Eritre ve Etiyopya, karşılıklı düşmanca eylem suçlamalarının ardından diplomatik ilişkilerini kesti. Addis Ababa’nın Eritre’nin başkenti Asmara’daki büyükelçiliğini kapatması ve 10 Eritreli diplomatı sınır dışı etmesinin ardından Eritre de Etiyopya ile tüm diplomatik ilişkileri sonlandırdığını açıkladı.
Eritre ile Etiyopya arasındaki gerilim, iki ülkenin diplomatik ilişkilerini karşılıklı olarak sonlandırmasıyla yeni bir aşamaya girdi. Gelişmeler, Kızıldeniz çevresindeki mevcut çatışmaların daha geniş bir bölgesel krize dönüşebileceği endişelerini artırdı.
Etiyopya, başkent Addis Ababa’da meydana gelen patlama haberlerinin ardından perşembe günü Eritre’nin başkenti Asmara’daki büyükelçiliğini kapatma ve 10 Eritreli diplomatı sınır dışı etme kararı aldı.
Middle East Eye’a konuşan Batılı ve bölgesel yetkililer, başkentte bir insansız hava aracı saldırısı nedeniyle patlama sesleri duyulduğunu doğruladı. AFP ise patlamanın Addis Ababa’nın Tor Hayloch bölgesindeki Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri karargahını sarstığını bildirdi.
Etiyopya yönetimi yaptığı açıklamada Eritre’yi ülkeye karşı “doğrudan ve dolaylı düşmanca eylemlerde ve saldırgan tutumlarda” bulunmakla suçladı.
Eritre’den karşı suçlama
Etiyopya’nın kararının ardından Eritre de Etiyopya ile tüm diplomatik ilişkilerini kestiğini açıkladı.
Eritre Dışişleri Bakanlığı, Etiyopya’yı ülkeye karşı “sürekli düşmanlık gündemi” izlemekle suçladı.
Bakanlık ayrıca Addis Ababa’nın, Eritre’de yönetim değişikliğini hedefleyen bir iç çatışmayı teşvik etmek amacıyla Eritreli silahlı muhalif gruplara ev sahipliği yaptığını, bu grupları eğittiğini ve silah sağladığını ileri sürdü.
Bu iddialara ilişkin Etiyopya tarafından söz konusu açıklamaya yönelik bağımsız bir doğrulama paylaşılmadı.
İki ülke arasındaki gerilim aylardır artıyor
Eritre ve Etiyopya arasındaki ilişkilerin son aylarda hızla kötüleştiği ve bölgesel diplomatların iki ülke arasındaki gerilim konusunda uyarılarda bulunduğu belirtiliyor.
İki ülke, Etiyopya’daki 2020-2022 Tigray Savaşı sırasında Tigray Halk Kurtuluş Cephesi’ne (TPLF) karşı kısa süreli bir ittifak kurmuştu. Ancak savaşın ardından Asmara ve Addis Ababa yeniden karşı karşıya geldi.
Etiyopya, Eritre’nin Kızıldeniz kıyısındaki bazı bölgeleri konusunda hak iddialarında bulunurken, Asmara’yı TPLF gibi silahlı grupları desteklemekle suçluyor. Eritre ise bu suçlamaları reddediyor.
Eritre Dışişleri Bakanı Osman Salih, geçen ay Middle East Eye’a verdiği röportajda Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in Kızıldeniz’e erişim politikası izlediğini öne sürdü.
Gerilimin bölgesel çatışmaya dönüşmesi endişesi
Etiyopya federal hükümeti ile TPLF arasında yeniden çatışmaların yaşandığı bir dönemde Eritre ile ilişkilerin kopması, savaşın Kızıldeniz’e doğru genişleme ihtimalini gündeme getiriyor.
Böyle bir gelişmenin Mısır, Türkiye, Somali ve Körfez ülkeleri dahil olmak üzere bölgedeki diğer aktörleri de sürece çekebileceği değerlendiriliyor.
TPLF’nin, Sudan’da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki savaşta Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile aynı safta olduğu belirtiliyor. Eritre’nin ise Mısır ve Suudi Arabistan ile birlikte SAF’ı desteklediği ifade ediliyor.
Etiyopya’nın en önemli destekçileri arasında yer alan Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) ise Abiy Ahmed hükümetine insansız hava araçları ve diğer askeri malzemeler sağladığı aktarılıyor.
Eritre Dışişleri Bakanı Salih ayrıca Asmara’nın BAE’nin Eritre’ye karşı İsrail ile iş birliği yaptığına inandığını söyledi.
Siyonist İsrail’in geçmişte Etiyopya’ya silah desteği
Siyonist İsrail ile Etiyopya arasındaki askeri iş birliğinin geçmişe dayandığı belirtiliyor. İsrail, 1970’lerin sonlarından 1980’lerin sonlarına kadar Etiyopya’daki Marksist Derg yönetimine silah sağlamış ve bu silahlar Eritreli savaşçılara karşı kullanılmıştı.
Eritre ve Etiyopya arasındaki son diplomatik kopuşun, Tigray, Sudan ve Yemen’deki çatışmaların yanı sıra Kızıldeniz’deki stratejik rekabetin devam ettiği bir dönemde gerçekleşmesi, bölgedeki güç dengeleri açısından yeni bir belirsizlik oluşturuyor.
