Ayasofya üzerine yeni bir kitap yazan Mustafa Armağan, Radyo Selam’da Ayasofya’nın, Mustafa Kemal Atatürk ile ABD Dışişleri Bakanlığı’nın da dahil olduğu bir müzakere sonrası Müslümanların elinden alınıp cami kimliğinin işgal edildiğini belirtti.
"HIRİSTİYAN MEZHEPLER ARASI ANLAŞMAZLIK KİLİSE YAPTIRMADI"
İngilizlerin Müstemlekât Nâzırı ve Başbakanı W. E. Gladstone’un 1882’de Avam Kamarası’ndaki “Bu Kur’an Müslümanların elinde oldukça, Avrupa Doğuyu yani İslâm âlemini kontrol altına alamayacaktır.” İfadelerini kullandığı konuşması ardından Avrupa’da,İstanbul’un işgal edilmesi ve Ayasaofya’nın da kiliseye dönüştürülmesi tartışmalarının başladığını belirten Armağan, Birinci Dünya Savaşı ardından İngiliz askerlerin Ayasofya’ya girmek istediğini ancak halkın izin vermediğini söyledi. Osmanlı askerlerinin Ayasofya Camii içerisinde konuşlandığını belirten Armağan, yabancı askerlerin girmesi halinde mabedi üzerlerinde yıkma tehdidine karşı işgalci askerlerin uzaklaştığını vurguladı.
"AYASOFYA, MÜZAKERELERLE MÜZE YAPILDI"
Ancak bu direnişlere rağmen Ayasofya’nın Cami kimliğinin sonraki yıllarda işgal edildiğini vurgulayan Armağan, kilise yapılmamasının nedeninin Hristiyan mezhepleri arasında paylaşılamaması ve Hıristiyan ülkeler arasında bir sorunun yaşanmaması için İngiltere’den müze teklifi geldiğini söyledi. 1919 yılında Ayasofya’nın müzeye dönüştürülmesi teklifini yapan isim ise daha sonraları tarihçi kimliğiyle tanıtılan dönemin İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nda istihbarat elemanı olarak istihdam edilen Arnold Toynbee. Armağan, 1919’larda pişirilen bu fikrin, güç dengesini eline alan ABD tarafından 1930’lu yıllarda hayata geçirildiğini vurguladı ve şu ifadeleri kullandı; “Ayasofya, Marmara Köşkü’nde Mustafa Kemal Paşa ile Bizans Enstitüsü Müdürü Thomas Whittemore arasında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ankara Büyükelçiliği’nin de dahil olduğu bir müzakere sonucu cami olarak kapatıldı ve müze kararı alındı. Ayasofya’nın müzeleştirme süreci üzerinde çalışan Rus araştırmacı Natalia Teteriatnikov, Koç Grubu’nun desteklediği Pera Müzesi’nin bir yayınında söylüyor bunu. İfade şu; “Atatürk ile Whittemore arasında, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Ankara’daki Amerikan Elçiliği’nin aktif destek verdiği müzakereler yürütüldü. Bu müzakerelerin sonucunda Ayasofya cami olarak kapatıldı ve müze olarak açıldı.”
Geçen Ramazan ayının ilk sahurunda Yunanistan’ın İstanbul Başkonsolosu Evangelos Sekeris’in bir müfettiş edasıyla “Ayasofya’da neler yapıldığını görmek için” bölgede olduğunu belirten Armağan, bu cesaretin müzakerede verilmiş olası sözlerden kaynaklanıyor olabileceğini vurguladı.
"ATATÜRK VERDİ ANCAK İMZALI KARARNAME SAHTE"
Ayasofya’nın bir vakfa ait olduğunu belirten Armağan, bu nedenle yönetimin bu yapı üzerinde tasarruf hakkı olmadığını ve verilen müze kararının hukuksuz olduğunun altını çizdi. Atatürk'ün Ayasofya'yı müze yapmasına karşın adına sonraları çıkan kararnamenin sahte olduğunu savunan Armağan, kararname ile Ayasofya’yı sonraki süreçlerde tekrar cami yapmak isteyenlerin önüne Atatürk ismini çıkartmaya çalıştıklarını vurguladı.
"AYASOFYA'DA GEVŞEME, DİĞER ALANLARDA GERİLEMELERE NEDEN OLUR"
Müslüman lider ve yazarların Ayasofya meselesini eski dönemlere nazaran pek işlemediklerinden yakınan Armağan, “Müslümanların üzerinden bir silindir gibi geçen 28 Şubat darbesi ardından Ayasofya meselesi küçümsenmeye başlandı. Ayasofya, bir beka meselesidir. Hangi camiadan olursa olsun tüm Müslümanların bu müzeleştirme işgaline karşı durması gerekmektedir. Ayasofya meselesindeki bir gevşeme diğer alanlarda da bir gerilemeye neden olacaktır.” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Yöneliş Haber
