ABD'de Bosna Savaşı'nın bilinmeyenlerini ortaya çıkarmak üzere yapılan bir araştırmada Amerikalı diplomatlar, Holbrooke'un Karadziç'e söz verdiğini teyid etti. 1992-1995 arasındaki Bosna Savaşı'nda özelde Avrupa, genelde Batı 250 bin Boşnak'ın katledilmesine uzun süre müdahale etmeyi reddetmişti. Holbrooke'un katledilen yüz binlerce Boşnak adına Karadziç'e "dokunulmazlık" sözü vermesi Bosna Savaşı'nda yeni bir skandalı ortaya çıkardı.
New York Times gazetesinde yayınlanan habere göre Amerikan Purdue Üniversitesi tarafından yapılan "Yugoslav İhtilafıyla Yüzleşme: Akademik Bir Teşebbüs" adlı araştırmaya katılan biri emekli üç Amerikalı diplomat ve Richard Holbrooke'un Bosna'daki faaliyetlerine yakından şahitlik etmiş kişiler, Radovan Karadziç'in doğruyu söylediğini ve Holbrooke'un Bosnalı Sırp liderin iktidarı bırakması karşılığında "dokunulmazlık" sözü verdiğini doğruladı. Mezkur kaynaklar, Holbrooke'un 1996 Temmuz'unda Karadziç'e iktidarı bırakması şartıyla Lahey'deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi tarafından aranmayacağı sözü verdiğini ifade etti. Karadziç, yakalandığı 21 Temmuz 2008'den bu yana Holbrooke'un kendisine "dokunulmazlık" sözü verdiğini söylüyordu. Holbrooke ise bunu yalanlayarak böyle bir sözün vaki olmadığında ısrar ediyor. Ancak, Amerikalı diplomatlardan biri Holbrooke'un, bizzat kendisine, Karadziç'e söz verdiğini söylediğini ifşa etti.
Diplomat arkadaş ve meslektaşlarına göre Holbrooke, Yugoslavya'nın o zamanki lideri Slobodan Miloseviç vasıtasıyla Karadziç'e "dokunulmazlık" sözü verdi. Karadziç, Holbrooke'un "dokunulmazlık" sözünü yazıya geçirip imza atmasını talep edince, Amerikalı diplomat, "Ona söyleyin, ben söz veriyorum." dedi ve yazılı anlaşmada hem hiçbir Amerikalı diplomatın imzası yer almadı hem de "dokunulmazlık" ifadesi metinlere geçmedi.
Amerikalı kaynaklardan biri Holbrooke'un kendisine Karadziç'in siyaseti bırakması için Sırp lider ile bir anlaşma yaptığını; ancak Kasım 2000'de yapılan seçimler öncesi Karadziç'in siyasete müdahale etmesinin Holbrooke'u çileden çıkardığını aktardı. Aynı kaynağa göre Holbrooke, "O... çocuğu Karadziç. Siyasete girmemesi şartıyla peşini bırakacağımız üzerine bir anlaşma yaptım onunla. Anlaşmayı bozdu, şimdi yakalayacağız onu." dedi.
2. Dünya Savaşı'dan sonra Avrupa'nın göbeğinde gerçekleşen Bosna soykırımında 250 bin Boşnak katledilirken, Avrupa ülkeleri 3 yıl buna seyirci kalmıştı. ABD eski Başkanı Bill Clinton, "Hayatım" isimli hatıratında, dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Francois Mitterrand'ın Avrupa'nın ortasında Müslüman bir ülke istemediğini aktarmıştı. BM'nin güvenli bölge ilan ettiği ve Hollandalı askerlerin korumasına verdiği Srebrenitsa'da 8 bin Boşnak sivil, Sırplarca katledilmişti.
Selçuk Gültaşlı - ZAMAN
