Mısır’ın Kuzey Sina bölgesindeki Arîş kentinde yaşayan Filistinli öğretmen Hadeel Za‘rab, savaş nedeniyle Gazze Şeridi’nden yerinden edilmek zorunda kalan Filistinli öğrenciler için özel bir okul kurdu.
Filistinli öğretmen Hadeel Za‘rab, savaş nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan ve eğitimden mahrum kalan onlarca Gazzeli çocuğun, bölgede kurduğu tek Filistin okuluna gelişini takip ediyor.
Bu çocuklar, savaş nedeniyle topraklarından zorla yerinden edilen ve şu anda Gazze Şeridi’ne yaklaşık 44 kilometre uzaklıktaki Arîş kentinde yaşayan yüzlerce Filistinli çocuğun bir bölümünü oluşturuyor.
Savaş nedeniyle Gazze’den kendisi de yerinden edilen Za‘rab, Fransız Haber Ajansı’na (AFP) yaptığı açıklamada, “Mısır’a kaçtılar ve kendilerini burada okulsuz ve eğitimsiz buldular. Ben de onlar için bir eğitim merkezi kurmaya karar verdim” dedi.
Za‘rab, savaşın Ekim 2023’te başlamasından altı ay sonra ailesiyle birlikte Gazze’den ayrılarak, Gazze’ye yönelik yardım konvoyları ve tıbbi tahliye operasyonlarının önemli merkezlerinden biri haline gelen Arîş’e yerleşti.
Küçük bir girişimden 400 öğrencili okula
Za‘rab, kendisi gibi Gazze’den yerinden edilen Filistinli öğretmenlerle birlikte, kiralık bir binada küçük bir öğrenci grubuna ders vermeye başladı.
Zamanla bu girişim, 6 ila 18 yaş arasında yaklaşık 400 öğrencinin eğitim aldığı ücretsiz bir okula dönüştü. Okulun ilk yılında öğrenci sayısı yaklaşık 150’ydi.
Öğrenci sayısının artmasıyla birlikte kira ve eğitim malzemelerinin masrafları, Mısır’ın en büyük yardım kuruluşlarından biri olan Mısır Hayır Vakfı’nın desteğiyle karşılanmaya başladı.
Bugün bu merkez, ekonomik açıdan dezavantajlı ve uzak bir bölge olan Kuzey Sina’daki tek Filistin okulu olma özelliğini taşıyor.
Savaşın uzağında renkler, kitaplar ve Filistin kimliği
Okulun bahçesinde Filistin kefiyesi ve renkli işlemelerle süslenmiş geleneksel kıyafetler giyen çocuklar sıraya giriyor. Filistin bayraklarını taşıyan öğrenciler, sabah töreninin ardından sınıflarına dağılıyor.
Sınıflarda öğretmenler öğrencilere kalem ve Filistin müfredatına uygun ders kitapları dağıtıyor. Kitapların önemli bir bölümü Gazze Şeridi’nden getirildi.
Bazı öğrenciler yeni kitaplarını heyecanla karıştırırken, diğerleri sıralarında derslere hazırlanıyor. Bazıları ise beyaz tahtalara elle yazılmış matematik sorularını çözmeye çalışıyor.
Koridorlarda çocuklar renkli kalemlerle rengârenk evler, çiçekler ve deniz manzaraları çiziyor. Binada kısa süre içinde şarkılar, alkışlar ve kahkahalar yankılanıyor.
Bu ortam, çoğu savaşın dehşetinden yalnızca birkaç ay önce kurtulan çocuklara, yaşadıkları travmanın ve yıkımın uzağında nefes alabilecekleri bir alan sunuyor.
Öğrencilerin bir bölümü savaş sırasında aldıkları yaraların tedavisi için Arîş’e gelirken, diğerleri aileleriyle birlikte Gazze’den kaçtı.
Çocukların çoğu şu anda Mısır makamlarının ücretsiz olarak sağladığı geçici konutlarda kalıyor. Bazıları ise geçirdikleri ameliyatların ardından rehabilitasyon ve tıbbi bakım süreçlerini sürdürüyor.
Filistinli anne Enas Şehte, AFP’ye yaptığı açıklamada, Gazze dışında son derece zor ve trajik koşullarda yaşamalarına rağmen çocukların hayallerini gerçekleştirebilmelerini umduğunu söyledi.
14 binden fazla Filistinli çocuk Mısır’a yerinden edildi
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’na (UNICEF) göre, savaşın başlamasından bu yana 14 binden fazla okul çağındaki Filistinli çocuk Mısır’a yerinden edildi.
Mısır’a gelen çok sayıda Filistinli aile, internet üzerinden eğitime erişimde de zorluk yaşıyor. İnternet ve elektronik cihazların maliyetinin yanı sıra hayat pahalılığı ve ülkedeki hukuki statülerine ilişkin belirsizlikler eğitime erişimi güçleştiriyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) da Mısır’daki çok sayıda mülteci ve sığınmacı ailenin çocuklarını eğitime ulaştırmakta engellerle karşılaştığına dikkat çekiyor. Bu engeller arasında oturum şartları, kayıt işlemlerindeki güçlükler ve ücretsiz devlet okullarındaki sınırlı kontenjanlar bulunuyor.
Gazze’de eğitim sistemi çökerken “kayıp nesil” uyarısı
Gazze Şeridi’nde savaşın üçüncü yılına yaklaşmasıyla eğitim sistemi büyük ölçüde yıkıma uğradı.
BM kuruluşlarının tahminlerine göre okulların yaklaşık yüzde 98’i hasar gördü veya tamamen yıkıldı.
Yaklaşık 658 bin okul çağındaki çocuğun büyük bölümü, iki yılı aşkın süredir düzenli eğitim alma imkanından büyük ölçüde mahrum kaldı. Bu durum, yardım kuruluşları ve BM kurumlarının “kayıp bir neslin ortaya çıkabileceği” yönünde uyarılarda bulunmasına yol açtı.
Geçtiğimiz ay Gazze’de binlerce çocuk, savaşın başlamasından bu yana ilk kez yeniden sınıflara döndü.
Ancak Arîş’teki okulun görevi yalnızca eğitim açığını kapatmakla sınırlı değil.
Öğretmen Hamid Ebu Dahir, okulun çocukların savaş ve zorunlu yerinden edilmenin psikolojik etkilerinden kurtulmalarına yardımcı olmayı ve aid açıklamada, “Öğrencilerin kaçırdığı zamanı telafi etmek ve onları okul ortamına yeniden kazandırmak için tek bir ekip olarak çalışıyoruz. açığını kapatmanın yanı sıra savaşın psikolojik etkileriyle mücadele etmelerine ve Filistin kimlikleriyle bağlarını korumiyet duygularını korumayı da amaçladığını belirtti.
Ebu Dahir, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Öğrencilerin kaçırdığı zamanı telafi etmek ve onları okul ortamına yeniden kazandırmak için tek bir ekip olarak çalışıyoruz. Sonunda Gazze’ye döndüklerinde okul atmosferine yabancılık çekmeyecekler” dedi.
