Ayetlerin akışı, bu noktada Hz. Peygamberin -salât selâm üzerine olsun görevini özellikle `uyarı’ olarak ön plana çıkarıyor:
“Ben sizin için sadece açık sözlü bir uyarıcıyım.”
Çünkü Allah’ın ayetlerini yalanlama, O’nun peygamberini alaya alma, sözü edilen azabın çabucak başlarına gelmesini isteme, `uyarı’yı ön plana çıkarmayı gerektirmektedir. Arkasından onları bekleyen akıbeti ayrıntılı olarak anlatmaya başlıyor.
İnançlarının gerçekliğine kanıt oluşturan davranışlarda bulunanlara; “İyi ameller işleyenlere” gelince; onlara Rabb’lerinden “bağışlanma” ile başa kakma ve aşağılanma sözkonusu olmayan “onurlu bir rızık vardır.”
FİZİLALİL KUR’AN
Öyleyse de ki onlara Peygamberim, ben sizin için apaçık bir uyarıcıyım. Allah beni size apaçık bir uyarıcı olarak gönderdi. Rabbiniz sizi muhatap kabul edip sizin kurtuluşunuz için size, beni gönderdi. Öyleyse gelin ey insanlar beni, Rabbinizin uyarıcısı kabul edin ve benim uyarılarıma kulak verin.
Kim bana kulak verir, beni dinler, benim örneklediğim müslümanca bir hayata yönelirse onlar için mağfiret vardır. Geçmişlerinin affedilmesi, günâhlarının sıfırlanması ve kerîm bir rızık, cömert bir cennet vardır. Allah onlara bu dünyada çok çok rızık verecek ve onları mağfiret edecektir. Allah onların karınlarını doyuracak, kusurlarını örtecek, problemlerini çözüme kavuşturacak ve onları bu dünyada sahil-i selâmete çıkaracaktır. Sıkıntısız, problemsiz bir aile, mutlu bir toplum haline getirecektir onları. Dünyada böyle yaptığı gibi âhirette de onların günâhlarını örtecek, hatalarını örtbas edecek ve onları cennetlerine koyacaktır.
BASAİRUL KUR’AN
İmam Fahreddin er-Râzî’nin meşhur tefsiri Mefâtîhu’l-Gayb (Tefsir-i Kebîr)’deki açıklamalar ışığında Hac Suresi’nin 49 ve 50. ayetlerinin tahlili şu şekildedir:
1- De ki: 'Ey insanlar! Şüphesiz ben sizin için ancak apaçık bir uyarıcıyım.'"
Peygamberlik Görevinin Mahiyeti: İmam Râzî, bu ayetin nüzûl bağlamını ve ifade ettiği manayı açıklarken Hz. Muhammed'in (s.a.s.) temel vazifesinin gaybı bildirmek veya insanları zorla hidayete getirmek olmadığını vurgular. Peygamberin görevi, Allah’ın katından getirdiği ilahi mesajları ve uyarıları insanlara açıkça tebliğ etmek, onları inkar ve isyanın sonucunda karşılaşacakları azaba karşı net bir şekilde ikaz etmektir.
"Nezîr" (Uyarıcı) ve "Mübîn" (Apaçık) Vasıfları: Âyette geçen nezîr kelimesi, kötü akıbetten ve cehennemden korkutan demektir. Mübîn ise bu uyarının kapalı, şüpheli veya anlaşılmaz olmadığını, aksine delilleriyle, akli ve nakli temelleriyle herkesin anlayabileceği kadar berrak ve açık olduğunu ifade eder. Râzî, peygamberin tebliğindeki bu açıklığın, insanlara mazeret bırakmamak adına elzem olduğunu belirtir.
2- İman edip salih ameller işleyenler için büyük bir bağışlanma ve pek bol, çok değerli bir rızık vardır.
İman ve Salih Amel Dengesi: İmam Râzî, Kur'an'ın genel metodunda olduğu gibi burada da uyarı ve korkutma (nezir) makamından hemen sonra müjdeleme (beşir) makamına geçildiğine dikkat çeker. 49. ayetteki uyarıyı dikkate alarak küfürden ve isyandan vazgeçen, kalben tasdik edip bunu yararlı amellerle destekleyenlerin ödüllendirileceği ifade edilir.
"Büyük Bir Bağışlanma" (Mağfirat): Ayetteki bağışlanmanın "büyük" olarak nitelendirilmesi, işlenen günahların ve hataların büyüklüğünden bağımsız olarak Allah’ın rahmetinin ve mağfiretinin kat kat üstün ve kuşatıcı olduğunu gösterir. İmam Râzî, samimi bir tövbe ve imanla gelenlerin geçmişteki tüm kusurlarının örtüleceğini belirtir.
"Değerli Rızık" (Rızkın Kerîm): Buradaki kerîm sıfatı; hem miktarı bol ve tükenmez olan hem de insanı utandırmayacak, hiçbir zahmet ve meşakkat çekmeden elde edilen, cennet nimetlerini ifade eder. Dünyadaki geçici ve zahmetli rızıkların aksine, ahiretteki bu rızık kusursuz ve daimidir.
TEFSİRİ KEBİR
