Depremde ölüp üst üste atılan cesetlerin ağırlığı bir yana, şimdi de hayatta kalanların dramı başladı. On binlerce insan aç susuz yaşamaya çalışıyor; bir yudum su, bir lokma ekmek için neredeyse savaş çıkıyor. Ülkeden kaçabilen hiç ardına bakmıyor!
Öte yandan Amerikan ordusunun Haiti'nin başkenti Port-au-Prince'de operasyon üssü kuracağı ortaya çıkınca Fransa ve Latin Amerika ülkelerinden tepki geldi: Amaç yardım değil, işgal.
Haiti, geçen salı günkü 7 büyüklüğündeki depremin ardından, uluslararası yardım zamanında gelmediği için kendi imkânlarıyla ayakta kalmaya çalışıyor. Başkent Port-au-Prince'te on binlerce kişi sokaklarda, aç, susuz yaşıyor, özellikle su dağıtım noktalarında uzun kuyruklar var. Birçok depremzede de kentten ayrılma telaşında. Limanlara yanaşan gemilere binip ülkeyi terk eden depremzedeler Kanada, ABD ve Fransa'ya gitmeye çalışıyor. Uluslararası yardımların havaalanından dağıtımında sorunlar yaşanırken, güvenlik kaygıları da giderek artıyor. Depremin hemen ertesi günü başlayan yağmalama olaylarında işler çığırından çıktı, silahlar ve bıçaklar konuşuyor. Depremde 30 bin kişinin ölmüş olabileceğini ancak resmi rakamlar hakkında konuşmak için erken olduğunu söyleyen ve ölü sayısının artabileceğini söyleyen yetkililer, sayının 100 bini bulacağından korkuyor.
'Atom bombası düşmüş gibi'
Atom bombasını çok yakından bilen bir ülkenin büyükelçisi, başkenti atom bombası düşmüş bir kente benzetti. ABD'nin Haiti Büyükelçisi Kenneth Merten, Amerikan CNN televizyon kanalına "Port-au-Prince, 2. Dünya Savaşı'ndan sonraki Tokyo gibi. Her şey dümdüz, atom bombası patlamış gibi. İhtiyaçlar hâlâ kritik durumda. Bazı başka kentler tamamen yerle bir, oradaki ihtiyaçlar çok daha fazla" dedi. Merten, şiddet olayları sorusu üzerine de, "Genel itibarıyla insanlar sakin. Sorunlar var ama Haiti polisi ve BM kuvvetlerinin bununla baş edebiliyor" yanıtını verdi.
Öte yandan, Uluslararası Kızılhaç Teşkilatı, depremin ardından şiddet ve yağmalama olaylarında artış kaydedildiğini belirtti. Açıklamada "Halk hayatta kalma mücadelesi veriyor. Sinirler gergin, hayatta kalan ama aç ve susuz olanlar, kayıplarının ne kadar büyük olduğunu anlıyor" ifadesi kullanıldı.
Ban Ki-Mun'a tepki var
BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun önceki gün Haiti'ye ulaştı. BM Barış Gücü Komutanı Edmond Mulet'in karşıladığı Ban, önce yıkılan beş katlı BM merkezini ziyaret etti. Uluslararası yardımın kendisini çok etkilediğini belirterek, 'bir kuruşun bile israf edilmemesini' isteyen Ban'a Haiti halkıysa tepkiliydi. Geciken ve yetersiz olan yardımlar için hesap soran depremzedeleri güvenlik görevlileri uzaklaştırdı.
ABD, Haiti'ye en fazla yardımcı ülke olma konusunda bir görüntü veriyor. Haiti Devlet Başkanı Rene Preval, 3 bin 500 Amerikan askerinin daha BM ve Haiti güvenlik güçlerine destek vereceğini söyledi. Haiti'deki Amerikan askeri operasyon komutanı Korgeneral Ken Keen de, ülkede insani yardım için bulunduklarını ancak güvenlik konusunun da büyük önem taşıdığını söyledi. Havaalanı denetimini de Amerikan askerlerinin yaptığı ülkedeki ABD askeri gücü 5 bini aşmış durumda.
ABD Haiti'de 'işgal' üssü kuruyor
Amerikan ordusunun 82. hava indirme tümenine bağlı paraşüt birlikleri, Haiti'nin başkenti Port-au-Prince'in kuzeyinde bir operasyon üssü kurmaya başladı.
ANF'nin AFP'ye dayandırarak verdiği habere göre Albay Pat Haynes, görevlerinin insani yardım sağlamak olduğunu belirtirken, Amerikan donanmasına bağlı Seahawk helikopterleri askeri personeli taşımayı sürdürdü. Amerikan askerleri, üslerini başkentin havaalanına yaklaşık bir kilometre uzakta terk edilmiş bir elektrik santrali tesisine kuruyorlar.
Fransa: ABD'nin Haiti'deki amacı yardım değil, işgal
Fransa, Birleşmiş Milletler'den Haiti'yi vuran depremin ardından, ABD'nin üstlendiği egemen role açıklık getirmesini ve soruşturma başlatmasını istedi.
Fransız radyosunun haberine göre, Fransa İşbirliği Bakanı Alain Joyandet, uluslararası çabaların Haiti'yi 'işgal' değil, Haiti'ye yardım amacı taşıdığını belirtti. Joyandet, BM'nin, hükümetlerin Haiti'deki koordinasyonuyla ilgili olarak karar almasını beklediğini ve bu konuda çalışması bulunduğunu belirterek, böylece ABD'nin rolüyle ilgili konunun da açıklık kazanacağı beklediğini kaydetti.
Chavez: ABD işgal ediyor!
Bu açıklamalara ilk tepki Venezüella Devlet Başkanı Hugo Chavez'den geldi. ABD güçlerinin insani yardım bahanesiyle Haiti'yi işgal ettiğini öne süren Chavez, haftalık konuşmasında, "Denizciler savaşa gider gibi silahlı. Şu anda ihtiyaç duyulan şey silah değil ki; doktor, ilaç, yakıt, sahra hastanesi göndermeleri gerek. Gizlice Haiti'yi işgal ediyorlar" dedi. Chavez ayrıca ülkesinin Haiti'ye ulaşım ve elektrik üretimi için yakıt göndereceğini de söyledi.
Nikaragua da ABD'nin amacının işgal olduğunu belirtti
ABD'nin bölgeye asker yığmasına bir tepki de, Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega'dan geldi. Ortega ABD'nin Haiti'deki deprem felaketini fırsat bilerek ülkeye daha fazla asker konuşlandırdığını söyledi. Haiti'deki gelişmelerin kendisini endişelendirdiğini belirten Nikaragua devlet başkanı ABD askerlerinin Haiti'ye gitmesinin bir anlamı olmadığını ifade etti. Ortega "Görünüşe göre Latin Amerika'daki üsleri ABD'ye yetmiyor. Umarım Haiti'deki askerlerini geri çekeler" diye konuştu.
'Haitili atasının evi Afrika'ya dönsün'
Bu arada Senegal, Afrika ülkelerinin, kıtaya yeniden yerleşmelerine şans tanımak için Haitili depremzedelere toprak önermeleri gerektiğini söyledi. Batı Afrika ülkesi Senegal'in Devlet Başkanı Abdülaye Wade, web sitesinde, "Afrika, Haitililere evlerine dönme fırsatını vermeli. Bu onların hakkı. Bunun pazarlık edilecek yanı yok" dedi. Yerel basında çıkan haberlerde de, Wade'in 53 üyeli Afrika Birliği'ne, Haitililerin 'atalarının ülkesi olan Afrika topraklarında kendi ülkelerini' kurmaları teklifinde bulunacağı söylendi.
