Brezilya’da gerçekleştirilen seçimlerin ilk turunda siyasi sürpriz yaşandı. Hakkında siyasi yasak ve ağır hapis cezası bulunan aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro, mevcut Devlet Başkanı Lula da Silva’yı geride bırakarak sandıktan birinci çıktı. Adayların yüzde 50 barajını aşamamasıyla seçim ikinci tura kalırken, Bolsonaro ailesinin eşi ve çocuklarıyla birlikte parlamentoya adeta çıkarma yapması Latin Amerika’nın en büyük ülkesinde siyasi dengeleri sarstı.
Brezilya’da halk, ülkenin geleceğini belirleyecek kritik genel seçimler için sandık başına gitti. Yargı kararları, siyasi yasaklar ve kutuplaşmanın gölgesinde yapılan 4 Ekim genel seçimlerinin ilk turu, sandıkların yaklaşık yüzde 99,9’unun açılmasıyla netleşti. Resmi verilere göre aşırı sağı temsil eden Liberal Parti’nin (PL) adayı Flávio Bolsonaro, oyların yüzde 47,04’ünü (yaklaşık 56,1 milyon oy) hanesine yazdırarak sandıktan lider çıktı.
Ülkeyi yöneten solcu İşçi Partisi (PT) lideri ve mevcut Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ise yüzde 45,15 oy oranında (yaklaşık 53,8 milyon oy) kalarak yarışı ikinci sırada tamamladı. Hiçbir adayın doğrudan seçilmek için gereken yüzde 50 sınırını geçememesi üzerine Brezilya Seçim Mahkemesi, devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunun 25 Ekim 2026 tarihinde yapılacağını ilan etti.
ANKETLER YANILDI, SAĞ TABAN KENETLENDİ
Seçim öncesinde kamuoyu araştırma şirketlerinin yayımladığı anketlerin büyük bölümü, görevdeki Cumhurbaşkanı Lula’yı az farkla da olsa ilk turun favorisi olarak gösteriyordu. Ancak sandık sonuçları, anket tahminlerinin tamamen aksine Flávio Bolsonaro lehine güçlü bir dip dalgaya işaret etti.
Katılım oranının yüzde 79 seviyesinde gerçekleştiği ve çekimserlik oranının yüzde 21 civarında kaldığı ilk turda, yarışın gerisinde kalan üçüncü yol adayları da elendi. Adaylardan Augusto Cury yaklaşık yüzde 2,9 oy toplarken, Renan Santos ve Ronaldo Caiado ise yüzde 2,2 bandında kaldı. İki kutuplu yapının kemikleştiği tabloda, ilk turda elenen merkez ve sağ adayların toplamda yüzde 7’yi aşan seçmen kitlesinin 25 Ekim’de hangi tarafa yöneleceği, yeni devlet başkanını belirleyecek kilit unsur haline geldi.
YASAKLAR AİLEYİ DURDURAMADI: MECLİSE "BOLSONARO" İMZASI
Seçimin en çarpıcı ve sembolik boyutunu ise Bolsonaro ailesinin kazandığı tarihi zafer oluşturdu. 2022 seçimlerinin ardından yaşanan olaylar ve darbe girişimi suçlamasıyla hakkında 27 yıllık ağır hapis cezası ile siyasi yasak kararı verilen eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro sandık dışı bırakılmıştı. Ancak yargı engelleri tabanın motivasyonunu kırmaya yetmediği gibi ailenin kurumsal bir siyasi hanedana dönüşmesine zemin hazırladı.
Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro’nun devlet başkanlığı yarışında ilk turun galibi olmasının yanı sıra ailenin diğer üyeleri de yasama organına güçlü bir giriş yaptı. Eski first lady Michelle Bolsonaro başkent Brasília’dan Senato üyeliğine seçilirken, ailenin diğer oğulları da Kongre ve Senato sıralarında yerlerini aldı.
Liberal Parti’nin (PL) aynı zamanda eyalet valilikleri ve Kongre genelinde kazandığı büyük çoğunluk, Brezilya siyasetinde sağ dalganın yalnızca ayakta kalmakla kalmadığını, parlamentoda çok daha baskın bir blok kurduğunu ortaya koydu.
25 EKİM'DE NEFES KESEN İKİNCİ TUR
Brezilya’yı önümüzdeki üç hafta boyunca iki taban tabana zıt vizyonun kıyasıya rekabet edeceği sert bir propaganda süreci bekliyor. Sol cephe, Lula’nın sosyal politikalarını ve demokrasi vurgusunu öne çıkararak ilk turdaki farkı kapatmayı amaçlarken; sağ blok ise Flávio Bolsonaro liderliğinde, ekonomik vaatler ve Jair Bolsonaro’ya uygulanan yasaklara karşı gelişen tepki oyunu nihai bir zaferle taçlandırmayı hedefliyor.
Başkent kulislerinde şimdiden, ilk turda sandığa gitmeyen yüzde 21’lik kitle ile elenen adayların oylarını konsolide edebilen tarafın 25 Ekim gecesi zaferini ilan edeceği değerlendirmesi yapılıyor.
Kaynak:Karar
