Yetkililere göre son aylarda artan yabancı düşmanlığı kaynaklı olaylarda en az dört kişi hayatını kaybetti, binlerce yabancı uyruklu evlerini terk etmek zorunda kaldı. Çok sayıda iş yeri ve mülk de saldırılarda zarar gördü.

Protestolar öncesinde binlerce Afrikalı göçmenin Güney Afrika'dan ayrıldığı, çok sayıda iş yerinin kepenk kapattığı ve yabancı çalışanların güvenlik endişesi nedeniyle işe gitmediği bildirildi.

Göçmen karşıtı "March and March" hareketinin lideri Jacinta Ngobese, talepleri karşılanıncaya kadar her hafta yürüyüş düzenlemeye devam edeceklerini açıkladı. Durban kentinde konuşan Ngobese, önümüzdeki altı ay boyunca düzensiz göçmenlerin ülkeden çıkarılması için baskı yapacaklarını söyledi.

Protestolara katılan bazı göstericiler, yabancıların işlerini ellerinden aldığını öne sürerek hükümetin düzensiz göç konusunda daha sert adımlar atmasını istedi.

Öte yandan göçmen toplulukları, verilen sürenin fiili bir tehdit anlamına geldiğini belirterek güvenlik endişelerini dile getirdi. Johannesburg'un Thembisa bölgesinde göstericiler ile polis arasında çatışmalar yaşanırken, taşlı saldırılar ve silah sesleri duyuldu. Benoni'de güvenlik güçlerinin taktik araçlarla müdahalede bulunduğu, Soweto'da ise yabancı uyruklulara ait barakaların yağmalandığı bildirildi. Durban yakınlarındaki Pietermaritzburg kentinde polis, göstericileri dağıtmak için plastik mermi kullandı.

Polis, yağma olaylarına karışan bazı kişilerin gözaltına alındığını açıklarken, ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Tanıklar, protestolar öncesinde Durban ve Johannesburg'da bazı ev sahiplerinin yabancı kiracıları yasa dışı şekilde tahliye ettiğini aktardı. Yaklaşık 100 Kongolu göçmenin Durban sokaklarında barınmak zorunda kaldığı belirtildi.

Güney Afrika'da 2008 yılından bu yana aralıklarla yaşanan göçmen karşıtı saldırılarda, ülkede yasal ya da yasa dışı bulunan yabancılar arasında çoğu zaman ayrım yapılmadığı ifade ediliyor. İnsan hakları kuruluşları ise polisin göçmenleri korumakta yetersiz kaldığını savunuyor.

Ülkede işsizlik oranının yaklaşık üçte bir seviyesinde bulunması ve gelir eşitsizliğinin devam etmesi, göçmen karşıtı söylemlerin güçlenmesine zemin hazırlıyor. Uzmanlar ise göçmenlerin işsizliğin veya suç oranlarının temel nedeni olduğuna ilişkin iddiaları destekleyen somut kanıt bulunmadığını belirtiyor.

Yaklaşık 3 milyon göçmenin yaşadığı Güney Afrika'da, yabancı nüfus toplam nüfusun yaklaşık yüzde 4'ünü oluşturuyor.

Polis yetkilileri, mart ayından bu yana göçmen karşıtı gruplara yönelik 103 ayrı ceza soruşturması başlatıldığını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa da halkın düzensiz göç konusundaki kaygılarının dikkate alınması gerektiğini belirtirken, protesto hakkının şiddet, tehdit ve vandallığı meşrulaştıramayacağını vurguladı.