İranlı üst düzey bir yetkili, ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması halinde Hürmüz Boğazı'nın 7 gün içinde yeniden açılabileceğini söyledi.
Reuters'a konuşan İranlı yetkili, Washington'ın öncelikle savaşı diplomasi yoluyla çözmek istediğini resmen açıklaması ve müzakerelerin ilerlemesi için bir takvim üzerinde anlaşılması gerektiğini belirtti.
Yetkili, “ABD, meseleyi diplomatik yollarla çözmek istediğini açıklamalı, bunu resmileştirmeli ve ardından sürecin nasıl ilerleyeceğine ilişkin bir takvim üzerinde anlaşmalı” dedi.
Açıklamalar, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmak üzere New York'a gitmesiyle aynı dönemde geldi. Tahran, Washington'la çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla diplomatik girişimlere hazır olduğu mesajını verdi.
Tahran, Hürmüz'ün açılmasını ABD'nin baskıyı azaltmasına bağlıyor
İranlı yetkiliye göre Tahran'ın New York'taki heyeti, ABD ile diplomatik temasları yeniden başlatmak için tam yetkiye sahip.
Yetkili, olası bir ateşkes veya çatışmaların sona erdirilmesine yönelik anlaşmanın ayrıntılarının New York'ta arabulucular üzerinden ele alınabileceğini belirtti. Tahran'ın 16 Eylül'de arabulucular aracılığıyla Washington'a bir teklif sunduğu da ifade edildi.
Yetkili, BM Genel Kurulu'nun ABD'nin diplomasiye dönmesi için “altın bir fırsat” olduğunu söyledi ve Washington'ın somut adımlar atması halinde Tahran'ın diplomatik sürecin yeniden başlamasını memnuniyetle karşılayacağını belirtti.
İran'ın açıklaması, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını daha geniş bir diplomatik çerçeveye bağlıyor. Tahran, deniz ulaşımının yeniden başlamasını ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması şartına bağlıyor.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Arap Denizi'ne bağlayan kritik bir enerji güzergâhı konumunda. Reuters'a göre mevcut savaştan önce dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçiyordu.
İran'dan yeni ABD operasyonlarına karşı uyarı
İran'ın söz konusu açıklaması, ülkenin askeri merkez komutanlığının ABD'nin bölge ülkelerinin desteğiyle yeni askeri operasyonlara hazırlık yaptığı yönündeki iddiasından günler sonra geldi.
İranlı yetkiliye göre Tahran, yeni bir tırmanmanın yaşanması halinde “sınırlama ve herhangi bir çekince olmaksızın” karşılık verileceği uyarısında bulundu.
Şubat ayında başlayan ABD-İsrail saldırılarının ardından Washington ile Tahran arasındaki gerilim yüksek seviyede seyretmeye devam ediyor. Bununla birlikte İranlı yetkili, diplomatik kanalın açık tutulduğunu ve Washington'ın diplomasi konusunda somut bir irade göstermesi halinde müzakerelerin yeniden başlatılabileceğini söyledi.
Pezeşkiyan BM Genel Kurulu için New York'ta
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, BM Genel Kurulu'na katılkili, Pezeşkiyan'ın New York'taki BM merkezinde ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmeyeceğini belirtti. Bunun yerine İran'ın önerisinin BM Genel Kurulu kapsamında birmak üzere salı günü Tahran'dan New York'a hareket etti.
İranlı yetkili, Pezeşkiyan'ın New York'taki BM merkezinde ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmeyeceğini belirtti. Bunun yerine İran'ın önerisinin BM Genel Kurulu kapsamında bir araya gelen diplomatlar arasında arabulucular üzerinden görüşülebileceği ifade edildi.
Hürmüz Boğazı'nın 7 gün içinde yeniden açılabileceğine ilişkin haberlerin enerji piyasalarını da etkilediği bildirildi. Reuters'a göre petrol fiyatları, İran'ın ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve liman ablukasını kaldırması halinde boğazı yeniden açabileceği haberlerinin ardından salı günü geriledi.
