Larry C. Johnson’ın Sonar21’de yayınlanan yazısı, Haksöz Haber için tercüme edilmiştir.
17 Nisan 2026 Cuma günü, Başkan Donald Trump, Truth Social’da (ve röportajlarında da değindiği üzere) ABD-İran savaşının büyük ölçüde sona erdiğini veya hızlı bir çözüme yaklaştığını ima eden bir dizi iyimser mesaj paylaştı. İddiaları, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, daha kapsamlı bir barış anlaşmasına doğru kaydedilen ilerleme ve ABD’nin sahip olduğu baskı gücüne odaklanıyordu. Trump’ın yazdıklarının çoğu İran tarafından kesin bir dille yalanlandı (yukarıdaki resme bakınız). İşte Cuma günü yaptığı çeşitli iddiaların özeti:
- “Hürmüz Boğazı sorunu sona erdi” ve İran, Hürmüz Boğazı'nı bir daha asla kapatmamayı kabul etti. Boğazı “tamamen açık, ticarete ve tam geçişe hazır” olarak tanımladı.
- İran (ABD'nin yardımıyla) geçen ay boğaza döşediği mayınları kaldırıyor.
- İran, nükleer programını “sonsuza kadar” sonlandırmak da dâhil olmak üzere, taleplerinin neredeyse tamamını (veya “neredeyse tamamını”) kabul etti.
- Savaş “bitişine çok yakın” / “bitişine yakın” ve nihai anlaşma “çok hızlı” bir şekilde tamamlanmalı (muhtemelen bu hafta sonu yapılacak görüşmelerle). Çoğu maddenin müzakereleri tamamlandığını söyledi.
- Pakistanlı liderlerin talepleri üzerine, İran’ın boğazı tamamen açması şartıyla iki haftalık karşılıklı ateşkes (bombardıman ve saldırıların askıya alınması) konusunda anlaşmaya vardı. İran’ın boğazın açık olduğunu duyurmasına rağmen, İran’la ilgili genel anlaşma “%100 tamamlanana” kadar ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası tam olarak yürürlükte kalacak.
- Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, boğazın açık olması/hızla açılmasından “çok memnun”. Trump, bunu “onlar için de — ve dünya için” yaptığını ve bu durumun “bir daha asla yaşanmayacağını” iddia etti.
- Çin, İran'a silah göndermeyeceğini kabul etti. Trump, Çin'e yapacağı yaklaşan gezinin “özel” ve “potansiyel olarak tarihi” olacağını ve Başkan Xi'nin kendisine “kocaman bir kucaklaşma” vereceğini öngördü.
- NATO'yu “ihtiyaç duyulduğunda işe yaramayan” bir “kâğıt kaplan” olarak nitelendirdi. Boğazın yeniden açılmasının ardından NATO'nun yardım teklif ettiği bildirildi, ancak Trump, “gemilerini petrol ile doldurmak” istemiyorlarsa uzak durmalarını söyledi.
- ABD'nin askeri hedeflerini çoktan karşıladığını ve aştığını vurguladı. İran'ın artık eskisinden “çok daha az radikalleşmiş ve çok daha akıllı” bir “yeni rejime” sahip olduğunu ve bunun uzun vadeli bir barış anlaşmasını mümkün kıldığını iddia etti. ABD'nin anlaşmayı sonuçlandırmak için İran'la “yavaş bir tempoda” çalışacağını yineledi.
Trump’ın arka arkaya yaptığı açıklamalar, esas olarak borsa ve petrol piyasalarını manipüle etmeye yönelikti. Bu amacına ulaştı; ABD borsası yükselirken, petrolün vadeli fiyatları önemli ölçüde düştü. Yatırımcılar, Trump’ın doğruyu söylediğine aptalca inandılar. Oysa öyle değildi… Yalan söyledi.
Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki “durumun” sona erdiği iddiası yanlıştır. İran kontrolü elinde tutmaya devam ediyor. İran, Hürmüz Boğazı'nın ABD veya İsrail ile bağlantısı olmayan ticari gemilere açık olduğunu duyurdu. Bu gemiler, geçmek için yine de Devrim Muhafızları’ndan izin almak zorundadır. İran ayrıca, hiçbir askeri geminin Basra Körfezi'ne girmesine izin verilmeyeceğini de belirtti. İşte 18 Nisan saat 00:20 itibarıyla marinetraffic.com'dan alınan fotoğraf. Görünürde tek bir ABD askeri gemisi bile yok:
Trump ayrıca İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu konusunda bir anlaşmanın fiilen tamamlanmış sayıldığını vurguladı. ABD’nin “bol miktarda ekskavatörle” girerek İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunu geri alabileceğini iddia eden Trump, Washington’un “İran’la birlikte girip” bunu basitçe ABD’ye geri götüreceğini öne sürdü. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, İran’ın hiçbir koşulda zenginleştirilmiş uranyumunu devretmeyeceğini belirterek bu iddiayı derhal reddetti.
Trump şu iki seçenekten birini uyguluyor:
1) Savaşı sona erdirecek bir anlaşma yapıp zafer ilan ederek eve dönebilmek için Amerikan kamuoyunu manipüle ediyor, ya da
2) Anlaşmanın eşiğinde olduğunu ısrar ederek bir tuzak kuruyor ve ardından ABD, 10 maddelik planda belirtilen İran’ın taleplerini reddettiğinde, müzakereyi reddetmekle İran’ı suçlayarak 26 Nisan’a kadar İran’a yeni saldırılar başlatacak.
Bölgeye ABD askeri uçaklarının akışının devam etmesine dayanarak, Trump'ın Nisan sonundan önce İran'a yeni saldırılar emredeceğine inanıyorum. İranlılar 10 maddelik planlarından bir milim bile geri adım atmıyor. ABD'nin yapması gereken iki şey var: İran'a yönelik yaptırımları sona erdirmek ve İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmak.
İsrail ise hala belirsiz bir faktör. Görünüşe göre Trump ve yönetimi, İsrail'i silahlarını kılıfına sokup geri çekilmeye zorlamayı başarmış. Hizbullah ile ateşkes devam ederse ve ABD/İsrail ile İran arasındaki ateşkes uzatılırsa, Trump'ın bir çıkış yolu bulma konusunda ciddi olduğunu düşünüyorum. Gelişmeleri takip etmeye devam edin.
*Larry C. Johnson, eski bir CIA ajanı ve istihbarat analisti olup, ABD Dışişleri Bakanlığı Terörle Mücadele Ofisi’nde eski planlamacı ve danışman olarak görev yapmıştır. Bağımsız bir yüklenici olarak, 24 yıl boyunca ABD Silahlı Kuvvetleri’nin Özel Harekât birimlerine eğitim vermiştir. Günümüzde Sonar21 adlı internet sitesini yönetmektedir.