Servet ihtirasıyla biriken malların uçup gittiği ibretlik tablo

Servet ihtirasıyla biriken malların uçup gittiği ibretlik tablo

Vahdettin İnce, helal kazançla faizin dildeki ve hayattaki karşılığını karşılaştırarak faizle büyütülen servetin bereket değil, aldatıcı bir zenginlik ve hüsran getirdiğini anlatıyor.

Vahdettin İnce / Star
Ağızları açıkta dizüstü çökenlerin ibretamiz akıbeti

Kur'an ile insan hayatı arasında temel bir uyum var. Bu, her ikisinin de aynı kaynaktan gelmesinden, aynı yasalara tabi olmasından dolayıdır. Bu ahenk en doğru şekliyle dile yansır. Dolayısıyla dil, Kur'an ve hayatla aynı yasalara tabidir. Orijinalliği bozulmamış diller bu açıdan yol göstericidirler. Arapça bu doğallığı koruyan diller arasında yer alır. Kur'an Arapçadır. Bu bakımdan Kur'an'ın içerdiği hükümleri, emir ve yasakları Arapçanın imkanları kapsamında doğrulamak esastır. Bu yüzden müfessirlerin, Kur'an öğretilerine ilişkin yorum ve değerlendirmelerinin en başta gelen kaynağı dildir.

Kur'an'ın korunduğu, tahrifatlara karşı ilahi muhafaza altında olduğu bir gerçektir. Ama dil gibi hayat da çeşitli nedenlerle orijinalliğini yitirebilir. Bugün böyle bir durumla karşı karşıyayız. Hayatın doğal akışı, varlık yasalarına ters medeniyetin dayatması yüzünden sekteye uğramış. Hayatı etkisi altına alan bozulma dile de yansımıştır. Ancak hem hayatın hem de dilin doğallığını ortaya çıkarmak ve din, hayat ve dil arasındaki varoluşsal ahengi yeniden kurmak mümkündür. Çünkü üzerleri örtülmüş olsa da küçük bir araştırma ile hakikati ortaya çıkarmak imkan dahilindedir.

Bugünkü medeniyet, din, dil ve hayat arasındaki doğal ahenge, uyuma aykırı bir anlayışla hareket etmekte ve bambaşka bir algıyı egemen kılmaktadır. Mesela helal-haram, haklı-haksız ayırımı yapmadan hangi yolla olursa olsun mal biriktirmeyi, artırmayı mübah saymaktadır, kültürel, bilimsel (!) egemenlik de elinde olduğu için bu anlayışı insanlara benimsetmektedir. İnsan, doğası gereği mal sevgisine sahiptir. Dolayısıyla çağdaş medeniyetin bu yöndeki telkinlerini rahatlıkla benimseyebilmektedir. Böyle olunca da helal-haram, haklı-haksız kazanç arasında hiçbir fark gözetilmemektedir. Kur'an, bu anlayışa sahip olanların "faiz de alışveriş gibidir" dediklerini söyleyerek bu hususa dikkat çekmektedir. Çünkü faizde ve alışverişte esas olan malın artmasıdır. Bu bakımdan onlara göre mal artırma hasıl olduktan sonra her yol mübahtır. Bu açıdan evlilik ile zina arasında da bir fark yoktur, çünkü maksatları aynıdır. Şehevi haz almak.

Oysa bu göreceli ayniliğin altında gece ile gündüz, karanlık ile aydınlık kadar büyük bir fark var. Sosyal hayatın akışı içinde bu farklılığı çok acı tecrübelerle görmek mümkündür. Ama mal biriktirme hırsı ve haz alma ihtirası o kadar güçlüdür ki insanların gözlerini kör edebiliyor.

Hayatta bunu anlamak ve algılamak için yeterli kanıtlar vardır dediğimiz gibi. Bunun yanında dilde bunun çok çarpıcı delilleri mevcuttur. Mesela orijinalliği bozulmamış dillerin başında gelen Arapçada meşru alışverişle elde edilen kazanç "ربح" (R.B.H) -Kâr- kelimesiyle ifade edilirken, meşru olmayan faiz "ربو" (R.B.W) kelimesiyle ifade edilmektedir. Alışverişten elde edilen meşru kazanç anlamında "RBH" fiili telaffuz edilirken insanın içine doğru, boğazından rahatça kayıp giden, herhangi bir rahatsızlık vermeyen, mesela boğaza dürmeyen lezzetli bir ses akışı hissedilmektedir. Bir içim su kadar kolay ve zahmetsiz. Ancak neticede malın artmasına yol açtığı için görece alışverişe benzeyen gayrimeşru faiz anlamında "RİBA" kelimesi telaffuz edilirken, bu sefer insanın içinde boşluğa doğru kusmuk gibi bir şey akıyormuş manzarası oluşuyor. Öncekinde rahat ve helal bir sindirme anlaşılırken bu sefer hiçbir sindirme olmaksızın uçup giden ve ardından bir boşluk bırakan bir manzara çıkıyor ortaya. Kişi ağzı açık boşluğa doğru giden malın ardı sıra bakakalıyormuş gibi bir manzara.

Arapçada köstebek yuvasına da "Riba" ile aynı kökten gelen "rabwe" deniyor. Tümsek yani. Ama altı boş bir tümsek. Bir yükselti var ama ayağını bastığın anda kendini bir boşlukta görürsün.

Hayat tecrübesi de dinin, sosyolojinin, özellikle dilin bu tespitini doğruluyor. Bizim oralarda tefecilik yaparak büyük bir mal biriktirmiş bir adam vardı. Memlekete her gittiğimde insanlar onun olağanüstü zenginleşmişinden gıpta ile söz ederlerdi. Dilim döndüğünce bunun bir kazanç olamayacağını söylerdim ama tümsek tümsek birikmiş malın cazibesi o kadar güçlüydü ki kimse beni dinlemiyordu. Bir gün o adamın görünürde haklı bir sebep olmadan kendi yakınlarından iki üç kişiyi öldürdüğünü duydum. Sebebini öğrenmek için bir yeğenimi aradım. "O adam bir gün kusacaktı. O gün bu günmüş" dedi.

Dünyada ve ülkemizde yaşanan mali krizleri incelediğiniz zaman, ya birikimlerin uçup gidişini bir boşluk kadar ağzı açıkta izleyenleri görürsünüz ya da bir köstebek yuvasına basmış gibi diz üstü çökenleri.

Bu arada RBH'nın yani "kâr"ın son harfi "helal"in ilk harfi iken, RBW'nin yani "faiz"in son harfi de "weyl"in yani "yazık oldu"nun son harfidir. "Çağdaş medeniyete uymanın sonu dizini dövmektir" de denebilir.

HABERE YORUM KAT
Önceki ve Sonraki Haberler
Bunlar da İlginizi Çekebilir