Mısır’daki siyasi tutukluların, cezaevlerindeki koşulların iyileştirilmesi ve serbest bırakılmaları talebiyle 7, 8 ve 9 Ekim tarihlerinde ülke genelindeki cezaevlerinde toplu açlık grevi düzenlemeye hazırlandığı bildirildi. “Ekim başlangıcı hareketi” adı verilen eylemin, bazı cezaevlerinde daha önce başlatılan “Yeter” ve “Cezaevleri Tufanı” kampanyalarının devamı niteliğinde olduğu belirtildi.
Tutukluların cezaevlerinden yayımladığı ilk bildiride, tutuklular meselesinin öncelikli gündem haline getirilmesi ve başta kadın tutuklular olmak üzere tüm tutukluların serbest bırakılması çağrısı yapıldı.
Bildiride, tutuklulara 7, 8 ve 9 Ekim'de yemek ve sayım uygulamalarını reddederek ortak eyleme katılmaları çağrısında bulunuldu. İnsan hakları savunucuları, gazeteciler, siyasetçiler ve kamuoyundan da tutukluların özgürlük ve yaşam hakkına destek vermeleri istendi.
Cezaevlerinde güvenlik önlemleri artırıldı
İnsan hakları kuruluşlarına ulaştırılan bazı mesajlarda, Mısır cezaevlerinde güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve tutukluların tepkilerini kontrol altına almak amacıyla bazı uygulamalarda değişikliğe gidildiği öne sürüldü.
“Civar Vakfı” ise cumartesi günü “Ekim başlangıcı” hareketinin kıvılcımının, başkent yakınlarındaki Bedr Adliye Kompleksi'ne de sıçradığını bildirdi.
Kuruluşa göre, tutukluların yakınlarıyla görüşme talepleri üzerinden başlayan gerilim sırasında bazı tutukluların tutulduğu kafeslerin kapıları kırıldı. Olay sırasında bir tutuklunun ayağının kırıldığı, yaşlı bir tutuklunun ise bayıldığı ve ardından eşini görmesine izin verildiği iddia edildi.
Kuruluş ayrıca tutukluların “Özgürlük istiyoruz” sloganları attığını ve gözaltı bölümlerindeki bazı güvenlik kameralarının kırıldığını öne sürdü. Güvenlik güçlerinin daha sonra tutukluları yeniden cezaevlerine götürdüğü belirtildi.
Minya ve Bedr cezaevlerinde eylemler
Mısırlı Tutuklu Aileleri Birliği “Fida”, Yeni Minya Leman Cezaevi'nde açlık grevine katılan hücre sayısının 40'a yükseldiğini bildirdi.
Birliğe göre eylem, tutuklular ve ailelerine yönelik ihlallerin devam etmesini protesto amacı taşıyor.
Bedr 1 Cezaevi'nde de geçen hafta boyunca hücre kapılarına günlük olarak vurulması ve koğuşlarda toplu sloganlar atılması gibi eylemler gerçekleştirildiği aktarıldı.
“13 yıldır süren baskı”
Mısırlı insan hakları savunucusu Abdurrahman el-Bedravi, “Ekim başlangıcı” hareketinin önceki cezaevi eylemlerinin ortak bir çatı altında birleştirilmesi amacı taşıdığını söyledi.
El-Bedravi'ye göre 7, 8 ve 9 Ekim tarihleri, farklı cezaevlerindeki tutukluların ortak eylemler gerçekleştirmesi konusunda üzerinde uzlaşılan asgari tarihleri oluşturuyor.
El-Bedravi, hareketin cezaevlerindeki kötü koşulların yanı sıra tutukluların yaklaşık 13 yıldır devam eden baskı ve belirsizlik nedeniyle ortaya çıktığını savundu. Bazı cezaevlerindeki tutukluların doğrudan serbest bırakılmayı, bazılarının ise öncelikle tutukluluk koşullarının iyileştirilmesini talep ettiğini belirtti.
İnsan hakları kuruluşlarından destek çağrısı
İnsan hakları savunucusu Halef Biyumi de cezaevlerindeki eylemlerin son dönemde özellikle Minya, Ebu Zaabal ve Bedr 1 cezaevlerinde devam ettiğini söyledi.
Biyumi, tutukluların ziyaretlerin engellenmesi, sağlık hizmetlerine erişim sorunları ve yakınlarına yönelik aramalar gibi uygulamalardan şikâyetçi olduğunu belirtti.
Mısırlı insan hakları araştırmacısı Muhammed Fehmi ise “Ekim başlangıcı” çağrısının, cezaevlerindeki koşulların kötüleştiğine ilişkin tutukluların değerlendirmelerini yansıttığını savundu.
Bazı insan hakları aktivistleri, eylemlerin tutuklular açısından yeni baskı ve kötü muamele riskini beraberinde getirebileceği uyarısında bulundu.
Uluslararası kuruluşlar da ihlallere dikkat çekiyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Uluslararası Af Örgütü gibi uluslararası insan hakları kuruluşları, Mısır'daki tutukluluk koşulları konusunda geçmiş yıllarda çeşitli raporlar yayımladı.
Bu raporlarda cezaevlerinde sağlık hizmetlerine erişim sorunları, aşırı kalabalık, yetersiz havalandırma ve aile ziyaretlerine getirilen kısıtlamalar gibi konular gündeme getirildi.
İnsan hakları kuruluşları ayrıca, bazı kişilerin uzun süre yargılama olmaksızın tutuklu tutulduğunu ve tahliye kararlarının ardından benzer suçlamalarla yeniden davalara dahil edilmelerini “döngüsel tutukluluk” olarak nitelendirdi.
Mısırlı aktivistler, “Ekim başlangıcı” hareketinin cezaevlerindeki siyasi tutukluların taleplerini ülke çapında ortak bir eyleme dönüştürmeyi amaçladığını belirtiyor.
