Başkan Donald Trump Salı günü, İran’ın ABD’ye “petrol ve gaz” ile ilgili bir “hediye” verdiğini söylerken, binlerce ABD askerinin bölgeye doğru yola çıkmış olmasına rağmen, savaşı sona erdirmek için İslam Cumhuriyeti ile görüşmelerin sürdüğünü yineledi.
Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın sonunda ABD’nin nihai galip olarak çıkacağını iddia etti.
“Bence bunu sona erdireceğiz. Kesin bir şey söyleyemem,“ dedi. ”Bu savaşı kazandık."
Trump, ABD ve İsrail'in o kadar çok İranlı yetkiliyi öldürdüğünü ekleyerek, “Bence bunun bir rejim değişikliği olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
Trump, damadı Jared Kushner, özel elçi Steve Witkoff, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance'in hepsinin çatışmayı sona erdirmek için yürütülen müzakerelerde yer aldığını söyledi.
Ancak ABD askerlerinin bölgeye konuşlandırılması, bambaşka bir tablo çiziyor.
New York Times Pazartesi günü, ABD’nin Asya’dan bölgeye gelen yaklaşık 2.500 askere ek olarak, seçkin 82. Hava İndirme Tümeni’nden yaklaşık 3.000 asker göndermesinin beklendiğini bildirdi.
Askeri analistler, ABD'nin önemli bir enerji geçiş noktasında hâkimiyetini yeniden tesis etme baskısı altında olması nedeniyle, bu askerlerin İran adalarını ve kıyı şeridini ele geçirmek için kullanılabileceğini söylüyor.
Çelişkili mesajlar
Çelişkili mesajlar, petrol piyasası analistlerinden bölgesel diplomatlara kadar herkesi tahminde bulunmaya itti.
Analitik şirketi Kpler'in Orta Doğu enerji başkanı Amena Bakr, X'te “Gürültüyü, piyasa yönetimi yorumlarını ve tüm bu sürekli gevezelikleri unutun, eylemleri izleyin” diye yazdı.
“Diplomasi devam ediyor deniyor: toplantılar, açıklamalar, İslamabad'da bir toplantı vb. Bunlar bir sonuca varacak mı? ... Peki ya sahada?” diye yazdı.
“ABD, 82. Hava İndirme Tümeni ve Deniz Piyadelerini konuşlandırıyor. İsrail, Güney Lübnan’ı ele geçirmeyi açıkça dile getiriyor. Hürmüz Boğazı ise İran’ın sıkı kontrolü altında. Ayrıca Körfez ülkelerine yönelik saldırıların durmadığını da unutmayın.”
Bazı İbranice basında, ABD ile müzakerelerde kilit bir muhatap olabileceği belirtilen İran Meclis Başkanı Muhammed Bagher Ghalibaf, doğrudan müzakere iddialarını “yalan haber” olarak nitelendirdi.
İki Arap yetkili, Middle East Eye’a ABD’nin İranlılara müzakerelere katılma konusunda “tekliflerde” bulunduğunu söyledi.
İbranice basında yer alan haberlere göre ABD, İran’la savaşı sona erdirmek için 15 maddelik bir plan ortaya attı.
Tahran, ABD ile müzakereler sürerken önce Haziran 2025’te, ardından Şubat 2026’da iki kez saldırıya uğradığı için ABD’nin güvencelerine şüpheyle yaklaşacaktır.
Trump, günün erken saatlerinde Pakistan Cumhurbaşkanı Shehbaz Sharif'in sosyal medyada paylaştığı bir gönderiyi paylaşarak, her iki tarafın da kabul etmesi halinde İslamabad'ın savaşı sona erdirmek için “anlamlı ve sonuç getirici görüşmelere” ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu söyledi.
“Doğru kişilerle muhatap oluyoruz”
Trump’ın İran’dan gelen hediye hakkındaki sözleri, durumu daha da karmaşık hale getirdi.
“Anlaşma yapacaklar. Aslında dün harika bir şey yaptılar. Bize bir hediye verdiler ve hediye bugün geldi. Çok büyük bir hediyeydi ve muazzam bir değeri vardı,” dedi Trump.
Hediyenin ne olduğunu açıklamayı istemeyen Trump, sadece petrol ve gazla ilgili olduğunu söyledi.
“Çok önemli bir hediyeydi. Bize verdiler ve vereceklerini söylemişlerdi. Bu benim için tek bir anlama geliyordu: doğru insanlarla iş yapıyoruz,” dedi Trump.
Trump daha önce, tüm üst düzey yetkililerin ABD ve İsrail saldırılarında öldürüldüğü için ABD'nin İran'da bir aracısı olmadığını üzülerek belirtmişti.
Trump'ın söylemleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol altına almasına misilleme olarak hafta sonu İran'ın enerji altyapısına saldırmakla tehdit etmesinden bu yana çelişkili bir hal aldı. Trump daha sonra İran'ın elektrik şebekesine saldırmayı beş gün ertelediğini ve kendisinin “ayetullah” ile birlikte su yolunu kontrol edebileceğini söyledi.
Trump'ın atıfta bulunmuş olabileceği enerji cephesinde birkaç gelişme yaşandı.
Financial Times Salı günü, İran'ın Uluslararası Denizcilik Örgütü üye ülkelerine, “düşmanca niyet taşımayan gemilerin” “İranlı yetkililerle koordinasyon içinde” Hürmüz Boğazı'ndan geçebileceğini belirten bir mektup gönderdiğini bildirdi.
Denizcilik istihbarat yayını Lloyd's List, Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'ne ait bir tankerin 19 Mart'ta Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini ve Pazartesi günü Hindistan'ın Vadinar limanına ulaştığını bildirdi.
Kaynak: MEE