Durum bilhassa filistinli erkekleri daha derin etkiledi. Çoğu zaten son 2 yılını Israil'in ambargo uyguladığı bölgede iş arama mücadelesiyle geçirmişti. Savaşın stresi de durumu daha zorlaştırmış ve toplumda travma oluşmasına sebep oldu.
El Cezire'den Zaina Awad Gazze'deki bir sağlık kliniğinden bildiriyor.
Fuzan'ın 4 çocuğu var, işsiz ve sürekli anksiyete sorunu yaşıyor. İsrail füzeleri evini vurduğunda dikiş atölyesi ve bahçesiyle birlikte her şeyini yitirdi. Yaşama isteğini kaybettiğini ve her gün yataktan çıkmakta çok zorlandığını söyleyerek hayatını " ucunda ışık olmayan karanlık bir tünel" olarak niteliyor.
"Yıllarımı çok çalışarak ve atölyemdeki dikiş makinalarını satın alabilmek için para biriktirerek geçirdim ve azar azar işimi kurdum. Hepsi gitti, hem de 1 saniye içinde. Şimdi ne yapacağımı bilmiyorum."
İş Yapmak İmkansız
İsrail'in kuşatmayı derinleştirip Gazze'den dıraşıya ticaret yapılmasını engellemesi nedeniyle Fuzan dışardaki müşterilerini kaybetmiş ve problemleri daha da artmış. Durumu kötüleştikçe, evine ekmek götürebilmek için hırdavat malzemeleri ve ufak tefek ev eşyası satmaya başlamış. Saldırı başladığında da elindeki herşeyi yitirmiş. "Çok zor bir durumdu." diyor, "çocuklarım korkmuştu ve onları korumamı, teselli etmemi istiyorlardı.". " Ne yapabilirdim ki? Kendimi herşey yolundaymış gibi davranmaya zorluyordum. Gece bir-iki saat haricinde uyuyamıyordum. Sürekli bir endişe içersindeydim. Buradan uzaklaşmak, yaşananları unutmak istesem de yapamıyordum, çünkü sınırlar kapalıydı. Hatta rahatlamak için sahil boyunca yürümek istesem de, savaş gemileri bana ateş açacağı için bunu yapamıyordum."
'Tek rahatlık'
Fuzan'ın elde edebildiği tek rahatlama yolu Gazze Toplum Zihin Sağlığı Programı'ydı (GCMHP).
Yaklaşık bir yıldır kliniğin hastalarından ve haftada iki kez doktorla görüşüyor. GCMHP Gazze'nin en büyük zihin sağlığı kliniği; 30 kadar psikiyatr, psikolog, gönüllü ve hemşire çalışıyor. İsrail saldırılarında klinik merkezi vurulmuş olsa da, doktorlar her geçen gün artan Filistinli hastaları tedavi edebilmek için gece-gündüz çalışıyorlar.
Klinik yöneticisi Dr. Eyad Sarraj diyor ki; " Yetişkinler çocukların gözünde koruyan, besleyip-büyüten ve güç sahibi simgeleridir. Oysa yetişkinler ekonomik kuşatmada zaten 'ev geçindirebilme' özelliklerini kaybetmişlerdi. Bu saldırılarda 'koruyabilme' yetilerini de kaybetmiş oldular."
"Saldırılarda çocuklar yetişkinlerin gözlerine bakarak şöyle soruyorlardı: 'Neresi güvenli, Beni nasıl koruyacaksın?' Bazıları yenilmiş, mücadeleyi kaybetmiş gibi hissediyordu, çünkü çocuklarını bile koruyamamışlardı"
Sarraj'ın söylediğine göre Gazza'de yaşayanların yarısının durumla başa çıkabilmek için profesyonel yardım alması gerekiyor. Bir çoğu sürekli bir güvesizlik hissiyle yaşıyor. Fuzan gibi, bir çoğu yıllar hatta nesiller boyudur devam eden kollektif bir travma yaşıyor.
El-Cezire çeviren / İ.Emre ÇETİN
