Afganistan İslam Emirliği Dışişleri Bakanı Emir Han Muttaki, ülkenin ABD ve NATO öncülüğündeki 20 yıllık savaş da dahil olmak üzere onlarca yıllık çatışma dönemine kıyasla bugün çok daha iyi durumda olduğunu söyledi. Müttaki, yaptırımların kaldırılması ve ülkelerle ilişkilerin güçlendirilmesi çağrısında bulunurken, Washington ile normal ilişkiler kurmaya hazır olduklarını ancak Afganistan’da yabancı askerî güçlerin bulunmasını kabul etmeyeceklerini vurguladı.
Afganistan İslam Emirliği Dışişleri Bakanı Emir Han Müttaki, BBC’ye verdiği röportajda ülkenin mevcut durumu, kadın ve kız çocuklarına yönelik politikalar, yaptırımlar, güvenlik ve uluslararası ilişkiler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Müttaki, Afganistan’daki kadın ve kız çocuklarının eğitim, çalışma ve kamusal hayata katılımına yönelik kısıtlamalar üzerinden yöneltilen eleştirileri reddetti. Afganistan’a yönelik yaptırımların siyasi saiklerle uygulandığını belirten Müttaki, bu yaptırımların Afgan halkına yönelik bir haksızlık olduğunu söyledi.
“Yaptırımlar için makul bir gerekçe yok”
Müttaki, Afganistan’a yönelik yaptırımların kaldırılması gerektiğini belirterek, bunların Afgan halkına zarar verdiğini savundu.
Afganistan’ın yaklaşık 40 yıllık savaş ve çatışma döneminden geçtiğini hatırlatan Müttaki, İslam Emirliği döneminde ülkede güvenlik ve istikrarın sağlandığını, mevcut durumun savaş yıllarına kıyasla daha iyi olduğunu ifade etti.
Müttaki, İslam Emirliği’nin Doğu ve Batı ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye devam ettiğini belirterek özellikle bölge ve Doğu ülkeleriyle ekonomi, siyaset, yatırım ve diplomasi alanlarında önemli ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.
Avrupa ülkeleriyle ilişkilerde de gelişmeler yaşandığını belirten Müttaki, Belçika’da Afgan göçmenler konusunda gerçekleştirilen son “teknik görüşmeleri” olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
Afganistan’ın politikaları kendi değerleri üzerinden değerlendirilmeli
Kadınlara yönelik politikalar konusunda Batılı standartların Afganistan’a dayatılmaması gerektiğini belirten Müttaki, ülkenin kendi kültürel, sosyal ve dini değerlerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Müttaki, Afganistan’daki eğitim politikalarının Batı’nın kültürel anlayışı üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkarak Afgan toplumunun kendi değerlerinin esas alınması gerektiğini vurguladı.
Müttaki ayrıca 3 milyondan fazla kız çocuğunun okul ve medreselerde eğitim gördüğünü söyledi. İlkokulun altıncı sınıfına kadar olan kız çocuklarının eğitimine devam ettiğini ve eğitim sürecinde kadın öğretmenlerin de görev aldığını belirtti.
“Kadın öğretmen ve doktor açığı oluşmasına izin vermeyeceğiz”
Müttaki, kız çocuklarının ortaöğretimden dışlanmasının ileride kadın öğretmen ve doktor eksikliğine yol açabileceğine ilişkin yabancı diplomatlar ve kuruluşlar tarafından dile getirilen endişeleri de değerlendirdi.
Bu durumun bir sorun olduğunu kabul eden Müttaki, Afganistan’da şu anda böyle bir eksiklik bulunmadığını ancak gelecekte ortaya çıkabilecek sorunların önlenmesi için gerekli adımların atılacağını söyledi.
“Afganistan’da yabancı silahlı gruplara izin vermeyeceğiz”
Müttaki, El Kaide veya diğer yabancı silahlı grupların Afganistan’da faaliyet gösterdiğine yönelik suçlamaları da reddetti.
İslam Emirliği’nin Afgan topraklarının başka ülkelere karşı saldırı planlamak amacıyla kullanılmasına izin vermeyeceğini belirten Müttaki, yabancı militanların Afganistan’da bulunduğuna yönelik açıklamaların propaganda niteliğinde olduğunu söyledi.
Müttaki, bu konuda bugüne kadar herhangi bir kanıt ortaya konulmadığını savundu.
Afganistan’da haşhaş ekiminin ortadan kaldırılması ve güvenlik alanındaki gelişmelerin de ülkenin mevcut durumunu gösteren önemli unsurlar olduğunu belirtti.
Washington ile normal ilişkiler için kapı açık
Müttaki, ABD ile ilişkilere ilişkin değerlendirmesinde İslam Emirliği’nin Washington ile olumlu ve normal diplomatik ilişkiler kurmak istediğini söyledi.
Ancak Afganistan’da yabancı askerî güçlerin bulunmasına izin vermeyeceklerini vurgulayan Müttaki, ülkesinin egemenliğine saygı temelinde ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Afganistan’ın gelişmekte olan bir ülke olduğunu ve farklı sektörlerde yatırım fırsatları bulunduğunu ifade eden Müttaki, ABD’li yatırımcıların ülkedeki mevcut ilgisinin ne düzeyde olduğunu ise bilmediklerini söyledi.
İslam Emirliği Dışişleri Bakanı, Afganistan’ın uluslararası alanda resmen tanınmasının önemli olduğunu belirtirken, Rusya’nın İslam Emirliği’ni tanımasını olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi.
“Yaklaşık 6 milyon Afgan ülkeye geri döndü”
Müttaki, son dönemde yaklaşık 6 milyon Afgan’ın ülkeye geri dönmesinin Afganistan üzerinde önemli bir baskı oluşturduğunu söyledi.
Buna rağmen geri dönen Afganların kendi bölgelerine yerleştirildiğini belirten Müttaki, aralarında nitelikli ve eğitimli çalışanların da bulunduğunu ve bu kişilerin ülkenin yeniden imarına katkı sunduğunu ifade etti.
Müttaki, İslam Emirliği’nin uluslararası toplumla diplomatik ve ekonomik ilişkileri daha da geliştirmeye kararlı olduğunu vurguladı.
