Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), küresel çok boyutlu yoksulluk endeksinin 2010’da oluşturulmasından bu yana ilk kez yükseldiğini ve yoksulluktan etkilenen kişi sayısının 1,2 milyara ulaştığını açıkladı.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme Girişimi (OPHI), 2026 yılına ait yıllık raporlarında, bir önceki yıla kıyasla ağır yoksulluk yaşayan kişi sayısının 51,5 milyon arttığını bildirdi. İki kuruluş, bunun son 16 yılda kaydedilen ilk artış olduğuna dikkat çekti.
Küresel ölçekte alarm
UNDP Başkanı Alexander De Croo, yaptığı açıklamada, yoksulluk oranlarındaki artışın bütün dünya için bir alarm niteliği taşıması gerektiğini söyledi.
De Croo, rakamların arkasında açlık, okul terkleri, temiz içme suyuna ve elektriğe erişim yetersizliği gibi sorunların kısır döngüsüyle mücadele eden 1,2 milyar insan bulunduğunu belirtti. Rapora göre yoksulluktan etkilenenlerin yüzde 51,5’inden fazlasını çocuklar oluşturuyor.
Bölgesel farklılıklar dikkat çekiyor
İki kuruluş, nüfus artışının yoksulluk göstergesindeki yükselişte önemli bir etken olduğunu vurgularken raporda incelenen 108 ülkeden yalnızca 13’üne ilişkin yeni verilerin mevcut olduğunu kaydetti.
Toplam yoksul sayısındaki artışa rağmen rapor, ülkeler arasında farklı bir tablo ortaya koyuyor. Son 15 yılda 33 ülke, yoksulluk yaşayan nüfusun oranını yarıya indirmeyi başardı. Bu ülkeler arasında Sahra Altı Afrika’dan altı ülke de bulunuyor. En hızlı ilerleme ise özellikle Çin ve Vietnam’ın öne çıktığı Asya’da kaydedildi.
Ağır yoksulluk, kentsel bölgelere kıyasla kırsal alanlarda daha yaygın. Dünya genelindeki yoksulların yaklaşık yüzde 83,3’ü kırsal bölgelerde yaşıyor.
Önceki yıllarda olduğu gibi, en yoksul insanların büyük bölümü Sahra Altı Afrika ve dünyanın nüfus yoğunluğu en yüksek bölgelerinden biri olan Güney Asya’da bulunuyor.
De Croo, ülkelerin bu sorunlarla tek başlarına mücadele etmek yerine ortak hareket ettiklerinde somut ilerleme sağlayabildiğini belirterek, kararlı ve koordineli çalışmalarla sonuç alınabileceğini ifade etti.
Çok boyutlu yoksulluk nasıl ölçülüyor?
Çok boyutlu yoksulluk, yalnızca gelir düzeyiyle değil, insanların temel ihtiyaçlara ve hizmetlere erişimiyle de ölçülüyor. Bu kapsamda uygun barınma koşullarının, sanitasyon hizmetlerinin, elektriğin, yemek pişirmede kullanılan yakıtın, yeterli beslenmenin ve eğitim olanaklarının eksikliği gibi göstergeler değerlendiriliyor.
