Brüksel merkezli haber kuruluşu EUobserver'a göre, Avrupa merkezli araştırmacı gazetecilik kuruluşu Investigate Europe ile Yunanistan merkezli araştırmacı gazetecilik kuruluşu Reporters United tarafından yürütülen 6 aylık araştırmada İsrail Üniversite Rektörleri Birliğinin (VERA), Avrupa'daki akademik boykot girişimlerine karşı yürüttüğü faaliyetler incelendi.
VERA adına çalışan Brüksel merkezli Kesher hukuk firması, 9 Avrupa ülkesindeki 27 üniversiteyle akademik boykotlarla bağlantılı konularda temasa geçti.
Firma söz konusu üniversitelere hukuki mektuplar gönderdi, yerel hukuk firmalarıyla çalıştı ve ulusal makamların desteğini sağlamaya yönelik girişimlerde bulundu.
Araştırmada ulaşılan belgelere göre, VERA, İsrailli kurumların Avrupa'daki araştırma programlarına katılımını korumak amacıyla son iki yılda hukuki çalışmalara 800 bin dolar harcadı.
VERA'nın akademik boykot karşıtı çalışma grubunun başkanı Emmanuel Nahshon, İsrail'in AB'nin Ufuk Avrupa (Horizon Europe) programına katılımının yalnızca finansman açısından değil, Avrupa'daki bilimsel ve teknolojik gelişmelere dahil olmak açısından da önem taşıdığını savundu.
Gent Üniversitesine yönelik girişimler
Belçika'daki Gent Üniversitesi, İsrail devleti, ordusu veya güvenlik birimleriyle bağlantılı olduğunu değerlendirdiği bazı İsrailli kurumlarla yürüttüğü Horizon Europe projelerinden çekilme kararı aldı.
Bu girişime karşı çıkan Kesher hukuk firması ise Tel Aviv Üniversitesi ve Weizmann Bilim Enstitüsü adına AB Komisyonuna başvurarak, söz konusu kurumların insan hakları veya etik gerekçelerle programdan dışlanmasının hukuki dayanağı bulunmadığını savundu.
Fransa ve İspanya'daki girişimler
Paris'teki Sorbonne Üniversitesinde de İsrailli üniversitelerle akademik işbirliklerinin sonlandırılması gündeme geldi. VERA ve Kesher, bu kararın alınmasını engellemeye yönelik girişimlerde bulundu.
Kesher, kendi iç belgelerinde bu süreçte İsrail'in Paris Büyükelçisi Joshua Zarka ile yakın işbirliği yaptığını öne sürdü. İsrail'in Paris Büyükelçiliği ise bu iddiayı reddetti.
İspanya'da da Granada Üniversitesi İsrailli akademik kurumlarla ilişkilerini kesme kararı aldı. İspanya merkezli İsrail yanlısı Orta Doğu Eylem ve İletişim (ACOM) kuruluşu, bu karara karşı üniversiteye dava açtı.
Avrupa'daki akademik boykot tartışmaları
İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik saldırılarının ardından Avrupa'daki birçok üniversitede İsrailli akademik kurumlarla ilişkilerin gözden geçirilmesine yönelik çağrılar arttı.
Özellikle 2024'te üniversite kampüslerinde düzenlenen Filistin'e destek gösterilerinin ardından bazı yükseköğretim kurumları, İsrailli üniversitelerle öğrenci değişimi, kurumsal ortaklık ve ortak araştırma projelerini askıya alma veya sonlandırma yönünde adımlar attı.
