İşgal rejimi İsrail'de yaklaşan parlamento seçimleri öncesinde siyasi ittifaklar ve seçim listeleri yeniden şekilleniyor. 27 Ekim'de yapılması planlanan Knesset seçimleri öncesinde kamuoyu yoklamaları, iktidar bloğu ile muhalefet arasındaki oy farkının daraldığını gösterirken, yeni parti ve ittifakların ortaya çıkması siyasi dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor.
2022'deki son seçimlerden bu yana bazı partiler birleşirken bazıları bölündü, önde gelen bazı siyasetçiler yeniden parti siyasetinin merkezine döndü. 7 Ekim saldırısının, Gazze savaşının ve hükümet koalisyonundaki krizlerin ardından bazı yeni ittifakların güç kazandığı, bazı partilerin ise desteğini kaybettiği görülüyor.
İşgal rejimi İsrail'de dört ana siyasi blok
İşgal rejimi İsrail siyasi sistemi genel olarak dört ana blok etrafında şekilleniyor:Soykırımcı Binyamin Netanyahu'yu destekleyen sağ ve Haredi partiler, Netanyahu karşıtı merkez ve sol partiler, Arap partileri ve koalisyona katılıp ayrılabilen aşırı milliyetçi sağ partiler.
İktidar koalisyonunun partileri
Likud: Soykırımcı Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud, Knesset'te 32 sandalyeyle en büyük parti konumunda. Kamuoyu yoklamalarında desteğinin 20-25 sandalyeye gerilediği görülse de parti hâlâ anketlerin çoğunda birinci veya ikinci sırada.
Şas: Aryeh Deri liderliğindeki parti Knesset'te 9 sandalyeye sahip. Son anketler Şas'ın 7 sandalye civarına gerileyebileceğine işaret ediyor.
Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ): Aşırı sağcı iki Haredi partinin ittifakından oluşan parti son seçimde 7 sandalye kazandı. Partinin, Haredi öğrencilerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak yasanın çıkarılmasını hükümette kalmasının şartı haline getirmesi koalisyon açısından daha önce de krizlere yol açtı. Son anketlerde 8 sandalye civarında görünüyor.
Dini Siyonizm: Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in liderliğindeki aşırı sağcı-dinci parti, Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişletilmesini ve bölgenin bazı kısımlarının ilhakını savunuyor. Önceki seçimde Otzma Yehudit ve Noam ile ortak liste halinde 14 sandalye kazanan partinin yeni seçimde barajı aşamayabileceği öngörülüyor.
Otzma Yehudit (Yahudi Gücü): Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki parti, Gazze'deki ateşkes anlaşmasına tepki olarak 2025'in başında hükümet koalisyonundan ayrılmıştı. Knesset'te 6 sandalyesi bulunan partiye son anketlerde 8-9 sandalye veriliyor.
Noam: Avi Maoz liderliğindeki küçük dinci sağ parti Knesset'te bir sandalyeye sahip. Anketler partinin seçim barajını aşamayabileceğini gösteriyor.
Muhalefette yeni dengeler
“Birlikte” ittifakı: Eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid, bu yıl kurulan “Birlikte” ittifakı çatısı altında seçime giriyor. İttifak, Bennett'in sağ tabanı ile Lapid'in merkez çizgisini bir araya getiriyor. Son anketlerde ittifaka yaklaşık 13 sandalye veriliyor.
Yashar: Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki merkez çizgideki parti 2025'te kuruldu. Anketlerde Yashar'ın 24 sandalye ile soykırımcı Netanyahu liderliğindeki Likud'un 19 sandalyesinin önünde olduğu görülüyor. Bu sonuç, partiyi Netanyahu ve Likud'un en güçlü rakibi konumuna getiriyor.
Demokratlar: İşçi Partisi ile Meretz'in 2024'te birleşmesiyle kurulan sosyal demokrat Siyonist parti Yair Golan tarafından yönetiliyor. İki devletli çözümü destekleyen partiye anketlerde 11 sandalye veriliyor.
İsrail Evimiz: Avigdor Lieberman liderliğindeki laik milliyetçi sağ parti özellikle eski Sovyetler Birliği'nden gelen Yahudi göçmenlerden destek alıyor. Haredi partilere ve Haredi öğrencilerin askerlikten muaf tutulmasına karşı çıkan parti için anketlerde 9 sandalye öngörülüyor.
Arap partilerinde birleşme
Birleşik Arap Listesi (Ra'am): Mansur Abbas liderliğindeki muhafazakâr İslamcı parti Knesset'te 5 sandalyeye sahip. Filistin'in 1948'de işgal edilen topraklarında yaşayan Arap vatandaşların toplumsal koşullarını iyileştirmek amacıyla işgalci İsrail siyasi sistemine katılımı savunan pragmatik bir çizgi izliyor. Anketlerde sandalye sayısını koruduğu görülüyor.
Demokratik Cephe-Arap Değişim Hareketi: Ayman Odeh liderliğindeki Komünist Parti ile Ahmed Tibi liderliğindeki Arap Değişim Hareketi'nin ortak listesinden oluşuyor. Knesset'te 5 sandalyesi bulunan listenin yeni seçimde 10 sandalye elde edebileceği öngörülüyor.
Ofer Winter'ın yeni partisi dengeleri değiştirdi
Seçim haritasındaki son dönemin en dikkat çekici gelişmelerinden biri, İsrail işgal askeri eski yetkilisi Ofer Winter'ın “İsrail Halkı” adlı yeni partisiyle siyasi arenaya resmen girmesi oldu.
Soykırımcı İsrail'de yayımlanan Maariv gazetesinin anketine göre Winter'ın partisi 5 sandalye kazanabilir. Yeni partinin sahneye çıkmasıyla Smotrich liderliğindeki Dini Siyonizm Partisi'nin ise seçim barajının altında kalması bekleniyor.
Ankete göre katil Netanyahu liderliğindeki mevcut iktidar bloğu, Winter'ın partisi hesaba katılmadığında 43 sandalyede kalıyor. Winter'ın partinin iktidar bloğuna katılması halinde toplam sandalye sayısının 48'e çıkabileceği hesaplanıyor.
Bu durum, yeni partinin hükümet kurma denklemlerinde kilit bir aktöre dönüşebileceğine işaret ediyor.
Arap partileri iki listeyle seçime gidecek
Bir diğer önemli gelişme ise Demokratik Barış ve Eşitlik Cephesi, Balad ve Arap Değişim Hareketi'nin seçimlere ortak listeyle girme kararı alması oldu.
Bu birleşmenin Knesset'teki Arap temsilinin sandalye sayısını artırabileceği değerlendiriliyor. Ancak Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi'nin ortak listeye katılması yönündeki girişimler sonuç vermedi.
Böylece Arap partilerinin seçimlere iki ayrı listeyle girmesi bekleniyor.
