ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ile Amerikan basını arasındaki gerilim, Beyaz Saray'ın bazı medya kuruluşlarının akreditasyonlarını iptal etmesi ve federal mahkemenin bu kararı geçici olarak durdurmasıyla yeni bir boyut kazandı.
Columbia Üniversitesi Gazetecilik Okulu'nun yayımladığı değerlendirmede gazeteci Jim Bartholomew, Beyaz Saray muhabirlerine Trump yönetiminin baskıları karşısında geri adım atmama ve mesleki dayanışmayı sürdürme çağrısında bulundu.
Gelişmelerin merkezinde CNN, MS NOW ve Politico bulunuyor. Federal Yargıç Timothy Kelly, 24 Eylül'de bu kuruluşların Beyaz Saray'a erişiminin yeniden sağlanmasına karar verdi. Karar, erişim yasağının anayasal usul güvencelerini ihlal etmiş olabileceği değerlendirmesine dayanıyordu ve medya kuruluşlarına 14 günlük geçici erişim sağladı.
Gazeteciler Beyaz Saray kapısında bekletildi
Mahkeme kararının ardından CNN ve MS NOW muhabirlerinin Beyaz Saray'a girişinde de sorun yaşandı. Reuters'ın aktardığına göre gazeteciler, kararın ardından yeniden içeri alınmaları için başvuruda bulunmak zorunda kaldı ve erişim daha sonra sağlandı.
Gerilim, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Washington ziyareti sırasında da devam etti. Trump yönetiminin medya kuruluşlarına yönelik kısıtlamaları, Beyaz Saray'ın başkanlık etkinliklerine basının erişimi konusunda daha geniş bir hukuki tartışmayı beraberinde getirdi.
Trump yönetimi ise Beyaz Saray'a erişimin anayasal bir hak değil, yönetimin düzenleyebileceği bir ayrıcalık olduğunu savundu. Yönetim ayrıca bazı kuruluşların ulusal güvenliği tehdit eden yanlış veya hassas bilgiler yayımladığını ileri sürdü.
Medya kuruluşları yeniden mahkemeye başvurdu
CNN, MS NOW ve Politico, 29 Eylül'de mahkemeye başvurarak geçici erişim kararının sürdürülmesini istedi. Kuruluşlar, erişim kısıtlamasının olumsuz haber coverage'ına misilleme niteliği taşıdığını ve Birinci Anayasa Değişikliği kapsamındaki basın özgürlüğü güvenceleriyle çatıştığını savunuyor. Bu iddialar davanın taraflarının görüşleri olup, nihai bir mahkeme kararıyla kesinleşmiş değil.
Öte yandan ABD televizyon kanalları, mahkeme kararının ardından Beyaz Saray etkinliklerine yönelik ortak yayınlarını yeniden başlattı. Reuters'a göre CNN'in başkanlık uçağıyla yapılan bazı seyahatlerde dışarıda bırakılması gibi erişim tartışmaları ise devam etti.
Tartışmanın merkezinde basın özgürlüğü var
Bartholomew, yazısında Beyaz Saray ile medya arasındaki çatışmanın yalnızca akreditasyon meselesinden ibaret olmadığını savunuyor. Gazetecilerin kaynaklarını açıklamaya zorlanması, medya kuruluşları üzerindeki düzenleyici baskılar ve kamu yayıncılığına yönelik adımların da basın özgürlüğü açısından ele alınması gerektiğini ileri sürüyor.
Yazar ayrıca medya kuruluşlarının Trump yönetiminin baskıları karşısında ortak hareket etmesinin önemini vurguluyor. Ona göre gazetecilerin görevlerini yerine getirirken başkanlık makamıyla yaşanan çatışmalarda temel mesele, siyasi tartışmanın tarafı olmak değil, kamu adına haber alma ve denetleme işlevini sürdürebilmek.
