Ofer Hapishanesinde, herhangi bir suçlama veya yargılama olmaksızın yaklaşık 11 aydır idari tutuklu bulunan 21 yaşındaki Motaz Nizam El-Atrash'ın şehit olması, Filistinli tutsakların işgal hapishanelerinde maruz kaldığı suçlar ve ihlaller dosyasını yeniden açtı. İnsan hakları çevreleri, ölüm koşullarının aydınlatılması ve sorumluların yargılanması için bağımsız soruşturma açılması talebinde bulundu.
Filistin Tutsakları Savunma Merkezi, El-Atrash'ın şehadet koşullarının acilen soruşturulmasını isteyerek, işgal güçlerini ve cezaevi idaresini ölümünden sorumlu tuttu. Merkez, tıbbi dosyasının ve tüm gözaltı koşullarının açıklanmasını ve cezaevlerinin bağımsız denetim organlarına açılmasını talep etti.
El-Halil vilayetinden olan El-Atrash, yaklaşık 11 ay idari tutukluluk süresinin ardından dün Çarşamba günü Ofer Hapishanesi'nde şehit oldu. İşgal güçleri onu Ekim 2025'te tutuklamış, herhangi bir suçlama yöneltmeden ya da mahkemeye çıkarılmadan "gizli dosya" uygulamasına dayanarak parmaklıklar altında tutmuştu.
Merkez, El-Atrash'ın işgal hapishanelerine yirmili yaşlarının başında genç bir adam olarak girdiğini ve 21 yaşında şehit olduğunu belirterek, cezaevindeki ölümünün, devam eden ihlaller ve gözaltı koşulları altında binlerce tutsağın hayatını tehdit eden tehlikeleri yeniden gözler önüne serdiğini vurguladı.
Şehadet koşullarının açığa çıkarılması talebi, ailesinin ifadelerine göre, kendisiyle aynı odada bulunan ve şehadetinden bir gün önce serbest bırakılan bir tutsağın, El-Atrash'ın durumunun iyi olduğunu bildirmesiyle ek bir önem kazandı. Ailesi, onun tutuklanmadan önce bilinen herhangi bir sağlık sorununa sahip olmadığını doğruladı.
Soykırımın başından bu yana 92 şehit
El-Atrash'ın vakası, işgal hapishanelerinin Gazze Şeridi'ne yönelik soykırım savaşının başlangıcından bu yana tanık olduğu dönüşümlerden bağımsız bir olay değildir. Filistinli Tutsak Kulübü'ne göre; hapishanelerde ve gözaltı merkezlerinde şehit sayısında benzeri görülmemiş bir artış belgelenirken, işkence, aç bırakma, tıbbi ihmal, kötü muamele, aşağılama ve temel haklardan mahrum bırakma vakaları katlanarak artmaktadır.
Soykırım savaşının başlangıcından bu yana kimlikleri bilinen hareketin şehit sayısı 92'ye yükseldi; bunların 53'ü Gazze Şeridi'nden tutuklananlardan oluşuyor.
1967'den bu yana belgelenen toplam tutsak şehit sayısı 329'a ulaştı. Savaşın başlamasından bu yana kaybedilenlerin oranı, toplamın dörtte birini aşıyor.
Tutsak Kulübü, şehit düşen tutsakların; işkence, aç bırakma, tıbbi suçlar, cinsel saldırılar ve en temel insan haklarından mahrum bırakma politikaları altında hayatlarını kaybettiğini vurguladı. Gazze'den gelen bazı tutsakların akıbeti ise zorla kaybedilme politikası nedeniyle hâlâ bilinmiyor.
Alıkonan 100 naaş
Mesele, tutsakların cezaevlerinde şehit olmasıyla bitmiyor. Tutsak Kulübü'ne göre işgal makamları, kimlikleri bilinen 100 şehit tutsağın naaşını alıkoymaya devam ediyor. Bunların 89'u soykırım savaşının başlamasından bu yana şehit oldu. Bu durum, naaşların alıkonulması ve ailelerin evlatlarını defnetmelerinin engellenmesi politikasının sürdüğünü gösteriyor.
El-Atrash'ın şehadeti –ki kendisi gözaltı süresi boyunca hiçbir suçlama yöneltilmeyen ve mahkemeye çıkarılmayan idari bir tutukluydu– idari tutukluluk dosyasını uluslararası kurumların önünde yeniden gündeme getiriyor. Filistin Tutsakları Savunma Merkezi, bağımsız bir soruşturmanın sadece şehadet koşullarını belirlemekle kalmayıp, tutsakların maruz kaldığı ihlalleri açığa çıkarmasını ve sorumluları hesap vermeye çağırmasını talep ediyor.
Yirmisinde cezaevine giren ve yirmi birinde hayattan koparılan bir genç ile üç yıldan kısa sürede ulaşılan 92 şehitlik bilanço, Filistinli tutsakların işgal hapishanelerindeki krizinin derinleştiğini ve gözaltı koşullarının tam anlamıyla bir insan hakları trajedisine dönüştüğünü gözler önüne seriyor.
