Kilit önemdeki anlaşma, iki ülkenin stratejik nükleer savaş başlıklarını yüzde 25 ila 30 arasında azaltmayı öngörüyor.
Geçtiğimiz ay üzerinde uzlaşıya varılan anlaşma uyarınca ABD ile Rusya'nın 1550'şerden fazla işler durumda nükleer savaş başlığı olmayacak.
Silah indirimi yedi senelik bir süreye yayılarak gerçekleşecek.
Anlaşma, Rusya ve ABD arasında 1991'de imzalanan ve geçen Aralık'ta süresi dolan Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması ya da kısaca bilinen adıyla START'ın bir devamı niteliğinde.
ABD Başkanı Obama, bugünkü imza töreninden önce "son 20 yılın en kapsamlı silah kontrol anlaşmasında" uzlaşı sağladıklarını söyledi.
ABD, 2000'den fazla nükleer silahı olduğunu söylüyor. Rusya'nın ise 3000 kadar nükleer silahı olduğu düşünülüyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, anlaşmanın iki ülke arasında tesis edilen "yeni bir güven düzeyine" işaret ettiğini belirtti.
Ancak Lavrov, Rusya'nın ABD'nin füze kalkanı projelerinden tedirgin olması halinde anlaşmadan çekilebilecekleri uyarısında da bulundu.
Füze kalkanı
Prag'taki BBC muhabiri, nükleer silahlarda indirim konusunda kritik öneme sahip bir anlaşmaya varıldığını söylüyor.
Muhabirimiz ilk etapta bu anlaşmanın en dikkat çeken yanının diplomatik olduğunu, çünkü Moskova-Washington hattına kayda değer bir yumuşamaya işaret ettiğini bildiriyor.
Moskova'nın ABD'nin füze kalkanı planları hakkındaki kaygıları anlaşmaya varılması çabalarını sekteye uğratmıştı.
Başkan Bush dönemindeki bu gerginliğin ardından iktidara geçen Obama, Polonya ve Çek Cumhuriyeti'ne füze kalkanı sistemleri konuşlandırma planından vazgeçtiklerini açıkladı.
Nato Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Prag anlaşmasının doğru yönde atılmış muazzam bir adım olduğunu ve silah kontrolünde ilerleme sağlanmasına cesaret verdiğini açıkladı.
BBC'ye konuşan Anders Fogh Rasmussen, Nato önderliğinde Avrupa için bir füze savunma sistemi geliştirilmesi önerisinin Prag anlaşması ile bir çelişki yaratmadığını belirtti.
İran tartışması
Otuzu aşkın ülkenin füze sistemleri geliştirdiğini söyleyen Rasmussen, menzilleri hem Rusya hem de Avrupa'ya erişen bu silahların tehdit oluşturabileceğini düşünüyor.
Nato Genel Sekreteri Rasmussen, ittifakın Avrupa'ya yeni bir füze savunma kalkanı kurma planlarına Moskova'nın da iştirak etmesini sağlanırsa, Rusya'nın nükleer güce olan ihtiyacının da azalacağını savundu.
Prag'taki zirvede Rusya ve ABD liderleri İran'ın nükleer programı konusunu da karşılıklı görüşecek.
Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden vazgeçmeyen İran, nükleer programının sadece barışçıl amaçlı olduğunu söylüyor.
Ancak Obama, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmaması nedeniyle daha sert ekonomik yaptırımlarla cezalandırılması gerektiğini savunuyor.
Bu konuda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden destek isteyen ABD, ilerleyen saatlerde New York'ta yapılacak toplantıda İran'a yeni yaptırımların onaylanmasını umuyor.
Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinden olan veto yetkisine sahip Çin, İran'a yeni yaptırım politikasına istekli yaklaşmamasına rağmen, toplantıya katılacağını teyit etti.
NÜKLEER SİLAHSIZLANMA ANLAŞMASI
Taraf ülkelerin silahları:
- Rusya: 2800
- ABD: 2200
- Fransa: 300
- Çin: 180
- İngiltere: 160
- İsrail: 80
- Pakistan: 60
- Hindistan: 60
- Kuzey Kore: 10
- İsrailli yetkililer nükleer silahları olduğunu şimdiye kadar ne yalanlamış ne de doğrulamış durumda.
- Kuzey Kore nükleer silahları olduğunu iddia ediyor, ancak bunu kanıtlayan bir bilgi yok.
- Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, 2003 yılında, İran'da nükleer silah yapımı doğrultusunda bir takım faaliyetler olduğunu ileri sürmüştü.
- ABD'li yetkililer Suriye'nin de nükleer silah geliştirme faaliyetleri içinde olduğunu iddia ediyor.
KAYNAK: BBC