Beyaz Saray'da Başkan Barack Obama ile Başbakan Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşen zirveye katılan Avrupa ve Avrasya'dan sorumlu ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Phil Gordon, Türkiye-ABD ilişkileriyle ilgili önemli açıklamalar yaptı. Gordon'un verdiği mesajların satır başları şöyle: Türkiye Batı'dan uzaklaşmıyor, Afganistan'da işbirliği mükemmel, İran'la ilgili farklılıklarımız taktiksel, Karabağ, Ermenistan'la normalleşmede ön şart olmasın, Türkiye'de uygun sivil asker ilişkilerine ihtiyaç var.
Beyaz Saray'daki Erdoğan-Obama zirvesine katılan isimlerden Avrupa ve Avrasya'dan sorumlu ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Phil Gordon, Washington ile Ankara arasında İran konusunda sadece bazı 'taktiksel' farklılıklar olduğunu, Afganistan'da ise 'mükemmel' bir işbirliği yapıldığını söyledi. Türkiye'nin Batı'ya yüz çevirdiği iddialarına katılmadığını belirten Gordon, Ermenistan'la imzalanan normalleşme protokollerinin Dağlık Karabağ'da çözüm ön şart koşulmadan Meclis'ten geçirilmesi görüşünü savundu. Gordon, Türkiye'de "uygun sivil asker ilişkilerine ihtiyaç" olduğunu da vurguladı.
Washington'da etkili düşünce kuruluşlarından Dış İlişkiler Konseyi'nde (CFR) önceki akşam 'ABD-Avrupa Ortaklığı' konulu bir sunum yapan Gordon, ABD hükümetinin çeşitli Türk politikalarına bakışına ilişkin bazı soruları da cevapladı. İran'ın nükleer programı meselesinde Türkiye ile ABD'nin 'taktiksel' farkları olduğunu söyleyen Gordon, "Ancak özde bir farklılık yok, çünkü Türkiye'nin de İran'ın nükleer silah edinmesini istemediğine ikna olmuş durumdayız. Biz de istemiyoruz." dedi.
Gordon, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nda (UAEK) sunulan İran karşıtı son karar tasarısına Türkiye'nin çekimser oyu vermesinden dolayı 'hayal kırıklığına' uğradıklarını ve bunu Türk tarafına bildirdiklerini de söyledi. Türkiye'nin bölgede arabuluculuk rolü oynamak istediğini ve İran aleyhine oy verse bu rolü kaybetmekten endişe ettiğini hatırlatan Gordon, "Biz de tamam, hoş, lütfen bize yardım edin diyoruz. Ancak İran'ın, kanaatimizce cömert olan angajman tekliflerini karşılıksız bırakmanın sonuçları olacağını da anlaması gerekiyor." dedi.
AFGANİSTAN'DA İŞBİRLİĞİMİZ MÜKEMMEL
ABD'nin Afganistan'a ek asker taleplerinin neticesine ilişkin bir soru üzerine Türkiye'nin ülkede halihazırda "çok kayda değer" bir rol oynadığına, Uluslararası Güvenlik Destek Gücü'nün (ISAF) Kabil komutanlığını tekrar devraldığına işaret eden Gordon, "Verdiği bu destekten dolayı Türkiye'ye minnettarız." dedi.
Afganistan'daki Türk-Amerikan işbirliğini 'mükemmel' olarak nitelendiren Gordon, şöyle konuştu: "Çok odaklandığımız asker meselesinin ötesinde, Türkiye ve ABD'nin Afganistan'da bir tür özel yardımlaşma ilişkisi var. Buna (Afganistan Pakistan Özel Temsilcisi) Richard Holbrooke derin ihtimam gösteriyor ve öncülük ediyor." Gordon, Türkiye'nin Afganistan'a uzun geçmişe dayalı tarihi ve kültürel ilgisi olduğunu hatırlatarak, yakın zamanda karşılıklı olarak Washington ve Ankara'yı ziyaret eden heyetlerin fikir alışverişi yaptığını kaydetti.
Bakan Yardımcısı Gordon CFR'daki konuşmasının ardından aralarında Türklerin de bulunduğu küçük bir grup gazetecinin sorularını cevapladı. Başbakan Erdoğan'ın Karabağ sorununun çözümü işin ABD'nin de üyesi olduğu Minsk Grubu'nun faaliyetlerinin yoğunlaştırılması talebi konusunda bir soruya Gordon şöyle cevap verdi: "Biz Dağlık Karabağ konusunda angajeyiz. Türkiye-Ermenistan ilişkisiyle bağlantılı gördüğümüzden değil, bölgede hem Azerbaycan hem Ermenistan'ın faydalanacağı bir barış ve istikrara katkıda bulunacağını düşündüğümüzden bunu yapıyoruz." ABD'nin Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecini desteklediğini söyleyen Gordon, "Her iki hükümete de ön şart olmaksızın ilk fırsatta protokolleri meclisten geçirmelerini rica ediyoruz." şeklinde konuştu.
UYGUN ASKER-SİVİL İLİŞKİLERİNE İHTİYAÇ VAR
"Sizce Türkiye Batı'dan uzaklaşıyor mu?" sorusuna, "Hayır, ben öyle düşünmüyorum." karşılığını veren Gordon, şöyle devam etti: "Türk hükümeti Avrupa Birliği'ne girme arzusunu sürdürüyor ki biz de destekliyoruz. ABD ile stratejik ilişkiye değer verdikleri görülüyor. Başbakan Erdoğan bu hafta burada Başkan Obama'nın model ortaklık terimini kullanarak bu arzusundan bahsetti. ABD'ye gelen ve global imtihanlar konusunda nasıl birlikte çalışabileceğimizi konuşan bir Türkiye bana hiç de Batı'ya yüz çeviren, başka istikamet arayan bir ülke gibi görünmüyor."
Gordon'a, "Türk ordusunun siyasetteki rolü Avrupa'da sıkça eleştiriliyor. Ancak bunun Washington'da o denli sık yapılmadığı görülüyor. Sizce bu değerlendirme adil mi?" diye de soruldu. "Adil bir değerlendirme olduğuna emin değilim." cevabını veren Gordon, "Her şeyden evvel Türkiye'nin demokrasisine saygımız olduğunu ve Türkiye'de uygun sivil asker ilişkilerine ihtiyaç bulunduğunu daima açıkça ifade etmişizdir." dedi.
Ali H. Aslan / Zaman
