İspanya’da Başbakan Pedro Sánchez hükümeti, son yılların en ağır siyasi ve yargı krizlerinden biriyle karşı karşıya.

Çarşamba sabahı İspanyol Sivil Muhafızları’nın yolsuzluk ve organize suçlarla ilgilenen özel birimi UCO, iktidardaki Sosyalist İşçi Partisi’nin (PSOE) Madrid Ferraz’daki genel merkezine girerek bazı belgeleri talep etti.

Operasyonun merkezinde, PSOE’nin eski “fixer”ı olarak tanınan Leire Díez bulunuyor.

İspanyol basınında “fixer”, parti adına perde arkasında ilişki kuran, kamu kurumlarında iş takip eden, bağlantılar üzerinden süreç yöneten kişi anlamında kullanılıyor.

Leire Díez hakkında iddia ne?

Savcılara göre Leire Díez, PSOE içindeki siyasi bağlantılarını kullanarak devlet kurumları, kamu şirketleri ve bazı soruşturma süreçleri üzerinde etkide bulunmaya çalıştı.

Hakim, Díez’in:
• kamu şirketlerine yapılan atamalarda rol oynayıp oynamadığını,
• devlet kaynaklarına erişim sağlayıp sağlamadığını,
• bazı iş insanları ve şirketler lehine nüfuz kullanıp kullanmadığını,
• bunları kendi adına mı yoksa parti/hükümet adına mı yaptığını araştırıyor.

Soruşturmanın gizli yürütülen bölümünde, devlet yatırım şirketi SEPI’nin eski başkanı Vicente Fernández’in de adı geçiyor.

SEPI, Türkiye’deki Varlık Fonu benzeri büyük kamu yatırımlarını yöneten stratejik bir devlet şirketi.

Leire Díez ile Vicente Fernández geçen aralık ayında gözaltına alınmıştı.

Polis ayrıca, Díez’in PSOE içinde görevlendirilmesinde etkili olduğu söylenen eski sosyalist siyasetçi Gaspar Zarrías’ın evinde de arama yaptı.

PSOE: “Bu bir baskın değil”

PSOE ise olayın “polis baskını” olmadığını savundu.

Parti açıklamasında, Ulusal Mahkeme’nin gizli bir soruşturma kapsamında bazı belgeleri istediği, partinin de bunları teslim ettiği belirtildi.

Açıklamada özellikle şu vurgu yapıldı:

“Bu dosyanın yasadışı parti finansmanıyla ilgisi yok.”

Çünkü İspanya’da kamuoyu, geçmişte hem sağ hem sol partileri sarsan “kara para” ve “komisyon” skandallarına çok hassas.

Muhalefetteki Halk Partisi’nin (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo ise:

“Durumun vahameti ortada. Hükümet siyasi can çekişme halinde” dedi.

Zapatero dosyası neden önemli?

Bu operasyonun etkisini büyüten şey ise, sadece bir hafta önce eski Başbakan José Luis Rodríguez Zapatero hakkında başlatılan büyük yolsuzluk soruşturması.

2004-2011 yılları arasında başbakanlık yapan ve İspanyol solunun en önemli isimlerinden biri kabul edilen Zapatero, “Plus Ultra” havayolu dosyasında şüpheli olarak inceleniyor.

Dosyanın merkezinde şu iddia var:

Covid döneminde ekonomik kriz yaşayan Venezuela bağlantılı Plus Ultra havayolu şirketine, Sánchez hükümeti tarafından 53 milyon euroluk devlet kurtarma paketi verildi.

Savcılar ise:
• bu yardımın siyasi ilişkilerle çıkarılıp çıkarılmadığını,
• kamu parasının usulsüz kullanılıp kullanılmadığını,
• şirket üzerinden Venezuela bağlantılı kara para aklanıp aklanmadığını araştırıyor.

İddialara göre para trafiği Fransa, İsviçre ve İspanya üzerinden yürüdü.

Hakim, Zapatero’nun devlet kurumları üzerinde nüfuz kullanarak şirket lehine aracılık yaptığını öne sürüyor.

Geçen hafta Zapatero’nun ofislerinde de arama yapılmıştı.

Zapatero ise yayımladığı videoda bütün suçlamaları reddetti:

“Tüm faaliyetlerimi her zaman yasalar çerçevesinde yürüttüm.”

Sánchez’in ailesi de soruşturma altında

Pedro Sánchez üzerindeki baskıyı artıran tek dosya bunlar değil.

Başbakanın kardeşi David Sánchez yarın hakim karşısına çıkacak.

David Sánchez hakkında, sosyalistlerin yönettiği Badajoz belediyesinde kendisi için özel kadro oluşturulduğu iddia ediliyor.

Savcılara göre belediye, görevi önceden David Sánchez için tasarlamış olabilir.

Sánchez’in eşi Begoña Gómez hakkında da ayrı bir soruşturma yürütülüyor.

İddialara göre Gómez:
• başbakanın eşi olmasının etkisini kullanarak üniversitedeki yüksek lisans programına sponsor buldu,
• bazı şirketlerle ayrıcalıklı ilişkiler kurdu,
• devlet kaynaklarını kişisel işleri için kullandı.

Hem David Sánchez hem de Begoña Gómez suçlamaları reddediyor.

Pedro Sánchez ise bütün bu soruşturmaların arkasında “sağcı medya, muhalefet ve siyasallaşmış yargının yürüttüğü bir taciz kampanyası” olduğunu savunuyor.

Sánchez geçen yıl yaptığı açıklamada:

“Politika yapan hakimler ve yargıyı kullanmaya çalışan siyasetçiler var” demişti.

Erken seçim çağrılarını reddetti

Muhalefet bütün bu soruşturmalar nedeniyle Sánchez’e erken seçim çağrısı yapıyor.

Ancak Sánchez bugün Vatikan’da Papa XIV. Leo ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada erken seçimi reddetti:

“Partisel çıkar için seçim kararı alamam.”

Sánchez ayrıca Zapatero’ya desteğini sürdürdüğünü söyledi:

“Dosyayı okudum. Pozisyonumu değiştirmemi gerektirecek bir durum görmüyorum.”