Sudan Öğretmenler Komitesi, Eğitim ve Öğretim Bakanı et-Tihami ez-Zeyn Hacer’in ülkedeki faal ve kapalı okulların sayısına ilişkin açıkladığı rakamlara itiraz etti.
Komite, yaklaşık 29 bin okuldan 26 bininin yeniden eğitim faaliyetlerine başladığı yönündeki açıklamanın savaşın etkilediği bölgelerdeki eğitim gerçekliğini yansıtmadığını savundu. Komite, Eğitim Bakanlığı’ndan tüm eyaletlerdeki okulların durumuna ilişkin ayrıntılı ve şeffaf veriler yayımlamasını istedi.
Bakan et-Tihami ez-Zeyn Hacer, yaptığı açıklamada Sudan’daki eğitim sektöründe 8 milyondan fazla öğrencinin ve yaklaşık 29 bin okulun bulunduğunu, bunlardan 26 bininin yeniden eğitim vermeye başladığını söylemişti.
Hacer ayrıca yeni eğitim-öğretim yılının başlaması yaklaşırken öğretmen açığının kapatılması için ulusal hizmet kapsamında görev yapan personelin imkânlarından yararlanılması üzerinde çalışıldığını belirtmişti. Bakan bu açıklamaları, Hartum’da Ulusal Hizmet İdaresi Başkanı Tümgeneral Ahmed İbrahim Ahmed ile yaptığı görüşme sırasında dile getirdi.
Öğretmenler Komitesi: Rakamlar sahadaki tabloyla örtüşmüyor
Sudan Öğretmenler Komitesi, bakanın açıklamalarının kendilerinde şaşkınlık yarattığını belirterek yalnızca 3 bin okulun hizmet dışı olduğu iddiasının savaşın sürdüğü eyaletlerdeki saha verileriyle uyuşmadığını ifade etti.
Komiteye göre Darfur bölgesinin geniş kesimleri, Kurdufan eyaletleri ve Mavi Nil bölgesinin yanı sıra başkent Hartum’un bazı bölgelerinde çatışmalar, yerinden edilme ve okullarda meydana gelen hasarlar nedeniyle eğitim kurumlarının faaliyetleri hâlâ ciddi biçimde aksıyor.
Komite, Sudan’daki okul sayısının Nisan 2023’te başlayan savaştan önceki dönemde kendi tahminlerine göre 21 bin ila 22 bin arasında olduğunu belirtti.
Başkent Hartum’da ise Hartum, Cebel Evliya, Ümmü Dürman, Kerrî, Em-Durman ve diğer yerel yönetim bölgelerine dağılmış 2 bin 380 devlet okulu bulunduğu ifade edildi.
Darfur ve Kurdufan’da binlerce okul etkileniyor
Öğretmenler Komitesi’nin verilerine göre beş Darfur eyaletinde toplam 4 bin 901 okul bulunuyor.
Bunların dağılımı şöyle:
- Kuzey Darfur: 1.439 okul
- Güney Darfur: 1.878 okul
- Batı Darfur: 535 okul
- Orta Darfur: 464 okul
- Doğu Darfur: 585 okul
Komite ayrıca Güney Kurdufan’da 740, Batı Kurdufan’da ise 1.218 okul bulunduğunu belirtti.
Buna göre Darfur ile Güney ve Batı Kurdufan’daki toplam okul sayısı 6 bin 859 olurken, Kuzey Kurdufan’ın eklenmesiyle rakamın 8 bin 500’ü aştığı kaydedildi.
UNICEF: 13 bin okul yeniden faaliyete geçti
UNICEF ise Sudan’da 2025 yılı sonu itibarıyla faal durumda bulunan 19 bin 395 okuldan 13 bin 5’inin yeniden eğitim vermeye başladığını açıkladı. Bu, okulların yaklaşık yüzde 67’sine karşılık geliyor.
UNICEF’e göre 1.928 okul ise yerinden edilmiş kişiler için barınak olarak kullanılmaya devam ediyor veya silahlı grupların kontrolünde bulunuyor.
UNICEF, Mayıs 2026’da yaptığı açıklamada Sudan’daki okul binalarının yaklaşık yarısının artık sınıf olarak kullanılamadığını ve 8 milyondan fazla çocuğun eğitim dışında kaldığını bildirmişti.
Eğitim alanındaki bozulmanın özellikle şiddet, kitlesel yerinden edilme ve sivil altyapıya yönelik tekrarlanan saldırılar nedeniyle Darfur ve Kurdufan bölgelerinde daha ağır olduğu belirtildi.
Eyaletler arasında büyük fark var
UNICEF verileri, eğitim faaliyetlerinin eyaletler arasında büyük farklılık gösterdiğine de işaret ediyor.
Ekim 2025 itibarıyla Kuzey Darfur’da 1.118 okuldan yalnızca 54’ü faaliyet gösteriyordu. Bu oran yüzde 5’in altında kaldı.
Güney Darfur’da ise 1.504 okul yeniden açılırken, Doğu Darfur’da 453 okuldan 383’ü, Orta Darfur’da 354 okul ve Batı Darfur’da 444 okuldan 180’i yeniden faaliyete geçti.
Öğretmenler Komitesi veri tabanı talep ediyor
Sudan Öğretmenler Komitesi, Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’ndan güncel bir veri tabanı yayımlamasını istedi.
Komite, veri tabanında:
- toplam okul sayısının,
- tamamen faal okulların,
- kısmen faal okulların,
- kapalı veya hasarlı okulların,
- yerinden edilenler için barınma merkezi olarak kullanılan okulların
ayrıntılı şekilde gösterilmesini talep etti.
Komite ayrıca verilerin eyaletler ve yerel yönetim birimleri bazında paylaşılması gerektiğini belirtti.
Yalnızca toplam faal okul sayısının açıklanmasının eğitim sisteminin gerçek durumunu değerlendirmek için yeterli olmadığını vurgulayan komite, özellikle çatışma ve zorunlu göçün sürdüğü bölgelerde okulların, öğretmenlerin ve öğrencilerin durumuna ilişkin ayrıntılı bilgilerin kamuoyuna sunulmasını istedi.
Savaş öğretmenleri ve öğrencileri de vurdu
Öğretmenler Komitesi daha önce savaşın eğitim sistemi üzerindeki etkisinin giderek genişlediği uyarısında bulunmuştu.
Çatışma bölgelerindeki bazı okulların yıkıldığı veya askeri kışlalara dönüştürüldüğü, yerinden edilen nüfusu kabul eden eyaletlerde ise okulların barınma merkezi olarak kullanılmaya başlandığı belirtildi.
Bu durum, çok sayıda eğitim kurumunda derslerin durmasına yol açtı.
Öğrenciler ve öğretmenler de yerinden edilme, göç ve güvenlik sorunlarından doğrudan etkilendi. Güvenli bir eğitim ortamının bulunmadığı bölgelerde okulların yeniden açılmasının zorlaştığı ifade edildi.
Komite, krizin yalnızca okul binalarıyla sınırlı olmadığını, öğretmen açığının da giderek büyüdüğünü belirtti.
Yerinden edilme, ülke dışına göç, mesleği bırakma, maaşların gecikmesi ve biriken mali alacaklar eğitim çalışanlarının karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında gösterildi.
Savaş nedeniyle sınavların ertelendiği, çatışma bölgelerindeki öğrencilerin sınav merkezlerine ulaşmakta zorlandığı ve çok sayıda okulun hasar gördüğü kaydedildi.
Öte yandan bazı eyaletlerde düşük ücretler ve ödenmeyen maaşlar nedeniyle grev ve protestolar sürüyor.
Sudan Öğretmenler Komitesi, öğretmenlerin ağırlaşan yaşam koşullarının eğitim-öğretim faaliyetlerinin düzenli biçimde yürütülmesinin önündeki en önemli engellerden biri haline geldiğini belirtiyor.
