İran, ABD saldırılarının durmasının ardından misilleme operasyonlarını askıya aldı

İran, ABD'nin son iki gecedir ülkeye yönelik hava saldırılarını durdurmasının ardından Körfez ülkelerine yönelik misilleme operasyonlarını askıya aldığını açıkladı. Gelişme, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlayabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekremi Niya, pazar günü yaptığı açıklamada, "Amerikalılar son iki gece boyunca saldırılarını durdurdu. Stratejimiz karşılıklılık esasına dayandığı için biz de misilleme operasyonlarımızı askıya aldık." ifadelerini kullandı.

Son haftalarda Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden tırmanan çatışmalar, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik girişimleri sekteye uğratırken, gerilim enerji ticaretinin can damarı olan boğazın ötesine taşarak Körfez'deki Amerikan üsleri ile bölgesel deniz taşımacılığını da etkiledi.

Ancak son günlerde yaşanan görece sakinlik, yaklaşık iki hafta önce yeniden başlayan ABD saldırılarının ardından müzakere sürecine dönüş ihtimalini yeniden gündeme getirdi.

ABD basınında yer alan haberlerde ise saldırılardaki duraklamanın yalnızca diplomatik nedenlerden kaynaklanmadığı, Körfez ülkelerinde bulunan Patriot hava savunma sistemlerine ait önleyici füze stoklarının azalmasının da bu kararda etkili olmuş olabileceği öne sürüldü.

CNN'in ABD Savunma Bakanlığı'ndaki bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, İran'a yönelik askeri operasyonların genişletilmesine ilişkin planlar şu aşamada askıya alındı. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın cuma günü saldırıları genişletme tehdidinde bulunmasına rağmen yaşandı.

The New York Times ise konuya yakın iki kaynağa dayandırdığı haberinde, saldırıların genişletilmesi kararının, Körfez ülkelerindeki Patriot sistemleri ve diğer savunma unsurlarının daha fazla yıpranabileceği endişesiyle ertelendiğini aktardı.

Haberde ayrıca, çatışmaların daha geniş çaplı bir bölgesel savaşa dönüşmesi halinde bunun hem Washington'ın Körfez'deki müttefiklerini hem de küresel enerji piyasalarını ciddi şekilde etkileyebileceği değerlendirmesine yer verildi.

CNN'e göre, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, cuma günü Beyaz Saray'da düzenlenen toplantıda askeri tırmanışın doğurabileceği riskler konusunda Başkan Trump'ı uyardı.

Haberde, Orgeneral Caine'in ABD ordusunun mevcut askeri seçenekleri başarıyla uygulayabilecek kapasiteye sahip olduğunu ancak olası sonuçlara ilişkin de uyarılarda bulunduğu belirtildi.

İran ordusu ise ABD'nin saldırılarını sürdürmesi halinde savaşın daha da genişleyeceği uyarısında bulundu. Açıklama, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun salı günü Washington'a gerçekleştireceği ziyaret öncesinde geldi.

Trump: Ya Anlaşma Ya Daha Şiddetli Saldırılar

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik sert açıklamalarını sürdürmesine rağmen Tahran yönetimiyle temasların kesilmediğini söyledi.

Trump, cuma günü yaptığı açıklamada, "Her geçen gün daha ciddi olduklarını düşünüyorum. Bunun nedeninin ne olduğu da açık." ifadelerini kullanarak, son iki haftadır İran'a yönelik sürdürülen saldırılara işaret etti.

Trump, İran'ın önünde iki seçenek bulunduğunu belirterek, "Ya bir anlaşmaya varacaklar ya da çok daha şiddetli saldırılarla karşılaşacaklar." dedi.

ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonları beşinci ayına girerken, Trump daha önce savaşın dört ila beş hafta içinde sona ereceğini öngörmüştü. Sürecin uzaması ise kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Başkan'ın kamuoyu desteği üzerinde baskı oluşturuyor.

ABD merkezli Axios haber sitesi, Pentagon'un Trump'a saldırıların sürdürülmesine yönelik yeni bir plan sunduğunu ancak Başkan'ın bunu onaylamayarak müzakerelerin yeniden başlamasını tercih ettiğini ileri sürdü.

İran'ın başkenti Tahran'da pazar sabahı günlük yaşamın normal şekilde devam ettiği gözlendi. Yoğun trafik yaşanırken, mağaza ve restoranlar sıcak hava dalgasına rağmen normal mesailerini sürdürdü.

Yemen Cephesinde Gerilim Yeniden Tırmandı

Savaşın etkileri, 2022'den bu yana görece sakin olan Yemen cephesine de yansıdı. İran destekli Husiler(Ensarullah Hareketi) ile Suudi Arabistan arasında 13 Temmuz'da yeniden başlayan askeri hareketlilik sürüyor.

Ensarullah, pazar günü Yemen'in kuzeybatısında Suudi Arabistan'a ait bir keşif insansız hava aracını düşürdüklerini açıkladı.

Bir gün önce ise Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Cizan ve Yenbu kentlerinde bulunan Aramco tesislerine yönelik iki ayrı saldırı düzenlediklerini duyurmuşlardı.

Yunanistan Hava Kuvvetleri ise Suudi Arabistan adına görev yapan hava savunma sistemiyle Yemen'den fırlatılan iki füze ile bir insansız hava aracının Yenbu yönünde ilerlerken imha edildiğini açıkladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cumartesi günü yaptığı açıklamada ülkesinin tırmanan gerilimden sorumlu tutulamayacağını savunurken, Ensarullah ile Riyad arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını belirtti ve Yemen'deki sorunun askeri yöntemlerle çözülemeyeceğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı Krizi Sürüyor

İran devlet televizyonu, İran Silahlı Kuvvetleri'nin son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan altı gemiyi uyarıların ardından durdurduğunu bildirdi.

Tahran'ın boğaza yönelik uyguladığı kısıtlamalar, ABD ile yaşanan gerilimin temel başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Öte yandan İran, Umman ile Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin düzenlenmesine ilişkin yürütülen görüşmelerde "ortak ilkeler ve uygulama mekanizmaları" konusunda ilerleme sağlandığını açıkladı.

İki ülke, haziran ayında Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi ile geçiş hizmetleri ve maliyetlerini kapsayan bir anlaşma üzerinde görüştüklerini açıklamıştı. Washington bu girişime sert şekilde karşı çıkarken, Umman'ın gemiler için kendi kara sularından geçen yeni bir rota belirlemesi Tahran'ın tepkisini çekmişti.