Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de bir mahkeme, Hindistan'ın işgali altındaki Keşmir’de muhalefete yönelik geniş çaplı baskı dalgası sırasında yaklaşık yedi yıl önce gözaltına alınan tanınmış Keşmirli kadın bağımsızlık yanlısı lider Asiya Andrabi’yi, ülkenin terörle mücadele yasası kapsamında suçlu buldu.

Delhi’deki ek oturum mahkemesi, Asiya Andrabi hakkında Yasadışı Faaliyetlerin Önlenmesi Yasası (UAPA) kapsamında mahkûmiyet kararı verdi. UAPA, Hindistan devletine kuruluşları “terör örgütü” ilan etme yetkisi tanırken, uzun süreli tutukluluk ve sınırlı kefalet imkânı sağlıyor.

Andrabi’nin yakın çalışma arkadaşları Sofi Fehmida ve Nahida Nasreen de aynı yasa kapsamında suçlu bulundu.

Mahkeme Başkanı Yargıç Chanderjit Singh, Andrabi’yi UAPA’nın “suç işlemek için komplo” ve “yasaklı bir örgüte üyelik” suçlarını düzenleyen 18 ve 38. maddeleri kapsamında mahkûm etti.

Dava, Hindistan’ın federal soruşturma kurumu Ulusal Soruşturma Ajansı (NIA) tarafından açıldı. NIA, Andrabi’yi Cammu Keşmir’de ayrılıkçılığı teşvik eden konuşmalar, kamu toplantıları ve siyasi faaliyetler yoluyla Hindistan’a karşı “savaş yürütmekle” suçladı.

Savcılık, Andrabi ve beraberindekilerin ayrılıkçı hareketlere destek sağladığını ve Hindistan yasalarına göre yasaklı örgütlerle bağlantılar kurduğunu öne sürdü. NIA, bu faaliyetlerin Hindistan’ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü zayıflatmayı amaçladığını iddia etti.

Mahkeme, delillerin incelenmesinin ardından savcılığın suçlamaları “makul şüphenin ötesinde” kanıtladığını belirterek üç sanık hakkındaki davayı kabul etti.

Karar, son yıllarda Keşmirli bağımsızlık yanlısı bir figüre karşı UAPA kapsamında verilen en dikkat çekici mahkûmiyetlerden biri olarak değerlendirilirken, Hindistan devletinin Keşmir’e ilişkin siyasi muhalefeti yargılamak için terörle mücadele mevzuatına başvurmaya devam ettiğini ortaya koydu.

Keşmir’de kadın direnişinin simge isimlerinden biri

Asiya Andrabi, Keşmir’deki bağımsızlık yanlısı hareketin en tanınmış kadın figürleri arasında yer alıyor. Andrabi, 1987 yılında, Keşmir’in bağımsızlığını ya da Pakistan’a katılmasını savunan ve Hindistan yönetimini reddeden kadınlara özel Dukhtaran-e-Millat adlı hareketi kurdu.

Kadınları protestolara ve kitlesel kampanyalara seferber etmesiyle öne çıkan Andrabi, Hindistan yönetimine yönelik sert eleştirileriyle tanındı. Destekçileri onu Keşmir direnişinin sembollerinden biri olarak görürken, Hint makamları ideolojisini uzun süredir “aşırıcı” olarak nitelendiriyor.

Hindistan hükümeti, Andrabi’nin tutuklanmasından yaklaşık bir yıl sonra, 2019’da Dukhtaran-e-Millat’i resmen yasakladı.

Uzun tutukluluk ve insan hakları eleştirileri

Andrabi, Nisan 2018’de, Keşmir’de yıllar süren kitlesel protestolar ve silahlı isyanın ardından bağımsızlık yanlısı liderlere yönelik geniş kapsamlı operasyonlar sırasında gözaltına alındı. Andrabi ve diğer sanıklar, tutuklandıkları tarihten bu yana cezaevinde bulunuyor; dava ise yıllarca sürdü.

Hindistan’daki siyasi tutuklamaları izleyen insan hakları kuruluşları, UAPA’yı sık sık eleştirerek, yasanın mahkûmiyet olmaksızın uzun süreli tutukluluğa imkân tanıdığını ve özellikle siyasi açıdan hassas davalarda kullanıldığını savunuyor.

Mahkûmiyet kararı, Hindistan’ın 2019 yılında Keşmir’in yarı özerk statüsünü kaldırmasının ardından bölgede siyasi faaliyetlere yönelik kısıtlamaların devam ettiği bir dönemde geldi. Söz konusu adım, uluslararası insan hakları örgütlerinin eleştirilerine yol açmış ve bölgede uzun süreli güvenlik önlemleriyle sonuçlanmıştı.