Önümüzdeki hafta içinde İran'a, pazartesi günü de Azerbaycan'a gideceğini belirten Bakan Davutoğlu, "Bölgemizde barışın sağlanması için üzerimize düşen görevi yerine getireceğiz" açıklamasında bulundu. Dışişleri Bakanı Davutoğlu, daha sonra çeşitli temaslarda bulunmak üzere Brezilya'ya hareket etti.
Davutoğlu, gelecek hafta İran ve Azerbaycan'a gideceğini bildirdi. Azerbaycan ile ABD'de yaptıkları görüşmeleri detaylı olarak değerlendireceklerini belirten Davutoğlu, "(İran ziyaretinde de) burada, özellikle ABD yönetimiyle yaptığımız görüşmeleri ve burada edindiğimiz intibaları İran ile paylaşmayı düşünüyoruz" dedi. Davutoğlu, Washington'daki temaslarının ardından Türkiye'nin Washington Büyükelçiliğinde düzenlediği basın toplantısında, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte ABD Başkanı Barack Obama'nın daveti üzerine geldikleri Nükleer Güvenlik Zirvesi çerçevesinde birçok temaslarda bulunduklarını belirterek, gerçekleştirilen görüşmeler hakkında açıklamalarda bulundu.
Başbakan Erdoğan'ın burada bulunduğu iki günde, zirvede Türkiye'nin görüşlerini katılımcılara ifade etmenin yanı sıra Obama ile görüştüğünü hatırlatan Davutoğlu, bu görüşmede iki ülkeyi ilgilendiren ana konular ile Kafkasya'daki gelişmeler, Ermenistan ile normalleşme süreci, İran ve bölgesel gelişmelerin ele alındığını kaydetti.
Davutoğlu, Başbakan Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev ile de Kafkasya ve Ortadoğu'daki gelişmeler dışında Kırgızistan'daki gelişmelerin konuşulduğunu bildirdi. Başbakan Erdoğan'ın Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbeyev ile görüşmesine kendisinin ve Kazakistan Dışişleri Bakanı Kanat Saudabayev'in de katıldığını, görüşmede Kırgızistan'daki gelişmelerin de ele alındığını ifade eden Davutoğlu, Saudabayev ile ayrı olarak da görüştüklerini, Kırgızistan konusunda sürekli temas halinde olduklarını belirtti.
Zirve sırasında birçok devlet ve hükümet başkanıyla görüşmeler yaptıklarını belirten Davutoğlu, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ile ikili kapsamlı görüşmelerde bulunduklarını, bu görüşmede ikili ilişkiler, yaklaşmakta olan Medeniyetler İttifakı Toplantısı ile İran konusunun ele alındığını bildirdi.
"(İRAN KONUSUNDA) ELİMİZDEN GELENİ YAPMAYA DEVAM EDECEĞİZ"
Dışişleri Bakanı Davutoğlu, İran konusunda Türkiye'nin kanaatlerini çok açık şekilde ABD yetkilileri ve diğer taraflarla paylaştıklarını söyledi. Clinton ile görüşmesinde konunun tekrar ele alındığını belirten Davutoğlu, "Diplomatik çözüm için hâlâ bir fırsat penceresi olduğu kanaatindeyiz. Bu konuda da elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz" dedi. Davutoğlu, Brezilya ziyaretini tamamlayıp Türkiye'ye döndükten sonra pazartesi günü de Azerbaycan'a gideceğini bildirdi.
Bakan Davutoğlu, "Azerbaycan ile burada yaptığımız görüşmeleri, Azerbaycan Cumhurbaşkanı (İlham) Aliyev ile detaylı değerlendireceğiz. Bundan sonra atacağımız adımlar konusunda da istişarelerde bulunacağız" dedi.
Davutoğlu, gelecek hafta içinde İran'a da bir seyahat gerçekleştireceğini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"En kısa zamanda İran'a giderek, burada özellikle ABD yönetimiyle yaptığımız görüşmeleri ve burada edindiğimiz intibaları İran ile paylaşmayı düşünüyoruz. Bu çabalarımız artarak sürecek. Biz bölgemizde ne askeri çatışma istiyoruz, ne de yeni yaptırımlarla bölgemizin ekonomik dinamizmi yavaşlasın istiyoruz. Aksine, bizim istediğimiz, Ortadoğu bölgesinin bugün ihtiyaç hissettiği artan güvenlik ortamı ve gittikçe iç içe geçen ekonomik ilişkilerdir. Birbirinden kopan, izole edilen ekonomik alanlar değil, birbirleriyle bütünleşen, bütünleştikçe de barışa katkı yapan bir Ortadoğu düşünüyoruz. Her zaman söylediğimiz gibi, gerek bölgemiz, gerek dünyada nükleer silahlara karşıyız. Kim hangi gerekçeyle olursa olsun nükleer silah elde etme çabası içine girerse, biz ona karşı, bu çabalara karşı tutumumuzu net olarak ortaya koyduk, koyacağız. Ancak bütün bu sorunların çözümünün de diplomatik çabalarla olacağı kanaatindeyiz."
"İRAN'a Karşı Diplomasi kanalları işletilmeli"
Davutoğlu, İran'a yönelik muhtemel yeni yaptırımlar konusunda diplomasi kanallarının yeterince etkin şekilde işletildiği kanaatinde olmadığını belirterek, "Daha da etkin şekilde işletirsek bir çözüm bulacağımıza inanıyorum" dedi.
Bir soru üzerine, Türkiye'nin, İran konusundaki tutumunun açık olduğunu bildirerek, "Biz ilkesel olarak bölgemizde yaptırımların olmasını istemiyoruz. Bunu defalarca söyledik" dedi. "Bunu söylerken hiçbir şekilde nükleer çalışmalarla ilgili müsamahakâr tutum sergilemiş olmadıklarını" vurgulayan Davutoğlu, şöyle devam etti:
"Aksine, bütün bunların diyaloglar yoluyla çözülmesini istiyoruz. Bu aynı zamanda Türkiye'nin kendi milli çıkarı ile ilgilidir. Dolayısıyla yaptırımlarla ilgili tutumumuz, birçok vesileyle tekrar vurgulandığı gibi, biz yaptırımlara ihtiyaç hissedilmeyecek bir çözümün diplomatik yollarla bulunması için her türlü çalışmayı yapacağız."
Bakan Davutoğlu, İran'a yönelik yaptırımlarda BM Güvenlik Konseyi'nde muhtemel oylamada Türkiye'nin oyunun ne olacağına ilişkin soru üzerine, "O zaman ne diyeceğimizi görürsünüz, ama bizim her konuda kararlaştırılmış çok net politikalarımız vardır. Biz, hiçbir zaman tereddüt içinde kalmadık, her zaman tutumumuzu ilkesel olarak ortaya koyduk. Ancak gelişmeleri takip ederek yine adımları atacağız" dedi.
"ALİYEV BURADA OLSAYDI GÖRÜŞMELER İVME KAZANIRDI"
Davutoğlu, "Eğer Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev de burada olmuş olsaydı, bence şu ana kadar yaptığımız pozitif görüşmeler çok daha büyük bir ivme kazanabilirdi, önemli bir fırsat kaçmıştır" dedi. Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'ın Yukarı Karabağ ile ilgili sözlerinin hatırlatılması üzerine Davutoğlu, şunları kaydetti: "Azerbaycan ile Ermenistan arasında arabuluculuk yapalım gibi bir teklif olmamıştır. Dolayısıyla Türkiye'nin devreye girmesinin istenmediği gibi bir kanaat doğru olmaz, ama Türkiye ister normalleşme süreci olsun, ister olmasın, Türkiye, Güney Kafkasya'nın en önemli ülkelerinden birisi. Dolayısıyla bu konuya ilgimiz her zaman olmuştur. Bundan sonra da olmaya devam edecek. Önemli olan, bu süreçlerde iyi niyet ve siyasi kararlılıkla barış ve istikrara katkıda bulunacak adımları atmak. Biz bu konuda kararlıyız, kim ne söylerse söylesin."
"LATİN AMERİKA AÇILIMI BREZİLYA ÜZERİNDEN"
Davutoğlu, bir soruyu cevaplarken, son dönemde Türkiye-Brezilya ilişkilerinin çok hızlı geliştiğini ve Brezilya'dan ziyaretler olduğunu söyledi. Brezilya'nın yükselen kıta gücü, Türkiye'nin de yükselen önemli bir bölgesel güç olduğunu ifade eden Davutoğlu, bu artan temasları sadece konjonktürel olarak İran'ın nükleer programıyla ilgili görmemek gerektiğini kaydetti.
Bakan Davutoğlu, "Türkiye ve Brezilya arasında bu artan trafik, uluslararası alanda etkisi giderek artan ve bölgesel gücün ötesinde küresel alanda da aktiviteleri yoğunlaşan iki ülkenin ilişkisidir. İlişkimiz daha da gelişecek" diye konuştu.
Davutoğlu, Brezilya'yı "bütün Latin Amerika'nın kalbi" olarak gördüklerini, Latin Amerika'ya açılımı Brezilya üzerinden düşündüklerini" bildirdi.
Dışişleri Bakanı Davutoğlu, daha sonra çeşitli temaslarda bulunmak üzere Brezilya'ya hareket etti.
Diplomasiden başka ümit kapısı yok
Tahran'da hafta sonu yapılacak nükleer zirveye davet aldıklarını ifade eden Dışişleri Bakanı Davutoğlu, toplantıya bakanlığından bir müsteşar yardımcısının katılacağını bildirdi. Davutoğlu, diplomatik süreçlere hep olumlu baktığına dikkati çekerek, "Çünkü problemlerin çözümünde diplomasiden başka ümit kapısı yoktur ve aslında son görüşmelerimizde ciddi mesafeler aldığımızı da düşünüyorum. Taraflara bu konuda gerekli bilgileri aktardık. Şimdi de hâlâ diplomasinin çok ciddi bir imkanının bulunduğuna inanıyoruz. Elimizden geleni yapacağız" diye konuştu. İranlı yetkililerin Türkiye'ye olan güvenlerini her zaman vurguladıklarını belirten Davutoğlu, bundan sonra atılacak adımlar konusunda da onlarla görüşeceklerini söyledi. Davutoğlu, "ABD'nin İran konusunda Türkiye'den beklentileri ve ABD'nin Çin'e petrol konusunda iyileştirme taahhüdünde bulunduğu ve Türkiye'ye de doğalgaz konusunda böyle bir vaatlerinin olup olmadığına" yönelik soru üzerine, şunları kaydetti: "Yok, sanki biz yaptırımları kabul etmişiz de detaylarını konuşuyoruz gibi bir görüntünün oluşmasını istemeyiz. Demin söylediğim gibi bizim bu konudaki tutumumuz bellidir. ABD yetkilileri, hepsi, Türkiye'nin diplomatik çözüm yolunda gösterdiği çabaya teşekkürlerini ifade ettiler. Bundan sonra da bu çabaların sürmesini istediler. Biz de bundan sonra bu çabaları artırarak sürdüreceğiz."
"CLINTON İLE 3 KONUYU ELE ALDIK"
ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ile yaptığı görüşmede 3 konuyu ele aldıklarını ifade eden Davutoğlu, şunları kaydetti: "Birincisi, Ermenistan ile normalleşme süreci ve Kafkasya'daki gelişmeler. Bu dönemde ABD ile son dönemde yaptığımız istişarelerde ortak bir perspektifle gelişmelere bakıyoruz. Biz, normalleşme sürecinin devamında kararlıyız. Bu konudaki kararlılığımızı hem Obama hem Sarkisyan'a hem benim ayrıca görüştüğüm (Ermenistan Dışişleri Bakanı Eduard) Nalbantyan'a ve Clinton'a hep ifade ettik. Bu, Türkiye'nin samimi kanaatidir. Çok uzun ve gerçekten emek verilen bir süreç sonunda imzalanan protokollerin geçerliliğini sürdürmesi ve bu protokollerin öngördüğü şekilde Ermenistan ile ilişkilerin normalleşmesi bizim için büyük önem taşıyor.
Bosna konusundaki gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Bakan Davutoğlu, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ile yaptığı görüşmenin önemli pozitif sonuçlarından bir diğerinin de Bosna Hersek konusu olduğunu belirterek, şöyle devam etti: "Ben burada olduğum dönem içinde, Bosna'da önemli bazı gelişmeler yaşandı. Bu vesileyle bu gelişmeleri takip amacıyla Bosna Hersek Cumhurbaşkanı Haris Sladziç ile bir görüşme gerçekleştirmiştim. Ayrıca, Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremic ile iki-üç görüşme yaptık. Sürdürdüğümüz Türkiye-Bosna Hersek-Sırbistan sürecinin yanında, özellikle Bosna'ya NATO üyelik eylem planı verilmesi konusunu, ABD'li yetkililerle ve Clinton ile ele aldık. Bu konuda olumlu gelişmeler var. Sladziç'in bana ilettiği bir mektubu, ben ABD'li muhataplarımızla paylaştım. Bizim için Bosna Hersek'in NATO üyelik eylem planı sürecinin başlaması, Balkanlara istikrar getirecek önemli bir gelişmedir. Dolayısıyla bu gelişmeyi de yakından takip ettik ve ABD ile bu konuda yakın bir işbirliği içindeyiz." Clinton ile önemle üzerinde durdukları konulardan birini de Irak'ın oluşturduğunu bildiren Davutoğlu, "Irak'ta seçim sonrasında sağlıklı, istikrarlı bir hükümetin kurulması yönündeki görüşlerimizi paylaştık" dedi.
