BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 2009'dan bu yana Suriye'yi ziyaret eden ilk BM Genel Sekreteri olarak gerçekleştirdiği Şam ziyareti sırasında uluslararası topluma Suriye'ye güçlü destek verme çağrısında bulundu.
Guterres, Suriye devlet televizyonu el-İhbariye kanalına verdiği röportajda, savaş sonrası dönemde ülkenin siyasi, ekonomik ve insani desteğe ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Üç gün süren ziyareti kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani ve üst düzey yetkililerle görüşen Guterres, Birleşmiş Milletler'in Suriye'ye destek sağlamak için çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.
"Suriye Büyük Bir Desteğe İhtiyaç Duyuyor"
Guterres, milyonlarca Suriyelinin, özellikle de ülke içinde yerinden edilmiş insanların desteklenmesi için BM ve uluslararası toplumdan "büyük bir desteğe" ihtiyaç olduğunu belirtti.
Ziyaretinin temel amaçlarından birinin uluslararası topluma "Suriye'nin tam desteği hak ettiği" mesajını vermek olduğunu söyleyen Guterres, bazı uluslararası yaptırımların hâlâ yürürlükte olduğunu hatırlattı.
BM Genel Sekreteri, yaptırımların kaldırılması ve Suriye hükümetine gerçek mali destek sağlanmasının yeniden imar süreci açısından gerekli olduğunu ifade etti.
Guterres, uluslararası toplumun yıllarca süren savaşın ardından Suriye'nin yeniden inşasına katkıda bulunması gerektiğini vurguladı.
"15 Yıl Boyunca Suriye'yi Ziyaret Etmedim"
Guterres, yaklaşık 15 yıl boyunca Suriye'yi ziyaret etmediğini belirterek bunun nedeninin Beşşar Esad yönetimi döneminde Suriyelilere yönelik uygulandığını söylediği "acımasız baskılar" olduğunu dile getirdi.
"Bugünkü dönüşüm benim için büyük bir an. Özellikle ülkenin doğru yönde ilerlediğini gördüğümde" diyen Guterres, Suriye'nin gelecekte daha fazla istikrar ve toparlanma süreci yaşamasını umduğunu söyledi.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani ile yaptığı görüşmeleri olumlu olarak nitelendiren Guterres, Suriye halkının dayanıklılığına ve misafirperverliğine övgüde bulundu.
BM Genel Sekreteri, binlerce yerinden edilmiş Suriyelinin bölgelerine dönmeye başladığını ve ülke içinde göç etmek zorunda kalanların sayısının azaldığını belirterek bunu güvenlik koşullarındaki iyileşmenin göstergesi olarak değerlendirdi.
Bununla birlikte Guterres, Suriye'deki çatışma yıllarında kaybolan binlerce kişinin akıbetinin hâlâ belirsiz olmasından endişe duyduğunu söyledi.
Sednaya Hapishanesi Ziyareti
Guterres, Sednaya Hapishanesi'ni ziyaretinin kendisi üzerinde derin bir etki bıraktığını belirterek, burada gördüklerinin önceki Suriye yönetiminin muhaliflere yönelik "baskısının dehşetini" gösterdiğini ifade etti.
BM Genel Sekreteri, uluslararası toplumun mağdurlara, hayatta kalanlara ve kayıp kişilerin akıbetinin belirlenmesine yönelik çalışmalarda Suriye hükümetine destek olması gerektiğini söyledi.
"İsrail(işgal rejimi) Suriye'yi Kendi Haline Bırakmalı"
Bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Guterres, Golan Tepeleri'nin Suriye toprağı olduğunu yineledi.
İşgal rejimi İsrail'in son dönemdeki askeri faaliyetlerinin 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'nı ihlal ettiğini belirten Guterres, İsrail'e çağrıda bulundu.
Guterres, "İsrail Suriye'yi kendi haline bırakmalı" diyerek, İsrail ihlallerinin "kabul edilemez olduğunu ve Suriye halkına gereksiz acılar yaşattığını" söyledi.
BM'nin ateşkes anlaşmasının uygulanmasını izlemeye devam ettiğini belirten Guterres, ay sonunda İsrail'in Suriye topraklarındaki ihlallerine ilişkin ayrıntılı bir raporu BM Güvenlik Konseyi'ne sunacağını açıkladı.
Soykırmcı İsrail'in Suriye'deki Askerî Faaliyetleri
Guterres'in açıklamaları, Beşşar Esad yönetiminin Aralık 2024'te sona ermesinin ardından soykırımcı İsrail'in Suriye'deki askerî faaliyetlerini artırdığı bir dönemde geldi.
Soykırımcı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 1974 Ateşkes Anlaşması'nın "çöktüğünü" ileri sürmüş, ardından katil İsrail ordusu tampon bölge ve Suriye içindeki bazı noktalara konuşlanmıştı.
Birleşmiş Milletler, işgalci İsrail'in bu adımlarına ilişkin daha önce birçok kez endişelerini dile getirerek, 1974 anlaşmasına ve Suriye'nin egemenliğine saygı gösterilmesi çağrısında bulunmuştu.
