. Al Jazeera (29/01/2026), "Ödüllü Filistinli gazeteci Bisan Owda, sosyal medya platformunun Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yeni yatırımcılar tarafından satın alınmasından günler sonra TikTok'tan kalıcı olarak yasaklandığını söyledi " diye belirtti.

Protestoları bastırmak için sosyal medyayı felç edin.

Zengin kapitalistler, sosyal medya şirketlerini gazete ve radyo istasyonları satın alma nedenleriyle aynı sebeple satın alırlar: Medyayı kullanarak siyasi tartışmayı ekonomik ve siyasi çıkarlarına uygun politikalara yönlendirmek isterler. Musk'ın Twitter'ı ele geçirmesi, Amazon devi Jeff Bezos'un Washington Post'u ele geçirip görüş bölümünü sağcı bir propaganda makinesine dönüştürmesinden ( Golden Hour , 15/09/2025 ; New Republic , 03/11/2025 ; Press Watch , 12/12/2025 ; FAIR.org , 22/01/2025 , 28/01/2025 ) ve haber operasyonunu yaşam desteğine bağlamasından ( The Hill , 27/01/2026 ) pek farklı değil .

Ancak ABD genelindeki şehirlerde Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı ve Sınır Koruma Birimi tarafından uygulanan devlet terörüne karşı artan sokak direnişi göz önüne alındığında, sosyal medya karartmalarıyla ilgili bu haberler endişe verici.

 Zuckerberg, Musk ve Ellison'ın çeşitli şekillerde yönetime bağlılıklarını göstermeleri, rejime yakın sosyal medyanın Trump'ın otoriter emellerine hizmet ettiğinin bir başka kanıtı niteliğinde. Ve bu durum bir süredir gelişiyordu. Birkaç ay önce CNN (10/3/25), Apple'ın "ABD Adalet Bakanlığı'ndan gelen bir talep üzerine" "yakındaki kişileri Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza görevlilerinin görüldüğü yerler hakkında uyarmaya olanak tanıyan ICEBlock ve benzeri uygulamaları kaldırdığını" bildirmişti. Elektronik Sınır Vakfı (11/20/25), bu ve benzeri platformların "ülke genelindeki topluluklarda göçmenlik uygulama faaliyetlerini belgeleyen uygulamaları" kaldırması nedeniyle Adalet Bakanlığı ve İç Güvenlik Bakanlığı'na dava açmıştı.

'Gerçekten endişe verici bir durum '

FAIR ile yaptığı bir röportajda, EFF'nin kıdemli avukatı David Greene, ortada birkaç sorun olduğunu söyledi. Bunlardan biri de şu ki;

Doğrudan içerik üreten sosyal medya alanında hâlâ büyük bir yoğunlaşma var, bu nedenle Meta, YouTube veya TikTok tarafından alınan herhangi bir karar, bilgi edinmek için bu hizmetleri kullanan çok sayıda insanı etkileyecektir. Ancak hükümet tarafından, göçmenlik uygulamalarının ve toplu sınır dışı etmelerle ilgili genişletilmiş polis faaliyetlerinin, ajanların kimliklerinin gizli tutulması yoluyla karanlıkta yürütülmesi yönünde de muazzam bir baskı var. "Bu gerçekten çok endişe verici bir durum," dedi.

Greene ayrıca, "Meta veya TikTok bunu sadece yönetimin gözüne girmek için veya ideolojik olarak onunla aynı fikirde oldukları için yapıyorsa, bu yasa dışı değildir; sitelerini düzenleme konusunda Birinci Değişiklik hakları vardır" diye vurguladı.

Yasadışı değil, ama yine de kritik bir sorun. Devletin ve iktidar partisinin çeşitli medya biçimlerini doğrudan kontrol ettiği totaliter bir ifade özgürlüğü kontrolü biçimine bakmıyoruz. Aksine, rejime yakın olmaktan fayda sağladıkları için otoriter hükümet hedefleriyle aynı safta yer alan bir oligark klanı söz konusu.

Birçok aktivist bu gelişmeler karşısında hayal kırıklığına uğradığını belirtirken, diğerleri ise bu zorlukların umut verdiğini söyledi. Amerikan-İslam İlişkileri Konseyi (27/01/2026) yaptığı açıklamada, "TikTok'ta sansüre uğrayan gençlerin aktivizmden vazgeçme niyetinde olmadıklarını", çünkü "siyasilerin, şirketlerin veya üniversitelerin konuşmalarını sansürlemesine izin vermeyeceklerini defalarca gösterdiklerini" belirtti.

*Ari Paul, Nation , Guardian , Forward , Brooklyn Rail , Vice News , In These Times , Jacobin ve daha birçok yayın organı için muhabirlik yapmıştır.