Yılın ilk çeyreğinde ABD ve Avrupa'daki bazı büyük bankalar zarar açıklarken, İMKB'de işlem gören 17 bankanın kârı ortalama yüzde 23 artırarak 3.6 milyar TL net kâr elde etti.
Dünyayı etkisi altına alan küresel kriz yurtdışında finans sektörünün büyük zorluklar yaşamasına sebep olurken, Türkiye'de ise ilk çeyrek sonuçları finans sektörünün krizden çok da etkilenmediğini gösteriyor.
Kriz, başta ABD ve Avrupa olmak üzere yurtdışındaki bazı büyük bankaların kârında 2008 ve bu yılın son çeyreğinde ciddi oranlarda azalmaya sebep oldu. El konulan, iflas eden, ilave kaynağa ihtiyaç duyan, satılan veya zarar eden yurtdışı bankalara rağmen Türkiye'deki bankalar rekor kârlar elde etti. Yılın ilk 3 ayında yurtdışında zarar açıklayan yabancı bankaların Türkiye'deki temsilcilikleri de kâr elde etti.
ABD'de gerçekleştirilen bankacılık dayanıklılık testi sonuçlarına göre, Amerikan ekonomisindeki durgunluğun derinleşmesi halinde teste tabi tutulan 19 bankanın 2009 ve 2010 yıllarında toplam kaybının 600 milyarı bulabileceğine dikkat çekilmişti. ABD'nin 158 yıllık yatırım bankası Lehman Brothers'ın 15 Eylül 2008'de iflas bayrağını çekmesi, mali krizi tetiklemişti. Aynı gün diğer yatırım bankası Merrill Lynch'e el konulmuş ve Bank Of America, bu bankayı satın alacağını açıklamıştı.
ABD'li Citigroup, bu yılın ilk çeyreğinde 966 milyon dolar zarar ettiğini açıklamıştı. Fransa'nın önde gelen bankalarından Natixis yılın ilk 3 ayında 1.84 milyar Avro zarar ettiğini duyururken, ilk çeyrekte Royal Bank of Scotland (RBS) 1.29 milyar dolar, İsviçreli UBS 1.75 milyar dolar, Hollandalı bankacılık ve sigortacılık şirketi ING 793 milyon Avro, Capital One Financial Corp da 120 milyon dolar zarar ettiğini bildirdi. Japon Mitsubishi UFJ bankası 31 Mart'ta sona eren mali yıl itibariyle 2.6 milyar dolar zarar ederken, Belçikalı Fortis Bank 2008 bilançosunda 20.6 milyar Avro zarar açıkladı.
Başka ülkelerde bankalar kriz karşısında erirken, Türkiye'de tem tersi oldu. Reel sektörü krizde yalnız bırakmak ve kredi musluklarını kısmakla suçlanan Türkiye'deki bankalar ise adeta rekor kârlar elde etti. İMKB'de işlem gören 17 bankadan hiçbiri yılın ilk çeyreğinde zarar açıklamadı. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre, yılın ilk 3 ayında 17 bankanın net kârı önceki döneme kıyasla ortalama yüzde 23 artarak 2 milyar 940 milyon liradan 3 milyar 614 milyon liraya yükseldi. Geçen yılın ilk çeyreğine göre bu yılın ilk 3 ayında 17 bankadan 13'ü kârını artırırken, Akbank, Şekerbank, Türkiye Kalkınma Bankası ve Yapı Kredi Bankası ise kâr etmelerine rağmen, geçen yılın aynı döneminin biraz altında kaldı.
Denizbank ve Finansbank, bu yılın ilk çeyreğinde kârını en çok artıran bankalar oldu. Denizbank, kârını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 292 artışla 71 milyon 579 bin liraya, Finansbank ise kârını yüzde 291 artışla 297 milyon 90 bin liraya çıkardı. Bu yılın ilk çeyreğinde en fazla net kâr elde eden banka, kârını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artırarak 650 milyon 763 bin liraya yükselten Garanti Bankası oldu. Garanti'yi net kârı 618 milyon 167 bin lira olan Akbank izledi. Türkiye İş Bankası ilk 3 ayda 605 milyon 830 bin lira, Yapı Kredi ise 493 milyon 146 bin lira net kâr elde etti.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Genel Sekreteri Ekrem Keskin, bankacılık sistemi açısından özkaynağın çok önemli olduğunu belirterek, "Kâr etmek gereklidir; ancak yeterli değildir. Bankacılık sisteminin aynı zamanda kârlı da olması gerekir. Bu ikisi birbirinden çok farklıdır" diyerek tatlı kârları önemsiz gibi göstermeye çalıştı. Bankaların üstlendikleri riskler sayesinde kâr yaptıklarını savunan Ekrem Keskin'in, Hazine bonosu ve devlet tahvilinin faiz oranlarını özel banka kârlarından daha yüksek olduğunu belirterek yüksek kârları gözden kaçırmaya çalışması dikkat çekti.
(Vakit)
