Filipinler ile Avustralya, Güney Çin Denizi'nde artan gerilimlerin gölgesinde askeri faaliyetlerin önündeki bürokratik engelleri azaltmak ve iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğini güçlendirmek amacıyla yeni bir savunma anlaşması imzaladı.
Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro, pazar günü imzalanan anlaşmanın, iki ülke arasındaki Ziyaretçi Kuvvetler Statüsü Anlaşması'nın uygulanmasını kolaylaştıracağını ve koordinasyon süreçlerini basitleştireceğini söyledi.
Gazetecilere açıklamalarda bulunan Teodoro, anlaşmanın deniz, hava ve kara kuvvetleri arasındaki iş birliğinin yanı sıra insani yardım ve afet müdahalesi alanlarında da daha yakın koordinasyonun önünü açacağını belirtti.
Teodoro, anlaşmanın Filipinler'in özellikle Güney Çin Denizi'ndeki caydırıcılık kapasitesini güçlendireceğini ifade ederek, ülkesinin güvenilir bir caydırıcılık pozisyonu oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.
Filipinler, güvenlik ortaklıklarını genişletiyor
Filipinler, ABD ile uzun yıllara dayanan savunma ittifakını sürdürürken güvenlik alanındaki uluslararası ortaklıklarını da genişletmeye çalışıyor.
Manila yönetimi bu adımları, Güney Çin Denizi'nde Çin'in giderek daha saldırgan hale geldiğini öne sürdüğü faaliyetlerine karşı atıyor. Bölgede birçok ülkenin deniz yetki alanlarına ilişkin hak iddialarının çakışması, gerilimin temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Pekin yönetimi ise Güney Çin Denizi'ndeki faaliyetlerinin hukuka uygun ve meşru olduğunu savunuyor. Çin, Filipinler'in müttefikleriyle gerçekleştirdiği ortak askeri faaliyetlere düzenli olarak karşı çıkıyor ve bu tür tatbikatların bölgedeki gerilimi artırdığı görüşünü dile getiriyor.
Avustralya, stratejik öneme sahip deniz geçidi konusunda Filipinler'in tutumunu destekliyor. Canberra yönetimi, 2016 yılında uluslararası tahkim heyeti tarafından verilen ve Çin'in geniş kapsamlı deniz yetki alanı iddialarının uluslararası hukukta geçerli bir dayanağı bulunmadığını belirten kararı da destekliyor.
Ancak Pekin, söz konusu kararı tanımıyor.
Güney Çin Denizi'nde artan rekabet
Batı Pasifik Okyanusu'nun bir parçası olan Güney Çin Denizi, dünya deniz ticaretinin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapıyor.
Çin, Vietnam, Filipinler, Tayvan, Malezya ve Brunei'nin kıyısında bulunduğu bölgede, çeşitli adalar ve deniz alanları üzerindeki egemenlik anlaşmazlıkları uzun süredir devam ediyor.
Bölge, yalnızca kıyıdaş ülkelerin ekonomik ve stratejik çıkarları bakımından değil, aynı zamanda uluslararası güç mücadelesi açısından da giderek daha fazla önem kazanıyor.
Çin'in ABD ve Avrupa ile rekabet edebilecek ekonomik ve askeri bir güç olarak yükselişi, Güney Çin Denizi'ndeki nüfuz mücadelesini daha da belirgin hale getiriyor.
ASEAN liderleri bölgesel güvenliği görüşüyor
Filipinler ile Avustralya arasındaki anlaşmanın imzalandığı gün, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) liderlerinin 49. zirvesi de Filipinler'in başkenti Manila'da başladı.
Zirvede bölgesel güvenlik tehditlerine karşı alınabilecek önlemler ve ekonomik bütünleşmenin güçlendirilmesi ele alınıyor.
Zirvenin açılış konuşmasını yapan Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., jeopolitik gerilimlerin, ekonomik belirsizliklerin, iklim değişikliğinin, yeni teknolojilerin ve sınır aşan tehditlerin bölgeyi hızla yeniden şekillendirdiğini söyledi.
Hiçbir ülkenin bu sorunlarla tek başına mücadele edemeyeceğini vurgulayan Marcos, ASEAN ülkelerinin aralarındaki farklılıklara rağmen ortak hareket etmesi gerektiğini belirtti.
Marcos, ulusal kapasitenin yetersiz kaldığı durumlarda bölgesel iş birliğinin tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ifade etti.
Ortadoğu'daki gelişmelerin ulaşım, enerji ve gıda tedarik zincirlerinde yol açtığı aksaklıklara da değinen Filipinler Devlet Başkanı, bu gelişmelerin bölgesel iş birliğinin önemini ortaya koyduğunu söyledi.
1967 yılında Tayland'ın başkenti Bangkok'ta kurulan ASEAN; Vietnam, Tayland, Singapur, Filipinler, Myanmar, Malezya, Laos, Endonezya, Kamboçya, Brunei ve Doğu Timor olmak üzere 11 ülkeden oluşuyor.
650 milyondan fazla nüfusu ve 3 trilyon doları aşan toplam gayrisafi yurt içi hasılasıyla ASEAN, üye ülkeler arasında ekonomik, siyasi ve güvenlik alanlarındaki iş birliğini geliştirmeyi hedefliyor.
