İngiliz hükümeti İslamofobiyi adlandırmaktan kaçınıyor

İngiliz hükümeti İslamofobiyi adlandırmaktan kaçınıyor

CAGE International’dan Karsen Trull, İngiliz hükümetinin Müslüman karşıtı düşmanlık tanımını İslamofobiyi görünmez kılan göstermelik bir düzenleme olarak nitelendirdi. Trull, devletin Prevent gibi politikalar aracılığıyla kurumsal İslamofobiyi beslediğini savunarak Müslüman toplulukları kendi tanımlarını oluşturmaya çağırdı.

CAGE International’dan Karsen Trull, İngiliz hükümetinin Müslümanlara yönelik düşmanlık tanımını eleştirerek düzenlemenin göstermelik olduğunu savunuyor. Trull’a göre hükümet, Müslümanları hedef alan devlet politikalarındaki kurumsal İslamofobiyle yüzleşmemek için bu kavramı kullanmaktan kaçınıyor.

İngiltere’de bir cami artık ortalama her beş günde bir saldırıya uğruyor. Müslümanlara yönelik nefret suçları ise bir yıl içinde yüzde 15 artarak şimdiye kadarki en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkede İslamofobi Farkındalık Ayı yaşanırken hükümetin bu tabloya verdiği yanıt ise “İslamofobi” kelimesini dahi kullanmayan yeni bir tanım oldu.

CAGE International tarafından geçen hafta yayımlanan rapor, hükümetin Müslümanlara yönelik düşmanlık tanımını ayrıntılı biçimde inceliyor. Rapora göre hükümet İslamofobiyi anlamakta başarısız değil; aksine, kavramı dürüstçe tanımlamanın sorumluluğu doğrudan devlete yönelteceğini bildiği için onu adlandırmaktan kaçınıyor.

Mart ayında açıklanan “Müslüman karşıtı düşmanlık” tanımı, İslamofobi kavramını tamamen dışarıda bırakıyor. Ayrıca Müslümanların yalnızca inançları nedeniyle değil, kimlikleri nedeniyle de hedef alındığı gerçeğini göz ardı ediyor.

Tanımın üç maddesinin tamamında, bir kişinin nefreti körükleme niyetinin kanıtlanması şartı aranıyor. Metin, İslam'ın alaya alınması ve aşağılanması hakkını da özellikle koruma altına alıyor. Hukuki bağlayıcılığı bulunmayan tanımda, Müslüman karşıtı düşmanlığın pratikte nasıl göründüğüne ilişkin somut örneklere de yer verilmiyor.

Hükümetin tanımı hayata geçirmek üzere görevlendireceğini açıkladığı “özel temsilci” ise aradan sekiz ay geçmesine rağmen hâlâ atanmadı. Bakanların ekim ayında Downing Street'te bir grup Müslüman temsilciye atamanın bir hafta içinde açıklanacağını söylediği, ancak bu sözün de yerine getirilmediği belirtiliyor.

Devlet, İslamofobinin en büyük kaynaklarından biri

Trull'a göre İngiltere'de İslamofobinin temel kaynağı yalnızca bireysel saldırganlar veya sosyal medyadaki anonim nefret söylemleri değil; devletin kendisi.

Yazıda, 11 Eylül saldırılarının ardından şüphenin tek tek “kötü Müslümanlardan” İslam'ın kendisine yöneldiği savunuluyor. Böylece dindar, ibadetlerini yerine getiren veya siyasi konularda görüş bildiren Müslümanlar, yalnızca inançları nedeniyle şüpheli görülmeye başlandı.

Bu yaklaşımın yasal mekanizmaya dönüştüğü alanlardan biri de İngiltere'nin terörle mücadele programı Prevent oldu. 2015'ten bu yana öğretmenler, doktorlar ve hatta kreş çalışanları, kişilerde “radikalleşme” işaretleri olup olmadığını takip etmekle yükümlü tutuluyor.

Prevent programını savunanlar, aşırı sağcı gruplara yönelik bildirimlerin artık İslamcı olarak sınıflandırılan gruplara yönelik bildirimleri aştığını öne sürüyor. Ancak Trull, toplam rakamların toplulukların nüfus büyüklükleri arasındaki farkı gizlediğini savunuyor.

CAGE araştırma direktörü Asim Qureshi'nin çalışmasına atıfta bulunan yazıda, iki gruba yönelik bildirimlerin sayısının birbirine yakın olduğu dönemde bile Müslüman bir çocuğun “radikalleşmeden arındırma” sürecine sevk edilme ihtimalinin, inançsız beyaz Britanyalı bir çocuğa kıyasla 17 kat fazla olduğu belirtiliyor.

Birleşmiş Milletler Terörle Mücadele ve İnsan Hakları Özel Raportörü'nün de Prevent programının Müslüman topluluklara karşı ayrımcı nitelik taşıdığı sonucuna vardığı aktarılıyor.

Trull'a göre, kanıtlanabilir nefret niyetini esas alan bir tanım, bu tür kurumsal uygulamaları kapsayamaz. Örneğin Filistinlilere sempati duyduğunu ifade eden bir öğrencinin okulu tarafından yetkililere bildirilmesi durumunda, okulun “nefret körükleme niyeti” taşıdığı söylenemez. Okul, yasal yükümlülüğünü yerine getirdiğini ileri sürebilir. Aynı yaklaşım hastaneler, üniversiteler ve yerel yönetimler için de geçerli.

Yazara göre bu kurumlar, Müslümanların inançlarını doğası gereği şüpheli gören bir devlet anlayışının mantığıyla hareket ediyor. Bu da İslamofobinin bir biçimi; ancak hükümetin hazırladığı tanım, söz konusu uygulamaları kapsam dışında bırakacak şekilde oluşturulmuş durumda.

Kâğıt üzerinde koruma, uygulamada genişleyen devlet yetkileri

Hükümetin yeni tanımı, “Önemli Olanı Korumak” (Protecting What Matters) başlıklı stratejinin bir parçası olarak açıklandı. Söz konusu strateji, üniversite kampüslerinin izlenmesi, konuşmacı etkinliklerinin denetlenmesi ve yardım kuruluşlarının faaliyetlerinin durdurulması gibi alanlarda devlete yeni yetkiler kazandırıyor.

Trull, Müslümanlara kâğıt üzerinde sınırlı ve sembolik bir koruma sunulurken onların dinî ve siyasi yaşamını denetleyen mekanizmaların giderek genişletildiğini savunuyor. Yazara göre Müslümanlara yönelik kamuoyu korkularından yararlanılarak oluşturulan bu yetkiler, zamanla yalnızca Müslümanların değil, toplumun tamamının hak ve özgürlüklerini aşındırıyor.

Yazıda, yeni tanımın İslam'a yönelik hakaretleri koruma altına almasının da aşırı sağ propagandaya alan açtığı ileri sürülüyor. Trull'a göre 11 Eylül'den bu yana Müslümanları hedef almanın başlıca yollarından biri doğrudan İslam'ı hedef almak oldu. Buna rağmen hükümetin tanımı, belirli bir kişiyi değil dini hedef alan aşağılayıcı ifadeleri kabul edilebilir söylem olarak değerlendiriyor.

Tanımın hazırlanma süreci de eleştirilerin odağında. Müslüman Konseyi (MCB) istişare sürecinin dışında bırakılırken katılımcıların görüşleri 1.000 karakterle sınırlandırıldı. Trull, bu uzunluğun iş yerindeki tek bir ayrımcılık vakasını dahi ayrıntılı biçimde anlatmak için yetersiz olduğunu belirtiyor.

Çalışma grubunun önerilerinin de kapalı kapılar ardında sulandırıldığını savunan yazar, Stephen Lawrence cinayetinin ardından İngiltere'de nefretle karşı karşıya kalan toplulukların bu nefretin tanımlanmasında merkezi rol üstlenmesi gerektiğinin kabul edildiğini, ancak Müslümanlar söz konusu olduğunda bu ilkenin bir kenara bırakıldığını ifade ediyor.

“İslamofobinin tanımını Müslümanlar yapmalı”

Trull, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) kötülük karşısında onu eliyle, buna gücü yetmiyorsa diliyle değiştirmeyi öğütleyen hadisine atıfta bulunarak, değişimin nereden başlaması gerektiğini tartışıyor.

CAGE'in, terörle mücadele yetkileri nedeniyle hedef alınan ailelerle yirmi yılı aşkın süredir yürüttüğü çalışmalara dayandırdığı raporda, Müslüman topluluklara çeşitli öneriler sunuluyor.

Buna göre Müslüman kurumları hükümetin yeni tanımını onaylamayı reddetmeli. Müslüman Konseyi (MCB) ile İslamofobiye Müdahale Birimi'nin (IRU) tanıma destek vermediği belirtilirken camiler, okullar ve toplum kuruluşları da bu tutumu benimsemeye çağrılıyor.

Trull, Müslüman toplulukların kendi tanımlarını oluşturması gerektiğini savunuyor. Bu tanımın, İngiliz devletinin hem iç hem de dış politikalarını kurumsal İslamofobinin temel kaynakları arasında açıkça göstermesi gerektiğini belirtiyor.

Yazıda ayrıca mevcut eşitlik yasalarının etkin biçimde uygulanması çağrısı yapılıyor. IRU'nun mahkeme ve iş mahkemelerindeki dosyalarının, eşitlik hukukunun doğru kullanıldığında sonuç verebildiğini gösterdiği ifade ediliyor. Toplum temelli hukuk danışma merkezlerinin de bu yollara herkesin erişebilmesini sağlaması gerektiği vurgulanıyor.

Trull, Müslümanlara yönelik korumayı geciktiren, zayıflatan veya engelleyen siyasi aktörlerin seçimlerde hatırlanması gerektiğini de belirtiyor.

Yazara göre hükümetin atayacağı bir özel temsilci de sorunu çözmeyecek. Hiçbir temsilcinin etkisiz kalacak şekilde tasarlanmış bir tanımı işlevsel hâle getiremeyeceğini savunan Trull, topluluklara hizmet geçmişi bulunan bağımsız kuruluşların yerini atanmış bir aracının alamayacağını ifade ediyor.

Trull, hükümetin verdiği mesajın açık olduğunu belirterek yazısını şu görüşle tamamlıyor: İngiltere'deki Müslümanların güvenliği hükümetin öncelikleri arasında değil. Müslümanlar, devletin kendileri için belirlediği koşulları kabul etmek zorunda değil. Hükümet İslamofobiyi adlandırmayı reddediyorsa Müslümanlar bunu kendileri yapmalı; kavramı ve kaynaklarını doğru biçimde tanımlamak, ona karşı mücadelenin ilk adımı olmalı.

HABERE YORUM KAT
Önceki ve Sonraki Haberler
Bunlar da İlginizi Çekebilir