Afganistan İslam Emirliği Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdülkahhar Belhi, ABD’nin 2021’de Afganistan’dan çekilmesinin ardından ülkede bıraktığı askeri ekipmanların artık Afgan hükümetine ait olduğunu söyledi. Belhi, İslam Emirliği’nin söz konusu ekipmanlar konusunda ABD ile pazarlık veya takas yapma arayışında olmadığını belirtti.
İslam Emirliği Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdülkahhar Belhi, CBS News’e yaptığı açıklamada, ABD’nin çekilmesinin ardından Afganistan’da kalan askeri ekipmanların Afgan hükümetinin varlıkları olduğunu ifade etti.
Belhi, İslam Emirliği’nin bu ekipmanlar üzerinden herhangi bir anlaşma veya takas yapmayı düşünmediğini belirterek, “Bu ekipmanlar artık Afgan hükümetine ait ve Afgan hükümetinin varlıkları konusunda anlaşma yapma veya takas gerçekleştirme arayışında değiliz.” dedi.
ABD’li vergi mükelleflerinin parasıyla satın alınan ekipmanlara ilişkin soruya da yanıt veren Belhi, Washington’un Afganistan’da yaklaşık yirmi yıl boyunca kapsamlı askeri operasyonlar yürüttüğünü ve bu operasyonların ölümlere ve geniş çaplı yıkıma yol açtığını söyledi.
Belhi, “Amerikalılar önce bu eylemlerin bedelini ödemeli değil mi?” diye sordu.
Ekipmanların büyük bölümü eski Afgan güvenlik güçlerine verilmişti
Söz konusu askeri ekipmanların önemli bir bölümü doğrudan ABD güçleri tarafından kullanılmıyordu. Ekipmanlar, yaklaşık yirmi yıl boyunca Afganistan’ın askeri ve güvenlik kapasitesini geliştirme çabaları kapsamında eski Afgan Ulusal Savunma ve Güvenlik Güçlerine (ANDSF) sağlanmıştı.
ABD Savunma Bakanlığı verilerine göre, 2005 ile Ağustos 2021 arasında ANDSF’ye yaklaşık 18,6 milyar dolar değerinde askeri ekipman transfer edildi.
Bu ekipmanların yaklaşık 7,1 milyar dolar değerindeki bölümü, eski Afgan hükümetinin Ağustos 2021’de çökmesi ve İslam Emirliği’nin ülkenin kontrolünü ele geçirmesi sırasında Afganistan’da kaldı.
Ekipmanlar arasında on binlerce araç, yüz binlerce silah, gece görüş sistemleri, iletişim araçları ve hava araçları bulunuyordu. ABD makamları, Kabil’den çekilmenin son aşamasında bazı ekipmanları devre dışı bıraktı veya imha etti.
Washington ekipmanların İslam Emirliği’ne devredilmesini istemiyordu
ABD’li yetkililer daha önce söz konusu ekipmanların eski Afgan güvenlik güçlerinin kullanımına tahsis edildiğini ve İslam Emirliği’ne devredilmesinin amaçlanmadığını savundu.
Ancak eski Afgan güvenlik güçlerinin kısa sürede dağılması ve hükümetin çökmesi, ekipmanların önemli bir bölümünün yeni yönetimin kontrolüne geçmesine yol açtı.
ABD hükümetine bağlı denetim kuruluşları ise Afgan güvenlik güçlerine sağlanan askeri ekipmanların takibi konusunda uzun yıllardır ciddi sorunlar bulunduğuna dikkat çekti.
Bu nedenle eski hükümetin çöküşü sırasında hangi ekipmanların ülkede kaldığının, hangilerinin kullanılabilir durumda olduğunun ve ne kadarının fiilen yeni yönetimin kontrolüne geçtiğinin kesin olarak belirlenmesi güçleşti.
