Phil Miller’in Declassified UK’de yayınlanan yazısı, Haksöz Haber tarafından tercüme edilmiştir.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik bir saldırı için İngiliz askeri üslerinin çok önemli olabileceğini belirtti, ancak bu ülkeyi bombalamak için yasal bir gerekçe sunmadı.
Trump Çarşamba günü şu mesajı paylaştı: “İran anlaşma yapmamaya karar verirse, ABD'nin son derece istikrarsız ve tehlikeli bir rejimin olası saldırısını ortadan kaldırmak için Diego Garcia ve Fairford'da bulunan havaalanını kullanması gerekebilir.”
Gloucestershire'daki RAF Fairford, 10.000 fitlik bir piste sahip ve ABD Hava Kuvvetleri'nin ağır bombardıman uçakları için Avrupa'daki tek havaalanıdır.
Bu havaalanı, 2003 işgali sırasında Irak'ı bombalamak için üsten günlük görevlere çıkan B-52'leri barındırabilir.
Diego Garcia, Hint Okyanusu'nda bulunan ve İran'ın iç kesimlerini bombalayabilecek ABD B-2 hayalet bombardıman uçakları için yeterli uzunlukta bir piste sahip olan Chagos Adaları'nın bir parçasıdır.
İngiltere, Chagos Adaları'nı yasadışı olarak işgal etmekte ve bu adaları Mauritius'a iade etmeyi kabul etmiş olmakla birlikte, ABD-İngiltere askeri amaçları için Diego Garcia'yı 99 yıllığına kiralamaya devam etmektedir.
Trump, Uluslararası Adalet Divanı'nın kararını uygulamak için gerekli olmasına rağmen, önerilen devri reddediyor ve bunu “wokeism” olarak nitelendiriyor.
The Times, Trump'ın muhalefetinin, İngiltere'nin önümüzdeki günlerde gerçekleşebilecek İran saldırıları için Diego Garcia'yı kullanmasına izin vermemesine dayandığını bildirdi.
Trump, geçen Haziran ayında Midnight Hammer Operasyonu'nda İran'ı bombalarken Diego Garcia veya Fairford'u kullanmadı ve bunun yerine ağır bombardıman uçaklarını ABD topraklarından Atlantik'in ötesine göndermeyi tercih etti.
İngiltere Savunma Bakanlığı (MoD), Declassified'ın Trump'ın bu kez İran'ı bombalamak için Diego Garcia veya Fairford'u kullanma izni olup olmadığını sorması üzerine Perşembe günü yorum yapmayı reddetti.
Savunma Bakanlığı sözcüsü, "Rutin olarak, üçüncü tarafların Birleşik Krallık üslerini kullanması da dâhil olmak üzere, diğer ülkelerin operasyonel faaliyetleri hakkında yorum yapmıyoruz.
“ABD, Birleşik Krallık'ın başlıca savunma ve güvenlik ortağıdır. ABD ile savunma alanındaki derin ilişkilerimiz, güvenliğimizin önemli bir parçası olmaya devam etmektedir.”
“Yeterli değil”
Bakanlık, İran'a yönelik böyle bir saldırının yasal olup olmayacağı konusunda da yorum yapmayı reddetti.
Trump, İran'ın gelecekte ABD'ye saldırmaya çalışabileceğini öne sürmekten başka, egemen bir devlete yönelik olası saldırısı için kamuoyuna herhangi bir hukuki gerekçe sunmuyor.
Bir saldırının meşru müdafaa kapsamında gerçekleştirilebilmesi için, saldırının acil olması gerekir.
Bu eşik, 2003 yılında Irak'ın işgaliyle ilgili tartışmalar sırasında Keir Starmer'ın kendisi tarafından vurgulandı: “Irak'ın gelecekte belirsiz bir zamanda saldırı yapma kapasitesine sahip olması tek başına yeterli değildir.”
İngiltere'nin eski Tahran Büyükelçisi Sir Richard Dalton'a göre, Trump'ın Haziran 2025'te İran'a yönelik bombardımanı da bu eşiğe ulaşamadı.
Declassified'a verdiği demeçte Dalton, “Her açıdan bakıldığında, bu yasal bir önleyici saldırı değildi” dedi.
Bu yasal endişelere rağmen Starmer, Trump'ın İran çevresinde asker yığılması için İngiltere'deki ABD üslerini kullanmasına izin verdi.
Ocak ayından bu yana, Orta Doğu'ya giden ABD savaş uçakları ve yakıt ikmal uçaklarının Suffolk'taki RAF Lakenheath ve Mildenhall üslerinden geçişinde artış yaşandı.
'Eşi görülmemiş'
İngiltere'nin İran'a yönelik bir saldırıya katılması, yurtdışındaki İngiliz askerleri için ciddi sonuçlar doğurabilir ve ekonomik kriz veya mülteci krizini tetikleyebilir.
İranlı yetkililer, Trump saldırırsa “saldırganı destekleyen herkese” karşı “eşi görülmemiş” bir yanıt vereceklerini taahhüt ederek, önceki planlı yanıtlardan çok daha ileri gideceklerini işaret ettiler.
İngiltere'nin Körfez'de, İran'ın füze cephaneliğinin menzilinde bulunan yüzlerce askeri personeli bulunmaktadır. Bunlar arasında özellikle Bahreyn'deki HMS Juffair deniz üssü, Umman'daki casus istasyonları ve Katar ve BAE'deki hava üsleri sayılabilir.
Typhoon savaş uçakları da dâhil olmak üzere hava savunma sistemleri tarafından korunsa da, İran üslere çok sayıda kısa menzilli füze ateşlerse bunlar potansiyel olarak alt edilebilir.
İran'dan daha uzak üslerde konuşlanmış İngiliz askeri ve istihbarat personeli, Ürdün ve hatta Kıbrıs'taki personel de dâhil olmak üzere menzil içinde olabilir.
İngiliz deniz personeli de, Trump'ın Venezuela'ya saldırısından önce bölgede konuşlandırılan ABD uçak gemisi savaş gruplarının çeşitli yerlerine dağılmış olabilir.
Onlar da İran'ın karşı saldırılarına karşı savunmasız olabilirler.
Tahran, dünyanın petrol arzının beşte birinin her gün geçtiği dar Hürmüz Boğazı'nı da mayınlayarak enerji fiyatlarında şok bir artışa neden olabilir.
İran, 1980'lerden bu yana ilk kez Salı günü “canlı ateşli deniz tatbikatları” nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın geçici olarak kapatıldığını duyurdu.
Herhangi bir misilleme saldırısında İran'ın hedefi, başbakanı Binyamin Netanyahu'nun on yıllardır ABD liderliğinde Tahran'a karşı bir savaşı savunan İsrail olması muhtemel.
Ekim 2024'te, RAF Typhoon ve Voyager yakıt ikmal uçakları, İran'ın İsrail'e ateşlediği füzeleri önlemede rol oynadı.
İngiltere'nin en gelişmiş savaş uçaklarından bazıları olan F-35'ler, iki hafta önce Doğu Akdeniz'deki hava savunmasını güçlendirmek için Kıbrıs'a taşınmıştı.
* Phil Miller, Declassified UK'nin editörüdür. “Keenie Meenie: Savaş Suçlarından Paçayı Kurtaran İngiliz Paralı Askerler” kitabının yazarıdır.