Lübnan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rudolf Haykal, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü'nün (UNIFIL) görevini sürdürmesinin önemine dikkat çekerek, gücün Lübnan ile işgalci İsrail arasındaki çatışma tarihinin hafızasını temsil ettiğini ve uluslararası kararların uygulanmasını denetleyerek ihlal ve saldırıları belgelediğini söyledi.
Haykal'ın açıklamaları, uluslararası gücün görev süresinin sona ermesine yönelik hazırlıkların sürdüğü bir dönemde geldi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2025 yılında aldığı 2790 sayılı karar uyarınca UNIFIL'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek ve gücün 2027 yılı boyunca kademeli olarak geri çekilmesi başlayacak.
Lübnan Ordusu Komutanlığından yapılan açıklamaya göre Haykal, 6 Kasım Cuma günü Yarze bölgesindeki karargâhta komutanlık kurmayları, birlik ve operasyonel alay komutanları ile bazı subayların katıldığı bir toplantı gerçekleştirdi.
Toplantıda Lübnan ve bölgedeki gelişmeler, güvenlik ve askerî durum ile mevcut dönemin beraberinde getirdiği zorluklar ele alındı.
Haykal, UNIFIL'i "Lübnan ile İsrail işgali arasındaki çatışma tarihinin hafızası" olarak nitelendirdi. Uluslararası gücün BM kararlarının uygulanmasını izlediğini, ihlal ve saldırıları belgelediğini ve işgal rejiminin gerçekleştirdiği ihlallerin tanığı olduğunu belirtti.
Haykal, bu işlevin UNIFIL'in varlığını sürdürmesinin ve görevine devam etmesinin gerekliliğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Lübnan Genelkurmay Başkanının açıklamaları, uluslararası gücün geleceğine ilişkin BM kararının ardından ayrı bir önem taşıyor. Güvenlik Konseyi, 2790 sayılı kararla UNIFIL'in görev süresini 2026 yılının sonuna kadar son kez uzatmış, ardından gücün varlığının azaltılarak askerlerinin bir yıl içerisinde düzenli ve güvenli biçimde geri çekilmesine karar vermişti.
BM kararıyla mevcut görev yapısı sona eriyor
UNIFIL, 1978 yılında İsrail'in Lübnan'ı işgalinin ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 425 ve 426 sayılı kararlarıyla kuruldu.
Gücün başlangıçtaki görevleri arasında soykırımcı İsrail kuvvetlerinin Lübnan'dan çekilmesini doğrulamak, uluslararası barış ve güvenliği yeniden tesis etmek ve Lübnan hükûmetinin bölgedeki fiilî otoritesini yeniden kurmasına yardımcı olmak bulunuyordu.
UNIFIL'in görevleri, Temmuz 2006'da yaşanan savaşın ardından 1701 sayılı kararın kabul edilmesiyle genişletildi.
Bu kapsamda uluslararası güce çatışmaların durdurulmasını izleme, Lübnan ordusuna ülkenin güneyinde konuşlanması sırasında eşlik etme ve destek sağlama, ilgili taraflarla koordinasyon kurma, insani yardımların ulaştırılmasına ve yerinden edilenlerin geri dönüşüne katkıda bulunma görevleri verildi.
UNIFIL ayrıca Litani Nehri ile Mavi Hat arasındaki bölgede 1701 sayılı kararın uygulanmasını izlemek ve kararla bağlantılı ihlalleri raporlamakla görevlendirildi.
2790 sayılı karar, UNIFIL'in görev süresinin sona ermesinin ardından geri çekilme sürecinin başlatılmasını öngörüyor. Bu süreçte gücün görevleri; BM personelinin ve tesislerinin korunması, üslerin çevresindeki gelişmelerin izlenmesi, sivillerin korunmasına ve imkânları ölçüsünde insani yardımların ulaştırılmasına katkıda bulunulması gibi sınırlı faaliyetlerle sınırlandırılıyor.
Haykal'ın açıklamaları, UNIFIL'in görev süresinin sona ermesinin ardından Lübnan'ın güneyindeki uluslararası güvenlik mekanizmasının nasıl şekilleneceğine ilişkin tartışmaların önemini yeniden gündeme taşıdı.
Haykal: İsrail güçlerinin çekilmesi öncelikli mesele
Lübnan'daki güvenlik gelişmelerine de değinen Genelkurmay Başkanı Haykal, İsrail işgal güçlerinin Lübnan topraklarında işgal altında tuttukları bölgelerden çekilmesi gerektiğini vurguladı.
İsrail işgal güçlerinin Lübnan topraklarındaki varlığını sürdürmesinin ülkenin karşı karşıya olduğu temel sorun ve en büyük tehlike olduğunu belirtti.
Lübnan Ordusu Komutanlığının açıklamasında, katil İsrail'in ülkenin güneyindeki bölgelere yönelik ihlal ve saldırılarının devam ettiği, bu saldırıların can kayıplarına ve maddi hasara yol açtığı belirtildi. Söz konusu eylemlerin uluslararası hukuk ve yürürlükteki mutabakatları ihlal ettiği ifade edildi.
Haykal, ordunun temel görevinin ülkenin iç bütünlüğünü, istikrarını, toplumsal barışını ve ulusal egemenliğini korumak olduğunu söyledi. Ayrıca siyasi otoritenin kararlarını uygulamak ve devletin egemenliğini Lübnan'ın tamamında tesis etmek için çalıştıklarını kaydetti.
Ordu kurumunun iç ve dış çevrelerden yöneltilen eleştirilere de değinen Haykal, bu eleştirilerin bazılarının ordunun çalışma koşulları ve imkânları hakkında yeterli bilgi sahibi olunmadan yapıldığını savundu. Karşı karşıya oldukları zorluklara rağmen ordunun önemli başarılar elde ettiğini belirtti.
Lübnan ordusunun ülke içindeki her türlü anlaşmazlığın ve güvenlik sorununun önünde "aşılmaz bir set" oluşturacağını söyleyen Haykal, ülkenin güvenlik ve istikrarının bozulmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.
Askerlere bilinçli ve sorumlu hareket etmeleri, hazırlık ve teyakkuz seviyelerini korumaları ve uluslararası ya da bölgesel gelişmelere bel bağlamadan olası tüm senaryolara karşı hazırlıklı olmaları çağrısında bulundu.
Lübnan'ın güneyindeki güvenlik düzenlemelerinin geleceği
Lübnan Genelkurmay Başkanının açıklamaları, özellikle UNIFIL'in mevcut görev yapısının sona erecek olması nedeniyle ülkenin güneyindeki güvenlik düzenlemelerinin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Uluslararası gücün çekilmesi, 1701 sayılı kararın uygulanmasının nasıl denetleneceği, ihlallerin nasıl belgeleneceği ve Lübnan ordusunun bölgedeki konuşlanmasının nasıl destekleneceği konusunda soru işaretleri doğuruyor.
Bu gelişmeler, sınır hattında gerilimin sürdüğü ve 1701 sayılı kararın uygulanmasının tamamlanmasının gündemde olduğu bir dönemde yaşanıyor. Söz konusu kararın uygulanması kapsamında İsrail işgal güçlerinin Lübnan topraklarında hâlen bulundukları noktalardan çekilmesi, Lübnan ordusunun bölgedeki varlığının güçlendirilmesi ve devlet otoritesinin tesis edilmesi gerekiyor.
Bu çerçevede UNIFIL'e ilişkin tartışmalar yalnızca uluslararası askerî gücün Lübnan'ın güneyindeki varlığıyla sınırlı kalmıyor. Mevcut görev süresinin sona ermesinin ardından sahadaki gelişmelerin izlenmesini ve ihlallerin raporlanmasını sağlayacak mekanizmaların nasıl sürdürüleceği de önem taşıyor.
Güvenlik Konseyi, son kararında geri çekilme sürecini Lübnan'ın güneyindeki güvenlik sorumluluğunun Lübnan hükûmetine devredilmesi hedefiyle ilişkilendirdi. Kararda, Lübnan ordusu ve güvenlik kurumlarıyla iş birliği içerisinde devlet otoritesinin güçlendirilmesi, 1701 sayılı kararın uygulanması, Mavi Hat'a saygı gösterilmesi ve çatışmaların durdurulması gerektiği de vurgulandı.
